’Mededingingskommissie moet kers opsteek oor toerisme’

Die Namibiese Mededingingskommissie (NaCC) laat homself toe om as ’n aanvalshond gebruik te word in ’n regsaak wat niks met mededinging binne die toerismesektor te doen het nie.

Dit is die mening van die uitvoerende hoof van die Namibiese Kamer van die Omgewing (NCE), dr. Chris Brown.

Die NCE sê die NaCC interpreteer die land se model van gesamentlike ondernemings (JV’s) verkeerd en ondermyn beleggings in landelike gebiede.

Brown het gesê die kommissie oorskry sy mandaat en lees verkeerd hoe die toerismesektor werk.

Dit volg nadat die NaCC amptelik ’n ondersoek na Ultimate Safaris en drie kommunale bewaringsgebiede in die Khorixas-omgewing in die Kunenestreek begin het om te bepaal of sekere ooreenkomste wat eksklusiewe regte verleen, mededinging binne die toerismesektor kan beperk.

Die JV-ooreenkomste verhoed na bewering ander operateurs om geriewe in die Kunenestreek te vestig, wat moontlik marktoegang en mededinging beperk.

Die kommissie ondersoek of die gedrag van die betrokke partye Artikel 23 van die mededingingswet oortree, wat reëlings verbied wat mededinging aansienlik verminder.

Brown het die NaCC versoek om sy besluit om die saak tussen Timoteus Mashuna en Ultimate Safaris en sy vennootbewaringsgebiede te ondersoek, om te keer, asook om met die ministerie van die omgewing, bosbou en toerisme (MEFT) te skakel om die ooreenkomste met gesamentlike ondernemings vir toerisme beter te verstaan.

In ’n brief gedateer 28 April, gerig aan die uitvoerende hoof en sekretaris van die NaCC, Vitalis Ndalikokule, het Brown gesê dit is reeds moeilik om toerismebeleggings na kommunale gebiede te lok as gevolg van ’n ongunstige beleggingsomgewing, bykomende institusionele vereistes en bemarkingsuitdagings.

“Eerder as om ‘mededinging in Namibië volgens sy mandaat te bevorder en te beskerm’, lyk dit asof die NaCC meer geïnteresseerd is in die onderdrukking van ekonomiese groei en werkskepping in afgeleë landelike gebiede wat deur armoede geteister word,” het hy gesê.

Brown het gewaarsku dat die reguleerder se ingryping ’n fundamentele misverstand van Namibië se JV- toerismemodel weerspieël en verreikende gevolge kan hê.

“Deur in so ’n saak in te gryp, toon die NaCC sy onkunde oor die JV-model in die besonder en sy minagting vir potensiële negatiewe impakte op die toerismebedryf, op privaatsektorbeleggings in Namibië, asook op die lewensbestaan ​​van landelike gemeenskappe wat dekades lank belê het in die bestuur en bou van hul wildhulpbronne en vennootskappe om voordele uit toerisme te verkry,” het hy gesê.

Brown het die kommissie aangespoor om ondersoek in te stel na wat hy die teenmededingende aard van Namibia Wildlife Resorts (NWR) se monopolie in nasionale parke en die Sossusvlei-pendeldiens genoem het.

Die NCE het kommer uitgespreek dat die ondersoek breër implikasies vir toerisme in kommunale bewaringsgebiede en lewensbestaan in landelike gebiede ​​kan hê.

Die Gasvryheidsvereniging van Namibië (HAN) het ook vroeër in ’n brief skerp gereageer en die grondslag van die NaCC se besluit bevraagteken. HAN het gewaarsku teen die ondersoek na Namibië se JV-toerismemodel en dit beskryf as ’n unieke inisiatief wat ontwikkel is om landelike gemeenskappe in staat te stel om voordeel uit toerisme te trek.

HAN het gesê die ingryping van NaCC kan ’n stelsel ontwrig wat wêreldwyd daarvoor erken word dat dit landelike gemeenskappe ophef en natuurlike hulpbronne beskerm.

Die kern van die model is ’n vennootskap tussen bewaringsgebiede en beleggers in die private sektor, wat deur langtermyn-ooreenkomste geformaliseer word, volgens HAN. 

Hierdie reëlings volg tipies ’n benadering van “bou, bedryf en oordra” (BOT), waar beleggers toerismegeriewe volledig finansier en vir tydperke van 15 tot 30 jaar bestuur voordat dit uiteindelik aan die gemeenskappe oorgedra word. 

Volgens HAN het hierdie struktuur hom as besonder doeltreffend bewys. Private vennote bring kapitaal, marktoegang en bestuurskundigheid, terwyl bewaringsgebiede die grond, plaaslike arbeid en die bewaring van natuurlike hulpbronne bydra. 

Die uitvoerende hoof van HAN, Gitta Paetzold, het gesê die resultaat is ’n netwerk van meer as 50 lodges en kampeerterreine oraloor Namibië in gesamentlike ondernemings, wat inkomste, werksgeleenthede en bewaringsuksesse in gelyke mate lewer. 

– [email protected]