Die donker kant van die maan

’n Mylpaal vir die mensdom. 

Só het die Amerikaanse ruimteagentskap (Nasa) die Artemis II-sending beskryf waartydens sy ruimtevaarders verder van die aarde af gevlieg het as wat enige mens nog ooit gewaag het.

Die Orion-kapsule, met bevelvoerder Reid Wiseman, vlieënier Victor Glover en sendingspesialiste Christina Koch en Jeremy Hansen, het nou die verste afstand bereik wat enige mens nog ooit afgelê het, ’n maksimum afstand van 252 752 myl van die aarde af.

Die vier ruimtevaarders was binne 4 000 myl tot 6 000 myl van die maan se oppervlak terwyl hulle om die verste kant van die maan geswaai het en was die eerste mense wat sommige dele van die maan met hul eie oë gesien het.

Sodoende het die Artemis II-sending se ruimtevaarders die Apollo 13-rekord van 248 655 myl (sowat 400,1 kilometer) oortref. Aan boord van die Orion-ruimtetuig was ’n Apollo 8-raket wat meer as 50 jaar gelede aan boord van dié sending was. 

Victor Glover, die vlieënier, was die eerste swart persoon wat na die maan gevlieg het en Christina Koch die eerste vrou.

Net na middernag het die Artemis II-bemanning hul maksimum afstand van die aarde af tydens die sending op 252 706 myl bereik.

“Terwyl ons die verste reis oortref sedert mense ooit van planeet aarde af gereis het, doen ons dit ter ere van die buitengewone pogings en prestasies van ons voorgangers in menslike ruimteverkenning,” het Hansen van die Kanadese Ruimteagentskap vanuit die Integrity se kajuit gesê.

“Ons sal ons reis selfs verder die ruimte in voortsit, voordat Moeder Aarde daarin slaag om ons terug te trek na alles wat vir ons dierbaar is,” het hy vanuit die diep ruimte gesê.

Bowenal kies die ruimtevaarders van die Artemis II-sending die oomblik om die huidige generasie en die volgende uit te daag om seker te maak dat hul rekord nie stof opgaar nie.

Die Artemis II-sending het behels dat die Orion-kapsule, gepas gedoop Integrity, heeltemal agter die maan gevlieg het. Gedurende die sowat 40 minute het die bemanning geen kontak met Nasa gehad nie. In stilte het sendingbeheer gewag terwyl die bemanning hul historiese verbyvlug om die verste kant van die maan gemaak het.

Die maan se oppervlak het die radioseine van Nasa se Deep Space Network geblokkeer, wat nodig is om in kontak met die bemanning te bly. Vir elke maneuver tydens die verbyvlug om die maan, insluitend die onderbreking in kommunikasie, is egter noukeurig voorberei.

Tydens die verbyvlug het die vier ruimtevaarders wetenskaplike waarnemings gemaak deur foto’s van die maanoppervlak te neem en dele van die maan te sien wat nog nooit deur die menslike oog aanskou is nie.

Nasa se wetenskapspan het die ruimtevaarders gevra vir waarnemings van Reiner Gamma, ’n helder, geheimsinnige warrelwind van onbekende oorsprong, en Glushko, ’n helder krater van 27 myl wat bekend is vir die wit strepe wat tot 500 myl daaruit skiet.

Die bemanning het ook ’n sonsverduistering van sowat ’n uur aanskou, terwyl Orion, die maan en die son in lyn beweeg het. So kon die vier ruimtevaarders sien hoe die son agter ’n meestal donker maan verdwyn.

Die ruimtevaarders was ook die eerste mense wat ooit die volle Orientale-kom – ’n krater van byna 600 myl wyd wat oor die maan se nabye en verre kante strek – gesien het.

Die reusekrater is miljarde jare gelede gevorm, met sy treffende konsentriese ringe wat oor die maanoppervlak soos rimpelings in water versprei. Omdat dit langs die rand van die maan lê, was dit nog nooit ten volle van die aarde af sigbaar nie – slegs gedeeltelik en altyd teen ’n hoek.

Tydens die Artemis II-sending het die bemanning ook die geleentheid gebruik om die sonkorona – die son se buitenste atmosfeer – te bestudeer terwyl dit om die maanrand gloei.

Die ruimtevaarders was ook op die uitkyk vir ligflitse van meteoroïede wat die oppervlak tref, wat insig kan bied in potensiële gevare op die maan.

Danksy die Deep Space Network kon die ruimtevaarders gesprekke en wetenskaplike data tussen die ruimte en die aarde laat vloei. Orion se Artemis II Optiese Kommunikasiestelsel (O2O) het meer as 100 gigagrepe data met behulp van laserkommunikasie afgelaai. 

Die universele afvalbestuurstelsel aan boord van die Orion-ruimtetuig is ’n kompakte toilet van vyf kubieke voet wat ontwerp is vir mikrogravitasie, wat lugvloei gebruik om beide urine en vaste afval te bestuur. Vaste afval word in reukbeheerde houers gestoor, terwyl voorafbehandelde urine daagliks oorboord geventileer word.

Die Artemis II-sending is die eerste wat na die maan reis sedert Apollo 17 in 1972. Dit is op 1 April vanaf die Kennedy-ruimtesentrum in Florida gelanseer, met Orion wat ses dae geneem het om die maan te bereik.

As deel van die sending het die vier ruimtevaarders sekere kenmerke te ere van die Orion-ruimtetuig hervernoem, onder meer na bevelvoerder Wiseman se oorlede vrou Carroll.

Wiseman se twee tienerdogters, Katy en Ellie, het vir hul pa ’n armband gegee om op sy historiese sending te dra. Hy is ’n enkelouer vir sy dogters ná die dood van sy vrou en hul ma in 2020.

Volgens die bemanning het hulle Carroll se krater gekies omdat dit “op ’n baie netjiese plek” op die grens van die verste en nabye kant van die maan was en dus soms van die aarde af sigbaar was.

Om Carroll – ’n helder kol op die maan – te vind, kyk jy na die Glushko [krater], en dit is net noordwes daarvan op dieselfde breedtegraad as die huis, het die ruimtevaarders verduidelik.

Die bemanning het ’n tweede krater “Integrity” na hul ruimtetuig vernoem. Dit lê tussen die Orientale- en Ohm-kom.

Nadat dié sending voltooi is, sal die voorstelle vir kratername amptelik by die Internasionale Astronomiese Unie ingedien word, ’n organisasie wat die benaming van hemelliggame en hul oppervlakkenmerke beheer.

Bronne: Nasa/Netwerk24/The Telegraph 

– [email protected]

Kliek hier: https://q.my.na/IKFH