Sossusvlei-kwessie kring uit

Namibië se toerismebedryf het gewaarsku dat onlangse verwikkelinge oor die pendelkonsessie by Sossusvlei die land se internasionale beeld kan skaad. 

Kommer heers ook dat dit bedrywighede kan ontwrig en ’n belangrike ekonomiese sektor kan ondermyn, te midde van groeiende frustrasie oor ’n gebrek aan betrokkenheid van die regering. 

Die bekommernisse is deur die voorsitter van die Toer- and Safarivereniging van Namibië (Tasa), Wiebke Priilaid, en uitvoerende komiteelid Philippe Laporte geopper, wat sê teenstrydighede in konsessievoorwaardes en beperkte kommunikasie van die ministerie van die omgewing, bosbou en toerisme (MEFT) het onsekerheid regdeur die bedryf geskep. 

In die kern van die geskil lê die vraag of die Sossusvlei-konsessie nie-eksklusief bly, soos MEFT vroeër gekommunikeer het, of in werklikheid eksklusief geword het, wat toegang tot ’n enkele konsessiehouer beperk. 

Priilaid het gesê die gebrek aan duidelikheid raak operateurs, internasionale vennote en reisigers. 

“Die pleidooi vanuit ons bedryf is dat ons graag deursigtigheid en vaste antwoorde wil hê,” het sy gesê. 

Tasa, wat 147 lede verteenwoordig, het gesê dit het laat in 2025 betrokkenheid met die ministerie versoek, gevolg deur verdere amptelike versoeke in Februarie en weer in April 2026. 

In ’n brief gedateer 12 Februarie 2026 het die vereniging, wat onder die Federasie van Namibiese Toerisme-verenigings (Fenata) optree, ’n dringende vergadering met die toerismeminister, Indileni Daniel, versoek om bekommernisse oor konsessiebestuur, operateurtoegang en langtermyn-volhoubaarheid te bespreek. 

“Ons bedoeling is nie om klagtes te opper nie, maar om duidelikheid te verkry, samewerking te versterk en te verseker dat die ministerie, die private sektor en alle geraakte gemeenskappe saamwerk,” lui die brief.

Priilaid het egter gesê antwoorde van die ministerie was beperk en het nie die kern van die kwessies aangespreek nie. 

“Die soort vyf-woord-antwoorde wat ons op sommige van ons navrae gekry het, het vir ons absoluut niks gesê nie,” het sy gesê. 

Die geskil het verskerp ná ’n verduideliking van die MEFT in middel April 2026 oor die implementering van die Sossusvlei-pendelkonsessie. In sy antwoord aan Tasa het die ministerie se woordvoerder, Vilho Hangula, gesê die konsessievoorwaardes het nie verander nie. 

“Die bepalings en voorwaardes van die kontrak is soos in Februarie 2024 toegeken. Niks is omgeskakel nie en geen besluit is later geneem om te verander nie,” het hy gesê. 

Hangula het bygevoeg dat selfry-toegang verby die 2x4-parkeerarea nie ingevolge die ooreenkoms toegelaat sal word nie. 

“Selfry-besoekers sal nie verby die 2x4-parkeerarea toegelaat word nie… in ooreenstemming met die ondertekende kontrak,” het hy gesê. 

Rolspelers in die bedryf het gesê die ministerie se antwoord dui daarop dat die April-standpunt die konsessiekontrak weerspieël en vroeëre openbare verklarings oor die saak oorheers. 

Tasa voer aan dat dit ’n teenstrydigheid tussen vroeëre versekering van ’n nie-eksklusiewe konsessie en die huidige implementering skep. 

“’n Konsessie kan nie ‘nie-eksklusief’ op papier wees maar ‘eksklusief’ in die praktyk nie,” het die vereniging gesê. 

Operateurs sê die Sossusvlei-kwessie staan nie op sigself nie, maar vorm deel van wyer bekommernisse oor konsessiebestuur in Namibië. In sy Februarie-brief het Tasa ook bekommernisse geopper oor die konsessieproses in die Dorob Nasionale Park, insluitend die moontlike konsentrasie van groot gebiede onder ’n enkele konsessiehouer. 

“Die kwessie hier is nie die aantal konsessies wat enige individu het nie, maar eerder hoe hierdie konsessies toegeken, bestuur, beheer en met grondwetlike vereistes in ooreenstemming gebring word,” lui die brief. 

Die vereniging het gewaarsku dat sulke besluite die toerisme-waardeketting en die balans tussen bewaring, toegang en ekonomiese deelname kan beïnvloed.

Laporte het gesê die bedryf is nie teen konsessies gekant nie, maar teen die manier waarop dit toegepas word. 

“As dit op ’n deursigtige en feitelike wyse aangebied word, dan het ons die feite, maar op die oomblik het ons nie daardie situasie nie,” het hy gesê. 

Toerisme is een van Namibië se grootste bydraers tot die bruto nasionale produk (BBP) en operateurs waarsku dat beleidsonsekerheid reeds die vraag beïnvloed. 

“Jy kan nie ’n Namibië-pakket ontwerp en nie Sossusvlei insluit nie,” het Priilaid gesê. 

Operateurs sê die veranderinge skep ook praktiese uitdagings, insluitend kapasiteitsbeperkings en vertragings. 

“Jy kan dalk 100 mense voor jou hê voordat jy selfs kan gaan,” het sy gesê. 

Laporte het gewaarsku dat die veranderinge beide die besoekerservaring en Namibië se beeld as bestemming kan raak. 

“Hoekom probeer ons daardie ongelooflike beeld wat ons besig was om op te bou, beskadig?” het hy gevra.

Met frustrasie wat toeneem, oorweeg die bedryf verdere stappe. 

“As ons aanhou om teen ’n baksteenmuur vas te loop, sal ons gedwing word. . . ons het geen opsie nie,” het Priilaid gemaan. 

Operateurs stel dokumentasie saam vir indiening by toesighoudende liggame, terwyl regstappe ’n moontlikheid bly. 

Priilaid en Laporte het egter albei beklemtoon dat betrokkenheid steeds die uitkoms van voorkeur is.

“Ons maak ons arms oop… ons wil dit bespreek, ons wil verstaan,” het Laporte gesê. 

Tasa het gesê sy doel bly om saam met die regering te werk om billike, deursigtige en volhoubare konsessiebestuur te verseker. 

“Ons doel is eenvoudig: Om saam met die ministerie te werk in ’n gees van respek, deursigtigheid en gedeelde verantwoordelikheid,” het die vereniging verklaar. 

Die bedryf doen ’n beroep op dringende betrokkenheid om die geskil op te los en sekerheid in die sektor te herstel.

– [email protected]