Met die maan gepla
Mitologie en getye
Dit het die menslike kultuur beïnvloed, verskyn in mitologie en help mense om tyd dop te hou.
WOLK VAN PUIN
Die mees algemeen aanvaarde verduideliking vir hoe die maan gevorm het, word die reuse-impakteorie genoem. Hiervolgens het ‘n Mars-grootte planeet met die vroeë aarde gebots en 'n wolk van puin gevorm het wat uiteindelik in die maan saamgesmelt het. Volgens die Natuurhistoriese museum in Londen, sou baie van die puin van die botsende planeet afkomstig gewees het. Sommige sou van die aarde afkomstig gewees het en is tydens die botsing in die ruimte uitgewerp.
Bewyse van hierdie impak is gevind in die maanmonsters wat tydens die Apollo-sendings geneem is. Dit wys dat die maan se samestelling ooreenkomste en verskille het met die aarde se geologiese samestelling.
VOLLEDIG VERLIG
Die fases van die maan word bepaal deur waar die maan in verhouding tot die aarde en die son is. As die aarde direk tussen die son en die maan is, is die kant van die maan wat na die aarde wys, volledig verlig en sien ons 'n volmaan. Maar as die maan tussen die aarde en die son is, wys die verligte kant van ons af weg en is dit 'n nuwemaan, wat beteken dat ons die maan glad nie sien nie.
Tussen 'n nuwemaan en 'n volmaan is verskillende gedeeltes van die deel van die maan wat die son verlig, van die aarde af sigbaar, wat die maan se fases skep.
DIE VERSTE KANT
Hoewel ons slegs een kant van die maan sien, word die helfte daarvan altyd deur die son verlig. Dit is gewoonlik nie net die gedeelte wat ons kan sien nie (behalwe tydens volmaan). Daarom is die "donker" kant van die maan slegs donker vanuit ons perspektief op aarde en is dit meer akkuraat om dit die verste kant van die maan te noem. Verskeie maansendings het die verste kant van die maan gefotografeer en bestudeer, met die eerste foto's van die maan se verste kant wat in 1959 deur die Sowjetunie se Luna 3-ruimtesending geneem is.
SWAARTEKRAG
Die maan se swaartekrag is die hoofrede vir die getye op aarde is. Hierdie swaartekrag veroorsaak twee uitstulpings in die aarde se oseane wat hoogwater voorstel: een in die deel van die oseaan aan die kant naaste aan die maan, en een aan die teenoorgestelde kant. Die gebied van hoogwater teenoor die maan word veroorsaak deur die maan wat die planeet en nie die oseaan daarheen trek nie. Tussen hierdie twee uitstulpings van hoogwater is gebiede van laagwater.
Alhoewel die maan se swaartekrag die sterkste oorsaak van getye op aarde is, dra ons planeet se rotasie en die swaartekrag van die son ook by. Die sterkte van die getye en die watervlak het wyd gewissel deur die aarde se geskiedenis, maar dit word meestal veroorsaak deur veranderinge in klimaat en seevlak, die verskuiwing van die aarde se vastelande, asook verskeie ander faktore.
STADIG WEG
Die invloed van gravitasie wat die maan en die getye met die aarde verbind het, was volgens die Amerikaanse ruimteagentskap (Nasa) ingewikkeld. Soos alles in plek begin val het, het dit energie veroorsaak, wat op hul beurt veroorsaak dat die maan stadig van die aarde begin wegdryf het - selfs terwyl dit nog besig was om te vorm. Uiteindelik het die prosesse van vorming en gety-sluiting opgehou om die maan se wentelbaan om die aarde te verander, maar die maan dryf steeds sowat 4 cm per jaar van ons planeet af weg. Hoewel dit nie veel is nie, sal dit veroorsaak dat die maan oor miljoene jare aansienlik verder van die aarde af beweeg.
WANNEER DIE MAAN BEWE
Die meeste van ons verbeel ons waarskynlik die maan as 'n koue, dooie rots in die ruimte, en vir die grootste deel sou ons reg wees. Dit is egter nie heeltemal stagnant nie. Net soos gebiede van ons planeet deur aardbewings geskud word, is daar "maanbewings", hoewel dit gewoonlik swakker is en langer duur as dié op aarde. Verskeie faktore kan dit veroorsaak, insluitend die impak van meteoriete, veranderinge in temperatuur, die aarde se swaartekrag en strukturele swakhede in die maan se binnekant. Hoewel sommige van hierdie maanbewings skaars waarneembaar sal wees vir enige toekomstige mense op die maan, kan ander beduidende gevare inhou.
