Vrae oor 25 jaar lange konsessie vir Sandwich Harbour
Einde van selfry-toegang
Die konsessie is deur die ministerie van die omgewing, bosbou en toerisme (MEFT) aan Sandwich Dune Tours and Safari toegeken, wat besit word deur Kenneth Kapitako Napenda, en sal op 1 April 2026 in werking tree.
Toeroperateurs het die toekenning van ’n 25 jaar lange konsessie vir Sandwich Harbour bevraagteken en gesê dit plaas die beheer oor toegang tot ’n nasionale toerismebate in die hande van ’n mededingende operateur, terwyl dit ook onbegeleide selfry-toegang tot die gebied permanent beëindig.
Die aktiwiteitskonsessie is deur die ministerie van die omgewing, bosbou en toerisme (MEFT) toegeken aan Sandwich Dune Tours and Safari, wat besit word deur Kenneth Kapitako Napenda, en sal op 1 April 2026 in werking tree.
Hierdie bekommernisse het ’n volgepakte en gespanne belanghebbendevergadering by MEFT se Swakopmund-kantore Vrydag oorheers, waar senior MEFT-amptenare operateurs ingelig het oor die agtergrond, omvang en implementering van die konsessie, maar herhaaldelik uitgedaag is oor mededinging, bestuur, deursigtigheid, fooie, omgewingsbeheer en die langtermyn-implikasies van die toestaan van eksklusiewe beheer vir 25 jaar.
Die adjunk- uitvoerende direkteur vir natuurlike hulpbronbestuur, Colger Sikopo, het aan die vergadering gesê die doel was om "’n opdatering te verskaf, asook om julle die agtergrond en die pad vorentoe te gee oor die implementering van die Sandwich Harbour-aktiwiteitskonsessie".
Hy het gesê die konsessie is op 28 Maart 2024 geadverteer, die advertensie het vir twee maande geloop en is toegeken ná ’n evalueringsproses wat ’n hofuitdaging oorleef het.
"Ons is hier om seker te maak dat hierdie konsessie suksesvol vorentoe geïmplementeer word," het Sikopo gesê.
MEFT-amptenare het uiteengesit dat die konsessie die houer eksklusiewe regte gee om toegangsbeheer by die Sandwich Harbour-hek te bestuur, ’n nie-permanente kiosk te bedryf, ablusiegeriewe te onderhou, selfry-toeriste te begelei wat sonder ’n geregistreerde toeroperateur aankom, klubaktiwiteite te lei en ’n vaste konsessiefooi per besoeker te hef.
“Daar sal geen meer selfry-toeriste wees wat Sandwich Harbour binnegaan sonder begeleiding nie,” het Sikopo gesê en bygevoeg dat geregistreerde toeroperateurs toere soos voorheen sal voortsit.
BESWARE
Terwyl MEFT gesê het dat bestaande operateurs nie van bedrywighede uitgesluit sal word nie, het operateurs sterk besware geopper teen ’n direkte mededinger wat in beheer van toegang tot die gebied geplaas word wat deur alle toermaatskappye gebruik word.
Verskeie rolspelers het die reëling as teen mededinging en ’n botsing van belange beskryf, en aangevoer dat ’n toeroperateur wat in dieselfde mark meeding, nou in ’n regulerende en hekwagterrol bo mededingers geplaas is.
“Jy is beide ’n mededinger en die beheerder,” het die operateur gesê.
Die 25 jaar lange duur van die konsessie het erge kritiek ontlok, met operateurs wat bevraagteken het waarom so ’n langtermyn- eksklusiewe reëling toegestaan is vir toegangsbeheer en besoekersbestuur in ’n nasionale parkgebied.
Operateurs het gesê die lengte van die konsessie beperk toekomstige hersiening en regstelling indien operasionele, omgewings- of mededingende probleme ontstaan.
MEFT het die proses verdedig en gesê dat die konsessie in die openbaar geadverteer is, deur ’n formele tenderproses geëvalueer is en toegeken is in ooreenstemming met die wysigingswet op natuurbewaring en die Namib-Naukluftpark-bestuursplan.
Amptenare het gesê die tendervoorwaardes het nie bestaande toeroperateurs van bod uitgesluit nie en het eise van onbillike mededinging verwerp.
“Jy kan nie ’n bieër penaliseer op ’n voorwaarde wat nie deel van die tender was nie,” het ’n amptenaar gesê.
