Oshana se 86 waterwerkers deel twee voertuie

Oshana se landelike watervoorsieningspanne deel ’n bakkie en ’n minibussie tussen 86 werkers, wat nuwe vrae laat ontstaan oor of streekrade genoeg hulpbronne het om funksies uit te voer wat van die sentrale regering oorgedra word. 

Oshana se hoofstreekbeampte, Teopolina Hamtumwa, het die vervoertekort bekend gemaak tydens ’n sessie oor die vordering van Namibië se desentraliseringsprogram by die derde Nasionale Raad en streekrade se  konsultasievergadering gister op Otjiwarongo. Hamtumwa het gesê die direktoraat vir koördinering van landelike watervoorsiening en sanitasie (DAPIS) het sowat 40 personeel, terwyl landelike wWatervoorsiening 46 het, maar die twee eenhede het net een bakkie en ’n minibussie om hul werk te doen. 

“Dit is die mense wat verantwoordelik is om rond te hardloop, watertoevoer en pype wat bars te herstel,” het Hamtumwa gesê. 

Die vervoertekort beteken spanne wat verantwoordelik is om op waterfoute en gebarste pype te reageer, het beperkte voertuie waarmee hulle binne hul verantwoordelikheidsgebiede kan rondbeweeg. 

Die bekendmaking kom teen die agtergrond van ’n geskiedenis van voertuig- en hulpbronbeperkings wat waterdienste in noordelike Namibië raak. ’n Toesigverslag van ’n staande komitee van die Nasionale Raad het vroeër verouderende voertuigvlotte, onvoldoende befondsing en ou waterinfrastruktuur geïdentifiseer as uitdagings wat landelike watervoorsiening raak, ook in Oshana. 

Die komitee het gesê die voorsiening van drinkbare water aan afgeleë gemeenskappe hang af van hulpbronne soos voertuie en personeel. Dit het aanbeveel dat streekrade wat gedelegeerde watervoorsieningsfunksies ontvang, van die volle hulpbronne voorsien word wat nodig is om verouderende waterinfrastruktuur te onderhou, terwyl dit ook gevra het vir die vervanging van ou staatsvoertuie. 

Die voertuigprobleem in Oshana is ook voorheen in die Nasionale Raad geopper. In 2023 het die streek se hoof van finansies en administrasie, Jonas Kapenda, aan ’n komitee van die Nasionale Raad gesê sommige staatsvoertuie in die streek is nie padwaardig nie en dat die staatsgarage self met ’n tekort aan voertuie sit. 

Die las van waterinfrastruktuur het voortgeduur. Oshana was onder die noordelike streke wat in 2025 deur waterrantsoenering geraak is ná ’n stukkende pomp by Calueque, terwyl streekamptenare ook kommer uitgespreek het oor verouderende pypleidings en herhalende pypbreuke. 

Hamtumwa het die vervoertekort gekoppel aan ’n breër probleem wat deur desentralisering geskep is en gesê die aantal gedelegeerde funksies het verdriedubbel terwyl streekraadstrukture grootliks onveranderd gebly het. 

Sy het gesê verantwoordelikhede het uitgebrei na gebiede insluitend onderwys, gesondheid, landbou en grondhervorming, inligting en kommunikasietegnologie, asook landelike watervoorsiening en sanitasiekoördinering. 

“Selfs die 40 uur per week is nie meer voldoende om te administreer nie,” het sy gesê. Haar kommer was of funksies oorgedra word met genoeg finansiële, menslike en materiële hulpbronne om rade in staat te stel om dit doeltreffend uit te voer. 

Godwin Skabongo, direkteur van desentraliseringskoördinering by die ministerie van stedelike en landelike ontwikkeling, het gesê meer as 90% en moontlik soveel as 95%, van die funksies wat oorspronklik vir desentralisering geïdentifiseer is, is reeds aan streekrade gedelegeer. 

Hy het gesê hulpbronne behoort die funksies te volg wat oorgedra word. 

“Die hulpbronne moet funksies volg,” het Skabongo gesê, met verwysing na menslike en finansiële hulpbronne en ander bates wat streekrade nodig het. 

Hy het gesê lynministeries waaruit funksies gedesentraliseer word, word verwag om begrotingsvoorsiening te maak vir die hulpbronne wat streekrade nodig het om daardie dienste te lewer. 

Die kwessie plaas die kollig op of die uitbreiding van verantwoordelikhede gepaard gaan met die praktiese hulpmiddels wat werkers op die voorste linie nodig het. 

– [email protected]