KOSMIESE TOEVALLIGHEDE
'n Sonsverduistering vind plaas wanneer die maan direk tussen die son en die aarde in lyn is. Tydens 'n totale sonsverduistering lyk dit asof die donker silhoeët van die maan die son so presies blokkeer dat die son se korona, of buitenste atmosfeer, gedurende die paar minute van totaliteit steeds sigbaar is. Daar is geen rede waarom hierdie effek met presisie moet gebeur nie, of dat die twee liggame so naby aan mekaar in grootte moet voorkom nie. In werklikheid kan tientalle miljoene van ons maan in die son pas as dit uitgehol word. Tog, wanneer die belyning van die son, maan en aarde perfek is, kan mense in 'n paar gebiede die wonder van hierdie kosmiese toevallighede in ons hemelruim waarneem.
IN DIE SKYN VAN JOU AANGESIG
Op 'n helder nag sal jy dalk oplet dat, hoewel slegs 'n deel van die maan verlig is, jy ook die dowwe sirkel van die res van die maan kan sien. Dit word veroorsaak deur 'n verskynsel genaamd ‘aardskyn’. Net soos maanlig veroorsaak word deur die maan wat lig van die son weerkaats, weerkaats die aarde ook daardie lig. Dit beteken dat daardie deel van die aarde helder sou lyk as jy op die maan sou staan. Dit veroorsaak ook dat die aarde van daardie lig terug op die maan werp. Selfs wanneer geen sonlig op 'n gedeelte van die maan gewerp word nie, kan aardskyn sy donker streke dof verlig.
VERBRANDE BUSKRUIT
Die maan het geen wesenlike atmosfeer en dus geen lug nie. Die Apollo 11-ruimtevaarders was egter verbaas om te ontdek dat die maan 'n reuk het, wat aan hul ruimtepakke, toerusting en die maanmonsters wat hulle versamel het, vasgeklou het en waarneembaar was sodra hulle weer in 'n omgewing met lug was. Apollo-ruimtevaarders het die reuk as metaalagtig beskryf, soortgelyk aan verbrande buskruit of die reuk in die lug nadat 'n vuurwerk afgaan. Die reuk is waarskynlik veroorsaak deur 'n chemiese reaksie tussen iets in maanstof en die suurstof in die lug. Maanmonsters op aarde ruik egter na niks nie, so dit moet te wyte wees aan 'n tydelike reaksie. – Bron: Space.com
Die mees algemeen aanvaarde verduideliking vir hoe die maan gevorm het, word die reuse-impakteorie genoem. Hiervolgens het ‘n Mars-grootte planeet met die vroeë aarde gebots en 'n wolk van puin gevorm het wat uiteindelik in die maan saamgesmelt het. Volgens die Natuurhistoriese museum in Londen, sou baie van die puin van die botsende planeet afkomstig gewees het. Sommige sou van die aarde afkomstig gewees het en is tydens die botsing in die ruimte uitgewerp.
Bewyse van hierdie impak is gevind in die maanmonsters wat tydens die Apollo-sendings geneem is. Dit wys dat die maan se samestelling ooreenkomste en verskille het met die aarde se geologiese samestelling.
VOLLEDIG VERLIG
Die fases van die maan word bepaal deur waar die maan in verhouding tot die aarde en die son is. As die aarde direk tussen die son en die maan is, is die kant van die maan wat na die aarde wys, volledig verlig en sien ons 'n volmaan. Maar as die maan tussen die aarde en die son is, wys die verligte kant van ons af weg en is dit 'n nuwemaan, wat beteken dat ons die maan glad nie sien nie.
Tussen 'n nuwemaan en 'n volmaan is verskillende gedeeltes van die deel van die maan wat die son verlig, van die aarde af sigbaar, wat die maan se fases skep.
DIE VERSTE KANT
Hoewel ons slegs een kant van die maan sien, word die helfte daarvan altyd deur die son verlig. Dit is gewoonlik nie net die gedeelte wat ons kan sien nie (behalwe tydens volmaan). Daarom is die "donker" kant van die maan slegs donker vanuit ons perspektief op aarde en is dit meer akkuraat om dit die verste kant van die maan te noem. Verskeie maansendings het die verste kant van die maan gefotografeer en bestudeer, met die eerste foto's van die maan se verste kant wat in 1959 deur die Sowjetunie se Luna 3-ruimtesending geneem is.
SWAARTEKRAG
Die maan se swaartekrag is die hoofrede vir die getye op aarde is. Hierdie swaartekrag veroorsaak twee uitstulpings in die aarde se oseane wat hoogwater voorstel: een in die deel van die oseaan aan die kant naaste aan die maan, en een aan die teenoorgestelde kant. Die gebied van hoogwater teenoor die maan word veroorsaak deur die maan wat die planeet en nie die oseaan daarheen trek nie. Tussen hierdie twee uitstulpings van hoogwater is gebiede van laagwater.