FOOIE
MEFT het ook bevestig dat toegangs- en bewaringstariewe vir nasionale parke regoor Namibië vanaf April 2026 sal styg, maar dat Sandwich Harbour se parkfooie onveranderd sal bly. In plaas daarvan sal ’n vaste konsessiefooi per persoon deur die konsessiehouer gehef word.
Amptenare het gesê die konsessiefooi word in die kontrak vasgestel en is per persoon direk aan die konsessiehouer betaalbaar, benewens bestaande parkfooie. Die konsessiefooi sal N$40 vir Namibiese besoekers wees, N$80 vir besoekers van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SADC) en N$120 vir internasionale toeriste.
Vir oorsese toeriste bring dit die totale daaglikse koste van toegang tot Sandwich Harbour op N$270 te staan, bestaande uit die huidige N$150 vir die parkfooi en N$120 vir die konsessiefooi.
“Vir Sandwich Harbour bly die parkfooi dieselfde. Wat bygevoeg word, is die konsessiefooi,” het amptenare gesê en verduidelik dat die gekombineerde totaal bedoel was om in lyn te kom met fooie wat in ander parke van toepassing is.
Hierdie verduideliking het nie die kommer van operateurs besweer nie, waarvan sommige gevra het waarom toegangsbeheer en die invordering van fooie by Sandwich Harbour nie direk deur die regering behou word, eerder as aan ’n private operateur gedelegeer word nie.
“Waarom betaal ons twee plekke, maar slegs een doen die werk?” het een operateur gevra.
MEFT het geantwoord dat konsessiehouers vooraf belê, infrastruktuur bedryf en ’n gedeelte van die omset aan die regering en gemeenskappe terugbetaal.
“Ongeveer agt persent gaan terug na die regering en gemeenskap,” het ’n amptenaar gesê.
Operateurs het ook kommer geopper oor knelpunte by die ingangshek, potensiële vertragings wat reisskedules beïnvloed, en onsekerheid rondom betalingstelsels.
“Ons kan nie ’n situasie hê waar 100 voertuie vir ’n uur toustaan en gaste hul reistyd verloor nie,” het een operateur gewaarsku.
MEFT het bevestig dat betalings nie by die hek geneem sal word nie en het gesê stelsels sal ontwerp word vir vooruitbetaling om verkeersopeenhoping te vermy.
Beheer en verantwoordbaarheid het prominent na vore gekom, met operateurs wat bevraagteken wie higiënestandaarde, omgewingsnakoming en billike behandeling sal afdwing.
“Dit is ’n nasionale park. Dit behoort aan elke burger,” het een spreker gesê. “Dit behoort nie reg te wees dat ’n private entiteit ’n staatsgebied bestuur en besluite neem nie.”
Amptenare het volgehou dat die ministerie toesig behou.
“Die konsessiehouer moet die kontrak nakom,” het Sikopo gesê.
KONSESSIEHOUER
Van die sterkste kritiek het gefokus op die identiteit van die konsessiehouer. Deelnemers het MEFT gevra om bekend te maak hoeveel ander konsessies die konsessiehouer reeds besit, en aangevoer dat dit relevant is vir mededinging en openbare vertroue.
“Ons as burgers vra watter konsessies reeds toegeken is,” het een operateur gesê. “Om te sê dit het niks met hierdie konsessie te doen nie, is nie waar nie.”
MEFT het geweier om sulke besonderhede tydens die vergadering bekend te maak en gesê die bespreking was beperk tot Sandwich Harbour en dat ander konsessies “nie relevant tot hierdie bespreking” was nie.
Die kwessie van selfry-toegang het verdere frustrasie veroorsaak. MEFT het bevestig dat privaat individue wat nie geregistreerde operateurs is nie, begelei sal moet word, selfs al is hulle Namibiese burgers.
“As jy nie ’n geregistreerde operateur is nie, moet jy begelei word,” het amptenare gesê en bygevoeg dat selfry-toere wat by die hek sonder ’n geregistreerde gids aankom, deur die konsessiehouer begelei sal moet word.
Verskeie operateurs het gesê dit verteenwoordig ’n wesenlike verandering in openbare toegang tot Sandwich Harbour.
Teen die einde van die vergadering het baie vrae en kwessies onopgelos gebly, met MEFT wat onderneem het om skriftelik op te volg oor tegniese kwessies.
“Ons het gekom om met julle te praat, na julle te luister en julle in te lig hoe hierdie konsessie geïmplementeer sal word,” het Sikopo gesê en operateurs aangespoor om verby “persoonlike aanvalle” te beweeg en op operasionele sake te fokus.
