Godzilla, moontlik die ergste in menseheugenis

Die Louvre in die wêreldstad Parys – die museum wat wêreldwyd die meeste besoek word – en die Eiffeltoring moes onlangs noodgedwonge hul deure twee uur vroeër sluit weens ’n erge hittegolf wat oor groot dele van Europa heers.

Rooi hittegolfwaarskuwings word vir 15 stede, insluitend Milaan en Rome, uitgereik. Benewens die versengende hittegolwe met die kwik wat op plekke tot 46 °C styg, beweeg ’n groot stofwolk al hoe nader aan die Verenigde State van Amerika (VSA) waar dit hele state kan verswelg. Miljoene mense wêreldwyd word aan apokaliptiese weergebeurtenisse blootgestel.

Enkele weke vantevore bevind ’n studie deur die Universiteit van Oxford dat honderde stede wêreldwyd – waarvan verskeie onder die top-50-toerismebestemmings val – die risiko van stygende temperature in die gesig staar weens die impak van ’n baie sterk, of sogenaamde super-El Niño, wat deur sommige wetenskaplikes “Godzilla” gedoop is.

Wetenskaplikes wat by die studie betrokke was, het die kwesbaarheid en vermoë van 220 stede oraloor die wêreld ontleed om die impak van Godzilla te weerstaan. Die studie toon dat 95% van die stede met die grootste risiko in Suid- en Suidoos-Asië, sowel as Afrika suid van die Sahara, is. 

Hoofskrywer Nethmi Jayaratne Kariyawasam het gemaan dit is nie net die blootstelling aan warm temperature wat ’n risikofaktor is nie. Volgens Kariyawasam beklemtoon die studie die belangrikheid van veelsydige globale hitterisiko-assesserings, wat die uiteenlopende maniere waarop stedelike hitterisiko’s ontstaan, aan die lig bring.

In baie groot stede, veral oraloor Afrika en Asië, val uiterste hitte saam met hoë kwesbaarheid en beperkte hanteringskapasiteit, het hy verduidelik.

Die studie, wat in Sustainable Cities and Societies gepubliseer is, sê hittegolwe neem in frekwensie, duur en intensiteit toe. Dit lei tot oormatige mortaliteit, infrastruktuurverwante mislukkings asook ekonomiese verliese in stede wêreldwyd. 

“Met meer as die helfte van die wêreldbevolking wat tans in stede woon en vooruitskattings wat aandui dat tweederdes dit teen 2050 sal doen, word stede kritieke brandpunte van klimaatsimpak,” aldus die studie. 

Die outeurs het 220 stede met ’n bevolking van meer as een miljoen geëvalueer en ’n kern aantal risikofaktore uiteengesit. Faktore wat tydens die evaluering in ag geneem is, sluit demografiese en sosioëkonomiese omstandighede, soos ouderdom en mense se finansies, in. Resultate het getoon byna al die stede met die hoogste risiko’s is in Afrika suid van die Sahara, asook Suid- en Suidoos-Asië, geleë. 

In Afrika suid van die Sahara word stede wat die grootste risiko loop vir uiterste El Niño-impakte gekenmerk deur ’n gevaarlike oorvleueling van ernstige hitteblootstelling, informele nedersettings en beperkte hanteringskapasiteit. Die stede met die grootste risiko sluit Lagos (Nigerië), Bamako (Mali), Niamey (Niger), Nairobi (Kenia) en Dar es Salaam (Tanzanië) in. El Niño beïnvloed hierdie deel van die wêreld fundamenteel deur ernstige droogtes, waterskaarste en ongekende stedelike hittegolwe. 

Dié stede staar gekombineerde risiko’s in die gesig.

LAGOS: Soos geïdentifiseer in navorsing oor stedelike kwesbaarheid, is Lagos hoogs vatbaar vir uiterste hitte en seevlakstygings. El Niño verhoog temperature aansienlik terwyl dit dreineringskwessies en stedelike oorstromings tydens geïsoleerde swaar reënvalgebeurtenisse vererger.

BAMAKO EN NIAMEY: Dié stede is aan die voorpunt van El Niño-gegenereerde uiterste hittegolwe. Bevolkings wat in informele nedersettings woon, staar verwoestende mikroklimate in die gesig met temperature wat gereeld 45 °C oorskry, wat plaaslike energie- en gesondheidsorgstelsels onder druk plaas.