Alhoewel die maan se swaartekrag die sterkste oorsaak van getye op aarde is, dra ons planeet se rotasie en die swaartekrag van die son ook by. Die sterkte van die getye en die watervlak het wyd gewissel deur die aarde se geskiedenis, maar dit word meestal veroorsaak deur veranderinge in klimaat en seevlak, die verskuiwing van die aarde se vastelande, asook verskeie ander faktore.
STADIG WEG
Die invloed van gravitasie wat die maan en die getye met die aarde verbind het, was volgens die Amerikaanse ruimteagentskap (Nasa) ingewikkeld. Soos alles in plek begin val het, het dit energie veroorsaak, wat op hul beurt veroorsaak dat die maan stadig van die aarde begin wegdryf het - selfs terwyl dit nog besig was om te vorm. Uiteindelik het die prosesse van vorming en gety-sluiting opgehou om die maan se wentelbaan om die aarde te verander, maar die maan dryf steeds sowat 4 cm per jaar van ons planeet af weg. Hoewel dit nie veel is nie, sal dit veroorsaak dat die maan oor miljoene jare aansienlik verder van die aarde af beweeg.
WANNEER DIE MAAN BEWE
Die meeste van ons verbeel ons waarskynlik die maan as 'n koue, dooie rots in die ruimte, en vir die grootste deel sou ons reg wees. Dit is egter nie heeltemal stagnant nie. Net soos gebiede van ons planeet deur aardbewings geskud word, is daar "maanbewings", hoewel dit gewoonlik swakker is en langer duur as dié op aarde. Verskeie faktore kan dit veroorsaak, insluitend die impak van meteoriete, veranderinge in temperatuur, die aarde se swaartekrag en strukturele swakhede in die maan se binnekant. Hoewel sommige van hierdie maanbewings skaars waarneembaar sal wees vir enige toekomstige mense op die maan, kan ander beduidende gevare inhou.
KOSMIESE TOEVALLIGHEDE
'n Sonsverduistering vind plaas wanneer die maan direk tussen die son en die aarde in lyn is. Tydens 'n totale sonsverduistering lyk dit asof die donker silhoeët van die maan die son so presies blokkeer dat die son se korona, of buitenste atmosfeer, gedurende die paar minute van totaliteit steeds sigbaar is. Daar is geen rede waarom hierdie effek met presisie moet gebeur nie, of dat die twee liggame so naby aan mekaar in grootte moet voorkom nie. In werklikheid kan tientalle miljoene van ons maan in die son pas as dit uitgehol word. Tog, wanneer die belyning van die son, maan en aarde perfek is, kan mense in 'n paar gebiede die wonder van hierdie kosmiese toevallighede in ons hemelruim waarneem.
IN DIE SKYN VAN JOU AANGESIG
Op 'n helder nag sal jy dalk oplet dat, hoewel slegs 'n deel van die maan verlig is, jy ook die dowwe sirkel van die res van die maan kan sien. Dit word veroorsaak deur 'n verskynsel genaamd ‘aardskyn’. Net soos maanlig veroorsaak word deur die maan wat lig van die son weerkaats, weerkaats die aarde ook daardie lig. Dit beteken dat daardie deel van die aarde helder sou lyk as jy op die maan sou staan. Dit veroorsaak ook dat die aarde van daardie lig terug op die maan werp. Selfs wanneer geen sonlig op 'n gedeelte van die maan gewerp word nie, kan aardskyn sy donker streke dof verlig.
VERBRANDE BUSKRUIT
Die maan het geen wesenlike atmosfeer en dus geen lug nie. Die Apollo 11-ruimtevaarders was egter verbaas om te ontdek dat die maan 'n reuk het, wat aan hul ruimtepakke, toerusting en die maanmonsters wat hulle versamel het, vasgeklou het en waarneembaar was sodra hulle weer in 'n omgewing met lug was. Apollo-ruimtevaarders het die reuk as metaalagtig beskryf, soortgelyk aan verbrande buskruit of die reuk in die lug nadat 'n vuurwerk afgaan. Die reuk is waarskynlik veroorsaak deur 'n chemiese reaksie tussen iets in maanstof en die suurstof in die lug. Maanmonsters op aarde ruik egter na niks nie, so dit moet te wyte wees aan 'n tydelike reaksie. – Bron: Space.com
Kommentaar
Republikein
Geen kommentaar is op hierdie artikel gelaat nie