Herhaalde pogings om kommentaar van Napenda ná die vergadering te kry, was onsuksesvol. Hy het aangedui dat hy vrae sou beantwoord, maar geen antwoorde is teen druktyd ontvang nie.
– [email protected]
Die aktiwiteitskonsessie is deur die ministerie van die omgewing, bosbou en toerisme (MEFT) toegeken aan Sandwich Dune Tours and Safari, wat besit word deur Kenneth Kapitako Napenda, en sal op 1 April 2026 in werking tree.
Hierdie bekommernisse het ’n volgepakte en gespanne belanghebbendevergadering by MEFT se Swakopmund-kantore Vrydag oorheers, waar senior MEFT-amptenare operateurs ingelig het oor die agtergrond, omvang en implementering van die konsessie, maar herhaaldelik uitgedaag is oor mededinging, bestuur, deursigtigheid, fooie, omgewingsbeheer en die langtermyn-implikasies van die toestaan van eksklusiewe beheer vir 25 jaar.
Die adjunk- uitvoerende direkteur vir natuurlike hulpbronbestuur, Colger Sikopo, het aan die vergadering gesê die doel was om "’n opdatering te verskaf, asook om julle die agtergrond en die pad vorentoe te gee oor die implementering van die Sandwich Harbour-aktiwiteitskonsessie".
Hy het gesê die konsessie is op 28 Maart 2024 geadverteer, die advertensie het vir twee maande geloop en is toegeken ná ’n evalueringsproses wat ’n hofuitdaging oorleef het.
"Ons is hier om seker te maak dat hierdie konsessie suksesvol vorentoe geïmplementeer word," het Sikopo gesê.
MEFT-amptenare het uiteengesit dat die konsessie die houer eksklusiewe regte gee om toegangsbeheer by die Sandwich Harbour-hek te bestuur, ’n nie-permanente kiosk te bedryf, ablusiegeriewe te onderhou, selfry-toeriste te begelei wat sonder ’n geregistreerde toeroperateur aankom, klubaktiwiteite te lei en ’n vaste konsessiefooi per besoeker te hef.
“Daar sal geen meer selfry-toeriste wees wat Sandwich Harbour binnegaan sonder begeleiding nie,” het Sikopo gesê en bygevoeg dat geregistreerde toeroperateurs toere soos voorheen sal voortsit.
BESWARE
Terwyl MEFT gesê het dat bestaande operateurs nie van bedrywighede uitgesluit sal word nie, het operateurs sterk besware geopper teen ’n direkte mededinger wat in beheer van toegang tot die gebied geplaas word wat deur alle toermaatskappye gebruik word.
Verskeie rolspelers het die reëling as teen mededinging en ’n botsing van belange beskryf, en aangevoer dat ’n toeroperateur wat in dieselfde mark meeding, nou in ’n regulerende en hekwagterrol bo mededingers geplaas is.
“Jy is beide ’n mededinger en die beheerder,” het die operateur gesê.
Die 25 jaar lange duur van die konsessie het erge kritiek ontlok, met operateurs wat bevraagteken het waarom so ’n langtermyn- eksklusiewe reëling toegestaan is vir toegangsbeheer en besoekersbestuur in ’n nasionale parkgebied.
Operateurs het gesê die lengte van die konsessie beperk toekomstige hersiening en regstelling indien operasionele, omgewings- of mededingende probleme ontstaan.
MEFT het die proses verdedig en gesê dat die konsessie in die openbaar geadverteer is, deur ’n formele tenderproses geëvalueer is en toegeken is in ooreenstemming met die wysigingswet op natuurbewaring en die Namib-Naukluftpark-bestuursplan.
Amptenare het gesê die tendervoorwaardes het nie bestaande toeroperateurs van bod uitgesluit nie en het eise van onbillike mededinging verwerp.
“Jy kan nie ’n bieër penaliseer op ’n voorwaarde wat nie deel van die tender was nie,” het ’n amptenaar gesê.
FOOIE
MEFT het ook bevestig dat toegangs- en bewaringstariewe vir nasionale parke regoor Namibië vanaf April 2026 sal styg, maar dat Sandwich Harbour se parkfooie onveranderd sal bly. In plaas daarvan sal ’n vaste konsessiefooi per persoon deur die konsessiehouer gehef word.
Amptenare het gesê die konsessiefooi word in die kontrak vasgestel en is per persoon direk aan die konsessiehouer betaalbaar, benewens bestaande parkfooie. Die konsessiefooi sal N$40 vir Namibiese besoekers wees, N$80 vir besoekers van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SADC) en N$120 vir internasionale toeriste.
Vir oorsese toeriste bring dit die totale daaglikse koste van toegang tot Sandwich Harbour op N$270 te staan, bestaande uit die huidige N$150 vir die parkfooi en N$120 vir die konsessiefooi.
“Vir Sandwich Harbour bly die parkfooi dieselfde. Wat bygevoeg word, is die konsessiefooi,” het amptenare gesê en verduidelik dat die gekombineerde totaal bedoel was om in lyn te kom met fooie wat in ander parke van toepassing is.
Hierdie verduideliking het nie die kommer van operateurs besweer nie, waarvan sommige gevra het waarom toegangsbeheer en die invordering van fooie by Sandwich Harbour nie direk deur die regering behou word, eerder as aan ’n private operateur gedelegeer word nie.
“Waarom betaal ons twee plekke, maar slegs een doen die werk?” het een operateur gevra.
MEFT het geantwoord dat konsessiehouers vooraf belê, infrastruktuur bedryf en ’n gedeelte van die omset aan die regering en gemeenskappe terugbetaal.
“Ongeveer agt persent gaan terug na die regering en gemeenskap,” het ’n amptenaar gesê.
Operateurs het ook kommer geopper oor knelpunte by die ingangshek, potensiële vertragings wat reisskedules beïnvloed, en onsekerheid rondom betalingstelsels.
“Ons kan nie ’n situasie hê waar 100 voertuie vir ’n uur toustaan en gaste hul reistyd verloor nie,” het een operateur gewaarsku.
MEFT het bevestig dat betalings nie by die hek geneem sal word nie en het gesê stelsels sal ontwerp word vir vooruitbetaling om verkeersopeenhoping te vermy.
Beheer en verantwoordbaarheid het prominent na vore gekom, met operateurs wat bevraagteken wie higiënestandaarde, omgewingsnakoming en billike behandeling sal afdwing.
“Dit is ’n nasionale park. Dit behoort aan elke burger,” het een spreker gesê. “Dit behoort nie reg te wees dat ’n private entiteit ’n staatsgebied bestuur en besluite neem nie.”
Amptenare het volgehou dat die ministerie toesig behou.
“Die konsessiehouer moet die kontrak nakom,” het Sikopo gesê.
KONSESSIEHOUER
Van die sterkste kritiek het gefokus op die identiteit van die konsessiehouer. Deelnemers het MEFT gevra om bekend te maak hoeveel ander konsessies die konsessiehouer reeds besit, en aangevoer dat dit relevant is vir mededinging en openbare vertroue.
“Ons as burgers vra watter konsessies reeds toegeken is,” het een operateur gesê. “Om te sê dit het niks met hierdie konsessie te doen nie, is nie waar nie.”
MEFT het geweier om sulke besonderhede tydens die vergadering bekend te maak en gesê die bespreking was beperk tot Sandwich Harbour en dat ander konsessies “nie relevant tot hierdie bespreking” was nie.
Die kwessie van selfry-toegang het verdere frustrasie veroorsaak. MEFT het bevestig dat privaat individue wat nie geregistreerde operateurs is nie, begelei sal moet word, selfs al is hulle Namibiese burgers.
“As jy nie ’n geregistreerde operateur is nie, moet jy begelei word,” het amptenare gesê en bygevoeg dat selfry-toere wat by die hek sonder ’n geregistreerde gids aankom, deur die konsessiehouer begelei sal moet word.
Verskeie operateurs het gesê dit verteenwoordig ’n wesenlike verandering in openbare toegang tot Sandwich Harbour.
Teen die einde van die vergadering het baie vrae en kwessies onopgelos gebly, met MEFT wat onderneem het om skriftelik op te volg oor tegniese kwessies.
“Ons het gekom om met julle te praat, na julle te luister en julle in te lig hoe hierdie konsessie geïmplementeer sal word,” het Sikopo gesê en operateurs aangespoor om verby “persoonlike aanvalle” te beweeg en op operasionele sake te fokus.
Herhaalde pogings om kommentaar van Napenda ná die vergadering te kry, was onsuksesvol. Hy het aangedui dat hy vrae sou beantwoord, maar geen antwoorde is teen druktyd ontvang nie.
– [email protected]
Kommentaar
Republikein
Geen kommentaar is op hierdie artikel gelaat nie