Nasan oortree glo ooreenkoms

Hoofredaksie - Kommer bestaan in die bedryf dat Nasan Energies voorraadtekorte by pas verkoopte vulstasies skep om druk op die minister van myne, energie en nywerheidsontwikkeling te plaas om hom toe te laat om brandstof van Vivo Energy te verkry.

Só het die voorsitter van die Brandstof- en Franchisevereniging (Fafa), Michael Ludeke, gesê.

Nasan Energies het onlangs verskeie kleinhandelbrandstofpersele oorgeneem wat verkoop is onder samesmeltingsvoorwaardes wat deur die Namibiese Mededingingskommissie (NaCC) opgelê is. Die NaCC het die transaksie op 19 Maart 2026 goedgekeur na transaksies met Vivo Energy Namibia.

Die maatskappy is verder ondersteun nadat energieminister Modestus Amutse gelas het dat Nasan toegelaat word om brandstof aan die betrokke verkoopte persele vir ’n oorgangstydperk van drie maande te verskaf, terwyl langertermyn-bedryfsreëlings gestabiliseer word.

Teen verlede week het die vereniging gesê verskeie brandstofkleinhandelaars het effektief “opgedroog”, nadat hulle bedryfskapitaal aan voorafbetaalde brandstofbestellings verbind het.

Die vereniging het ’n aanmaningsbrief gedateer 4 Junie 2026 aan Nasan se verteenwoordiger, Jean-Blaise Ollomo, geskryf. Dit nadat die maatskappy nie sy verpligtinge om brandstof aan kleinhandelaars en franchise-operateurs te lewer, selfs nadat hulle vooruitbetalings ontvang het, nagekom het nie. 

Die brief is ook aan Amutse, die direksievoorsitter van die NaCC, Andreas Penda Ithindi, en NaCC se uitvoerende hoof, Vitalis Ndalikokule, gerig.

Ludeke het aan Network Media Hub (NMH) bevestig dat die vereniging wel die brief geskryf het. Dit beskuldig Nasan daarvan dat dit nie sy belofte nagekom het wat aan kleinhandelaars gemaak is nie, nadat hulle vooruit brandstofbetalings onder sy “Bring the Cash Incentive” ingevorder het nie.

Ludeke het ook gesê daar is “wydverspreide kommer” binne die stroomaf-petroleumbedryf dat Nasan “opsetlik ’n kunsmatige voorraadtekort by die verkoopte kleinhandelspersele skep”.

Hy het bygevoeg dat die benadering blykbaar ontwerp is om druk op Amutse uit te oefen om Nasan toe te laat om produkte van Vivo Energy te verkry.

REAKSIE

Ludeke het aan NMH gesê dat boodskappe wat via WhatsApp aan Nasan gestuur is, gelees is, maar nooit beantwoord is nie.

Hy het verder gesê dat daar teen 7 Junie 2026 geen reaksie van Nasan Energies ontvang is op die formele aanmaningsbrief wat op 4 Junie 2026 uitgereik is nie.

Ludeke het gesê die vereniging maak geen beswaar teen Nasan wat brandstof van enige wettige verskaffer verkry nie, mits kleinhandelaars wat die verkoopte terreine bedryf, betroubare en ononderbroke brandstofvoorrade ontvang.

Hy het bygevoeg dat Nasan se behandeling van sy handelaars in die eerste week sedert die oorname van beheer uiters kommerwekkend is en nie voldoen aan die standaarde wat redelikerwys na ’n samesmelting of verkoop verwag word nie.

“Nasan se huidige modus operandi blyk strydig te wees met die oorwegings van openbare belang en die doelwitte wat die NaCC wou bereik toe die verkoopswaardes opgelê is – veral die beskerming van bestaande werk, die lewensvatbaarheid van klein- en mediumgrootte ondernemings en die sekuriteit van voorsiening in die stroomaf-petroleumsektor,” het hy gesê.

Amutse het nie die naweek oproepe beantwoord nie en ook nie op ’n SMS wat deur NMH gestuur is, gereageer nie. Nasan-amptenare het ook nie oproepe beantwoord nie.

KONTANT

Die vereniging beweer dat Ollomo op 2 Junie 2026 ’n skriftelike kommunikasie uitgereik het waarin die “Bring the Cash Incentive” bekend gestel is. 

Hieronder sou kleinhandelaars afslag van 50 sent per liter onmiddellik op die faktuur ontvang.

Die reëling het vereis dat kleinhandelaars bestellings vir ’n volle lorrievrag van ten minste 40 000 liter in totaal vir verskillende produkte moes plaas en betaling ten minste 24 uur voor die geskeduleerde verskaffing moes maak.

Fafa het gesê Nasan het verder belowe dat betalings wat voor 12:00 ontvang en vereffen word, daartoe sou lei dat brandstof “die volgende werksdag” gelaai word.

Die vereniging beweer egter dat ’n “wesenlike aantal” kleinhandelaars wat voorafbetalings gemaak het, nie brandstofaflewerings ontvang het nie, terwyl ander na bewering brandstof “ver buite” die beloofde 24-uur- en afleweringsvenster van die volgende werksdag ontvang het.

“Die praktiese gevolg is dat, nadat hulle aansienlike bedryfskapitaal vooraf aan Nasan in goeder trou en op grond van die uitdruklike ondernemings wat gegee is, toegeken is, die betrokke kleinhandelaars sonder brandstof gelaat word,” lui die brief.

Fafa beweer verder sommige kleinhandelaars het bykomende kredietlyne van handelsbanke en ander leners verkry om aan die aansporingsprogram deel te neem.

Volgens Fafa het Nasan se direkteure en senior bestuur na bewering tydens die vergadering ooreengekom dat die “Bring the Cash Incentive” eerder vir drie maande – Junie, Julie en Augustus 2026 – sou duur.

BEVESTIGING

Fafa beweer verder dat kleinhandelaars wat gekies het om nie aan die program deel te neem nie, steeds brandstof sou ontvang onder dieselfde kredietvoorwaardes van 7 dae as dié wat deur Vivo Energy Namibia toegepas word.

Die brief lui verder dat kleinhandelaars die vereiste vooruitbetaling aanvaar het “voorwaardelik op, en uitsluitlik vir die doeleindes van, die ‘Bring the Cash Incentive’”.

Volgens Fafa het Nasan onderneem om op 2 Junie 2026 skriftelike bevestiging van die reëlings uit te reik, maar het versuim om dit te doen.

Die vereniging het verder aangevoer dat elke transaksie wat onder die “Bring the Cash Incentive” gesluit is, ’n bindende “leweringskontrak” uitmaak, gebaseer op Nasan se skriftelike kommunikasie.

Die vereniging het skriftelike bevestiging van Nasan geëis oor die duur van die aansporingsprogram en versoek dat bestaande leweringsverbintenisse nagekom word.

Fafa het gewaarsku dat versuim om te voldoen, kan lei tot arbitrasieprosedures ingevolge die wet op petroleumprodukte en energie, dringende hofaansoeke en verdere klagtes by die NaCC.

– [email protected]