FOTO TER ILLUSTRASIE/ARGIEF
FOTO TER ILLUSTRASIE/ARGIEF

Twee brandweerwaens kos N$40 m.

NAC verdedig direkte aankoop vir lughawens
Die uitvoerende hoof sê die gespesialiseerde voertuie is van die enigste verskaffer verkry weens operasionele vereistes.
Sonja Smith

Die Namibië Lughawensmaatskappy (NAC) het sy direkte verkryging van twee brandbestrydingsvoertuie van byna N$40 miljoen verdedig. 

Volgens die NAC is die aankope gedryf deur operasionele vereistes en die behoefte om sy noodreaksievloot op ’n gespesialiseerde voertuigplatform te standaardiseer.

Die brandweerwaens wat vir die Hosea Kutako Internasionale Lughawe (HKIA) naby Windhoek en Walvisbaai Internasionale Lughawe verkry is, is elk op ongeveer N$19 miljoen gewaardeer.

Volgens dokumente wat deur Network Media Hub (NMH) gesien is, is beide voertuie deur direkte verkryging gedurende die finansiële jare van 2021-’22 en 2023-’24 gekoop.

In die interne dokumente word die verkryging bevraagteken of die transaksies aan bykomende verkrygingstoesig onderwerp moes gewees het en of die gebruik van direkte verkryging voldoende geregverdig was.

Die dokumente identifiseer ook NAC se uitvoerende beampte vir infrastruktuurontwikkeling en batesorg (IDAC), Ralph !Gaoseb, as iemand wat ’n rolspeler in die inisiatief van die transaksies was.

Een interne dokument beweer dat die twee aankope neergekom het op ‘kunsmatige verdeling’ van ’n groter verkryging en bevraagteken of die transaksies as ’n enkele verkryging hanteer moes gewees het.

Die dokument beweer verder dat die gekombineerde waarde van die twee aankope NAC se verkrygingsdrempel oorskry het en dus bykomende toesig regverdig.


PPU

In reaksie op vrae van NMH, het die hoof van die eenheid vir verkrygingsbeleid (PPU) in die ministerie van finansies, Phineas Nsundano, bevestig die eenheid het geen rekord dat NAC ’n versoek ingedien het met betrekking tot die verkryging van die brandbestrydingsvoertuie nie.

“Die eenheid het geen rekord van enige versoek wat deur die Namibië Lughawensmaatskappy ingedien is om goedkeuring te kry vir die verkryging van brandbestrydingsvragmotors vir Hosea Kutako Internasionale Lughawe of Walvisbaai-lughawe gedurende die finansiële jare van 2021-’22 en 2023-’24 nie,” het Nsundano gesê.

Hy het egter beklemtoon dat die PPU nie ’n mandaat het om verkrygingstransaksies wat deur openbare entiteite onderneem word, goed of af te keur nie.

Volgens Nsundano word die NAC as ’n kategorie 1- openbare entiteit geklassifiseer onder die openbare verkrygingsregulasies, met ’n verkrygingsdrempel van N$25 miljoen vir goedere.

Hy het gesê verkrygings wat daardie drempel oorskry, moet na die sentrale verkrygingsraad van Namibië (CPBN) verwys word, tensy ’n vrystelling deur die finansminister toegestaan ​​is.

“Enige verkryging van goedere wat N$25 miljoen oorskry, moet na die sentrale verkrygingsraad van Namibië verwys word vir hantering, tensy ’n vrystelling deur die minister van finansies toegestaan ​​is in ooreenstemming met Artikel 4(2) van die Wet op Openbare Verkryging van 2015.

“Daar is geen rekord wat aandui dat NAC in hierdie geval vir so ’n vrystelling aansoek gedoen het of toegestaan ​​is nie,” het Nsundano gesê.

Hy het gesê direkte verkryging bly ’n wettige verkrygingsmetode onder die wet op openbare verkryging, mits die voorwaardes en regverdigings uiteengesit in Artikel 36 van die wet nagekom word.

NAC se uitvoerende hoof, Bisey /Uirab, het bevestig dat direkte verkryging gebruik is, met verwysing na tegniese en operasionele oorwegings.

Volgens hom het NAC ’n strategiese besluit geneem om sy reddings- en brandbestrydingsvloot vir lughawens (ARFF) op die Rosenbauer Panther-voertuigplatform te standaardiseer nadat hulle betroubaarheidsuitdagings met ander vervaardigers ondervind het.

“NAC se ervaring met ander ARFF-voertuighandelsmerke was oor die jare minder bevredigend, met herhalende onderbrekings wat nie waargeneem is in die Rosenbauer-eenhede wat onder dieselfde toestande werk nie,” /Uirab gesê.

Hy het bygevoeg dat die twee aankope nie gestruktureer is om verkrygingsvereistes te vermy nie, maar beïnvloed is deur beskikbaarheid van verskaffers en operasionele behoeftes.

Volgens /Uirab vervaardig Rosenbauer slegs ’n beperkte aantal Panther-eenhede met regterhandstuurvoertuie elke jaar, met die voertuie wat wêreldwyd op ’n eerste kom, eerste maalbasis toegeken word.

“Die transaksies het dus verskaffersbeskikbaarheid en operasionele behoeftes weerspieël eerder as ’n poging om verkrygingsdrempels of goedkeuringsvereistes te omseil,” het hy gesê.

Toe hy gevra is oor !Gaoseb se rol in die proses, het /Uirab voorstelle verwerp dat verantwoordelikheid aan ’n enkele uitvoerende beampte toegeskryf moet word.

Hy het gesê die besluit om op Rosenbauer-voertuie te standaardiseer en direkte verkryging na te streef, het beide die lughawebedryfsdepartement en IDAC betrek.

“Die twee departemente het gesamentlikk gewerk aan hoe om die diens die beste te lewer. Die lughawebedryfsdepartement en die ondersteunende departement, IDAC, is verantwoordelik is vir die instandhouding van die voertuie.

“So, ek vind dit onvanpas dat die besluit om die direkte verkrygingsroete te volg aan een enkele individu toegeken moet word,” het /Uirab gesê.

Drie weke gelede het die woordvoerder van NAC, Dan Kamati, gesê dat die brandweervoertuig wat vir die Walvisbaaise lughawe aangekoop is, die lughawe se noodreaksievermoë sal verbeter en voldoening aan die veiligheidsvereistes van die Internasionale Burgerlugvaartorganisasie (ICAO) sal verseker.

“Die ontwikkeling stem ooreen met Namibië se breër ambisie om meer internasionale lugdienste te lok en lugverbindings te verhoog.

“Walvisbaai bly ’n strategiese poort na die kus vir toerisme, vragvervoer en handel wat Namibië met internasionale markte verbind,” het Kamati gesê.

[email protected]


Kommentaar

Republikein 2026-08-02

Geen kommentaar is op hierdie artikel gelaat nie

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer