Namibië is gasheer van kernkragtoetsverbod

Dit sal later vanjaar in die omgewing van Swakopmund wemel van vreemde mense in wit oorpakke wat buitelandse toerusting dra en besig is met wetenskaplike veldwerk, wanneer Namibië gasheer speel vir die Omvattende Kernkragtoetsverbod Verdragsorganisasie (CTBTO). 

Die geïntegreerde veldoefening 2026 (IFE26) vind oor sewe weke in Oktober en November in die Erongostreek plaas. 

Meer as 220 kundiges uit sowat 60 lande sal na verwagting aan IFE26 deelneem, met ongeveer 180 deelnemers wat vir ’n deel of die hele oefening in Namibië ontplooi sal wees, en tot 130 wat op enige gegewe tydstip in die land teenwoordig is. Bykomende deelnemers sal op afstand werk vanuit die CTBTO se operasionele ondersteuningsentrum by sy hoofkwartier in Wene, Oostenryk. 

Ongeveer 150 ton toerusting sal per vliegtuig en per skip van Oostenryk na Namibië vervoer word. 

Die IFE26 is een van die grootste en mees omvattende multinasionale oefeninge op die gebied van die nie-verspreiding en ontwapening van kernkrag. Die oefening is ontwerp om so na as moontlik te wees aan ’n werklike terreininspeksie ingevolge die CTBTO. 

Die CTBTO sal in werking tree wanneer 44 spesifieke lande wat op Addendum 2 gelys is, dit almal bekragtig het. Dit is lidlande wat aan die onderhandelinge deelgeneem het en kernkragverwante vermoëns gehad het toe ondertekening in 1996 bekragaatig is. 

Tans moet nege Addendum 2-lidlande nog die bekragtiging voltooi voordat die verdrag regsbindend kan word. 

Sanam Shantyaei, senior openbare skakelbeampte vir die CTBTO, was verlede week saam met haar span in die land vir ’n praktiese opvolgwerkswinkel met plaaslike media. 

Die organisasie het beklemtoon dat IFE26 ’n veldpraktyk-aktiwiteit is. 

“Namibië word nie geïnspekteer nie; hy bied die aktiwiteit aan,” benadruk die CTBTO. 

Tydens IFE26 sal internasionale en Namibiese kundiges saamwerk om die volle reeks inspeksie-aktiwiteite uit te voer. 

“Op geen stadium voor of tydens IFE26 sal daar enige ontploffings van watter aard ook al wees nie. Daar sal ook geen gebruik van radioaktiewe of gevaarlike materiale wees nie,” het die organisasie beklemtoon. 

Oor die afgelope drie dekades het die CTBTO se Internasionale Moniteringstelsel (IMS) sy doeltreffendheid bewys. In die 21ste eeu en mees onlangs in 2017, het dit suksesvol alle kernkragontploffings opgespoor wat deur die enigste land, Noord-Korea, uitgevoer is. 

Volgens Bufelo Lushetile, adjunkdirekteur van die geofisika-afdeling van die ministerie van myne, energie en nywerheidsontwikkeling, voldoen Namibië se streekgeologie aan byna al die kriteria wat vir die oefening vereis word en die land beskik oor die nodige gepaardgaande administratiewe infrastruktuur. Namibië se neutraliteit en vreedsaamheid ondersteun ook die keuse om IFE26 aan te bied, het hy gesê. 

Namibiese kundiges dra reeds verskeie vaardighede tot die oefening by, het hy gesê. 

“Byvoorbeeld, drie Namibiërs in die scenario-span het baie geowetenskaplike inligting en raad aan die scenario-span verskaf. 

“Daarbenewens is ons as Namibiërs goed in baie van die metodes opgelei wat die CTBTO tydens terreininspeksies gebruik en as Namibiërs lewer ons ’n beduidende tegniese bydrae tot die oefening,” het Lushetile gesê. 

Minstens 15 Namibiërs sal sleutel-deelnemers wees en verskillende rolle tydens die oefening vertolk.

– [email protected]