Ministerie krabbel terug oor Sossusvlei

Verwarring duur voort oor die Sossusvlei-toegangsregulasies, aangesien die toerismeministerie sy standpunt oor die saak aanhoudend verander. 

Die ministerie het dié naweek bevestig dat Deadvlei oop is vir selfbestuur-besoekers in 4x4-voertuie, ná verwarring by Sossusvlei nadat nuwe toegangsregulasies op 1 Mei ingestel is. 

In ’n openbare kennisgewing wat deur die toerismeministerie se uitvoerende direkteur, Sikongo Haihambo, uitgereik is, is bevestig dat toegang tot Deadvlei beperk is tot Namibië Toerisme Raad-geregistreerde toergidse wat kliënte vervoer, en selfbestuur-besoekers in 4x4-voertuie. Besoekers wat verkies om nie self te bestuur nie, kan ’n aangewese pendeldiens gebruik wat deur ’n konsessiehouer bedryf word, terwyl busse en vragmotors verbied word om die gebied binne te gaan.

Die aanwysing, wat onmiddellik in werking tree, vervang alle vorige reëlings en bly van krag tot verdere kennisgewing.

Die verduideliking volg op ontwrigtings wat by Sesriemhek aangemeld is, waar die toepassing van die nuwe reëls toetredeprosedures en voertuigbeweging binne die park beïnvloed het. Toeroperateurs het verwys na vertragings, onduidelike instruksies en onderbrekings in reisroetes, met sommige toeriste wat gedwing is om hul reisplanne te verander.

Die veranderinge, wat sonder breë konsensus uit die private sektor in werking getree het, raak toetredeprosedures deur Sesriemhek en die beweging van voertuie binne die park. 

In die middel van die onrus is hersiene reëls wat die laaste stuk tot by die duine beheer, waar toegang beperk word tot 4x4-voertuie en gereguleerde pendeldienste. Terwyl owerhede volhou dat die maatreëls nodig is om die brose ekosisteem van die Namib-Naukluft Nasionale Park te beskerm, voer rolspelers in die bedryf aan dat die uitrol swak gekommunikeer en onkonsekwent toegepas is.

Verskeie toeroperateurs het kommer uitgespreek dat die skielike implementering besoekersvertroue ondermyn en Namibië se reputasie as ’n naatlose, hoëgehalte bestemming skaad. Ander het gewaarsku dat kleiner operateurs, in die besonder, moontlik sal sukkel om by die nuwe vereistes aan te pas, wat vrae laat ontstaan oor billikheid en inklusiwiteit by een van die land se mees winsgewende plekke.

Amptenare het egter teen die kritiek teruggestoot en volgehou dat die regulasies nie uitsluitlik of beperkend is nie, maar daarop gemik is om groeiende besoekersgetalle te bestuur en die woestynomgewing te beskerm. Hulle het herhaal dat alternatiewe toegangsopsies, insluitend pendeldienste, vir alle besoekers beskikbaar bly.

Die ministerie het egter in ’n verklaring gesê dat die situasie gemonitor word en dat aanvanklike kommunikasieprobleme aangespreek is, hoewel rolspelers in die bedryf steeds vra vir duideliker riglyne en moontlike aanpassings om gladder bedrywighede by een van die land se gewildste toeriste-aantreklikhede te verseker.

Nietemin het die ministerie in April in ’n verklaring dit duidelik gemaak dat ’n verbod op selfbestuur-toegang verby die 2x4-parkeerarea by Sossusvlei, wat op 1 Mei 2026 in werking sou tree, groeiende kommer regoor Namibië se toerismesektor ontketen het, met operateurs wat waarsku dat die stap vroeëre versekeringe en lank gevestigde toegangsgebruike na Deadvlei weerspreek. 

Die geskil oor nuwe toegangsregulasies tot Sossusvlei en Deadvlei het verskerp, met die toerismeministerie wat terugdruk teen bewerings dat dit die bepalings van sy 2024-konsessieooreenkoms verander het.

In reaksie op vrae wat deur die Tour and Safari Association of Namibia (TASA) geopper is, het die ministerie bevestig dat die kontrak wat in Februarie 2024 toegeken is, onveranderd en nie-eksklusief bly. 

Destyds het die ministerie se woordvoerder, Vilho Hangula, beklemtoon dat geen wysigings of omskakelings ná die aanvanklike toekenning gemaak is nie, en sodoende direk teen bekommernisse wat deur bedryfsbelanghebbendes geopper is, ingegaan.

Hy het gesê dat die nuwe reëls op 1 Mei 2026 in werking sou tree. 

Volgens hom verbied hierdie regulasies selfbestuur-toegang verby die 2x4-parkeerarea by Sossusvlei, wat vereis dat besoekers op gemagtigde pendeldienste staatmaak om Deadvlei te bereik. Volgens die ministerie sal slegs twee kategorieë operateurs toegelaat word om hierdie dienste te lewer: Grow Namibia, wat handel dryf as About Deadvlei Sossusvlei Management, en geregistreerde toergidse wat deur lodges binne en rondom die Namib-Naukluft Nasionale Park in diens geneem word.

Destyds het die ministerie gesê dat, ten spyte van die beperking op selfbestuur, die ministerie volhou dat die konsessie nie-eksklusief bly. 

Lodges wat in en rondom die park bedryf word, sal steeds toegelaat word om hul eie kliënte met 4x4-voertuie na die Deadvlei-parkeerarea te vervoer, in ooreenstemming met die oorspronklike ooreenkoms.

Hangula het verder beklemtoon dat die nuwe maatreëls in lyn is met die ondertekende kontrak en nou ten volle geïmplementeer sal word. Die ministerie het ook verwys na Artikel 17 van die Natuurbewaringsordonnansie 4 van 1975, wat die minister bemagtig om te bepaal wie dienste binne beskermde gebiede mag lewer.

Die Tour and Safari Association of Namibia (TASA) het egter die ministerie se standpunt sterk betwis en gewaarsku dat die nuwe regulasies wat hierdie week aangekondig is, neerkom op ’n eksklusiewe pendelreëling.

In ’n formele brief wat aan die ministerie gestuur is, het TASA die saak formeel na die Ombudsman en die Anti-Korrupsie Kommissie (ACC) geëskaleer, gesteun deur gedetailleerde dokumentasie wat die teenstrydighede, onbeantwoorde vrae en prosedurele bekommernisse uiteensit wat deur ons lede en die breër toerismebedryf geopper is. 

“Ons het ook verskeie skriftelike kommunikasies aan die ministerie gerig, waarin ons onmiddellike verduideliking en ingryping versoek. TASA

merk ook met teleurstelling op dat die antwoorde wat van MEFT ontvang is, teenstrydig was, insluitend stellings dat vorige mediavrystellings nou as oorbodig beskou word, en dat geen platform of verdere kanaal vir bespreking of verduideliking aan die bedryf beskikbaar gestel is nie.

“Ons kan bevestig dat beide die Ombudsman en die ACC ontvangs van ons voorleggings erken het.”