NAIROBI EN DAR ES SALAAM: In Oos-Afrika veroorsaak El Niño tipies stortreën en wydverspreide stedelike oorstromings. Hierdie stede ly onder swak dreineringsinfrastruktuur, wat miljoene in informele nedersettings op steil hellings of vloedvlaktes in onmiddellike gevaar van strukturele ineenstorting en waterverwante siekte-uitbrekings plaas.

Al beteken El Niño in Spaans “klein seuntjie”, is daar niks klein aan die verwagte verwoestende impak wat sy ouboet – Godzilla, moontlik die ergste in menseheugenis – op die wêreld gaan hê nie. 

El Niño, saam met sy suster La Niña, verwys na ’n klimaatspatroon in die Stille Oseaan wat die passaatwindpatrone wat verantwoordelik is vir die watersiklus tussen Noord-Amerika en Asië, ontwrig. 

Die twee toestande, wat die El Niño-Suidelike Ossillasie (Enso)-siklus uitmaak, het albei ’n impak op die wêreld se weer, sy ekosisteme en veldbrande, maar op baie verskillende maniere.

Tydens ’n El Niño-gebeurtenis word warm water terug na die Ooste gestoot, en in plaas daarvan om na Asië te beweeg soos dit moet, kruip dit om die Amerikaanse ooskus. Daardie beweging ontwrig die Stille Oseaan-straalstroom, wat veroorsaak dat dit suidwaarts beweeg vanaf sy tipies neutrale posisie en droër, warmer weer oor Kanada veroorsaak. 

Wetenskaplikes merk op dat aktiwiteite wat oor so ’n groot gebied plaasvind, beteken dat El Niño-ontwrigtings wêreldwye gevolge het.

El Niño-toestande kom gewoonlik een of twee keer per dekade in Desember voor. Omgewingswetenskaplikes het egter reeds toestande van stygende watertemperature waargeneem, met sommige wat waarsku dat Godzilla “ongelooflik intens” en selfs meer ontwrigtend kan wees as dié wat in 1877 en in 2016-’17 ervaar is.

In Suider-Afrika, wat Namibië insluit, word verwag dat Godzilla uiterste klimaatsontwrigtings sal veroorsaak, wat deur ’n drastiese afname in reënval, intense hittegolwe en ernstige meerjarige droogtes gekenmerk word. Aangesien dit so vinnig ontwikkel, laat dit plaaslike gemeenskappe, regerings en ekosisteme met baie min tyd om aan te pas. Dit kan ernstige gevolge vir landbou, voedselpryse, inflasie en ekonomiese groei inhou.

In ’n artikel in Business Tech waarsku Investec se hoofekonoom, Annabel Bishop, dat langdurige en ernstige El Niño-gebeurtenisse histories meerjarige droogtes in die buurland Suid-Afrika veroorsaak het. 

Dit het gevolglik voedselinflasie tot hoë dubbelsyfers gedryf en ook die algehele verbruikersinflasie in die land skerp laat styg. Suid-Afrika is een van Namibië se grootste invoerders en die noue bande met produkte uit die buurland beteken dat die bogenoemde prentjie na alle waarskynlikheid ook hier herhaal sal word. 

LANDBOU EN VOEDSEL

Die impak van El Niño op landbou word deur wydverspreide misoeste gekenmerk, met kern-stapelvoedselgewasse, veral mielies, wat nie tot volle wasdom kom nie weens ’n gebrek aan vog, wat lei tot totale oesverliese.

Namate plaaslike voedselvoorrade verdwyn, word lande gedwing om duur graan in te voer, wat veroorsaak dat pryse skerp styg en akute voedselonsekerheid veroorsaak. Ernstige tekorte aan weiding en water veroorsaak wydverspreide veevrektes, wat landelike welvaart vernietig. 

Die skielike afname in landbouproduktiwiteit laat lande in Suider-Afrika se bruto binnelandse produk (BBP), veral in Suid-Afrika, Zambië, Zimbabwe en Angola, krimp. Zambië, Zimbabwe, Angola en Mosambiek word uitgesonder waar akute hongersnood mense noodgedwonge sal verplaas op soek na beter weiding en uitkomste. – [email protected]