Ons taal

Robbie Wessels sing: “Daar’s ’n lelike ding wat kop wys . . .” – onlangs het ek opnuut besef dit wat kop uitsteek is niks anders as die misbruik van KI (kunsmatige intelligensie) nie. Deesdae is dit in die volksmond seker beter bekend as AI.

Ek is saam met dosente en ander onderwysers op ’n WhatsApp-groep getiteld “Flaters van die Afrikaanse Taal” (FAT). Hierop deel ons onder meer skoolleerders en universiteitstudente se eksamenflaters (heeltemal anoniem natuurlik), maar dis ook ’n platform van ondersteuning vir gedeelde werkstres en die ideale plek om by mekaar kers op te steek vir waardevolle raad en kennis.

Die afgelope ruk het FAT gegons oor hoe studente bykans slegs op AI staatmaak vir hul take en klaarblyklik vergeet het hulle is eintlik almal met gesonde verstand gebore. Is dit die wêreld se vinnige pas wat daartoe bydra dat hulle nie meer lus is om te sit en tob oor ’n antwoord nie? Is dit te veel moeite om behoorlik na te dink en iets uitpluis? 

Is die doel nie tog om op die ou end trots te kan wees op ’n antwoord wat die produk is van jóú eie gesonde verstand; vooraf boekekennis en jou leerkrag (onderwyser/dosent) se wysheid en ervaring nie?

Wat AI betref, is ek vir seker die mees onervare persoon. Die bietjie wat ek al wel aan Afrikaanse AI blootgestel is, het my hare laat rys. Dit was so deurspek met foute en iets wat veronderstel is om as hulpmiddel te dien, help mens eintlik vanaf die wal in die sloot. Hoe innig dankbaar is ek nie dat my “ouderwetse kennis” my moeiteloos uit daardie sloot kon laat kruip nie!

Leerlinge en studente, julle dryf mos altegraag met ons as julle onderwysers en dosente die spot omdat ons in die “1900’s” gebore is. Onthou net: ons het al ons kwalifikasies verwerf sonder die hulp van Google en AI. Ons het staatgemaak op leesboeke, woordeboeke, ensiklopedieë en handboeke en was boonop maar te dankbaar vir die wyse waarop ons ouers en ons leermeesters op skool én daarna ons verder kon touwys maak.

Aangesien dit soveel frustrasie meebring, spreek ek dit sommer uit soos die tussenwerpsel “Ai!” Ek het doelbewus die HAT Afrikaanse skoolwoordeboek vir naslaanwerk gebruik omdat almal dit behoort te verstaan. Daarin word dit as volg gedefinieer:

ai tw. 1 uitroep van vreugde: Ai, dis lekker! 2 uitroep van pyn: Ai, hoe seer is my ribbes nou!

Leerlinge en studente, ek doen dus ’n beroep op julle dat “ai” vir ons ’n uitroep van vreugde sal raak omdat julle self die antwoord uitgedink het – dis dalk nie perfek nie – dis wel joune. 

“Ai” moet liefs nie vir ons ’n lelike ding bly en ’n pyn in die borskas raak omdat die rekenaar toe nou nie in Afrikaans slimmer as die mens is nie. . .

Elzeth Harmse

Afrikaansonderwyseres.

[email protected]

* Beste lesers, keuring vir die ­publikasie van WhatsApp, briewe en alle ander lesers­bydraes berus by Republikein. Klagtes oor die diens van ­private besighede word eers aan die onder­neming vir reaksie voorgelê. Die menings van ons lesers en rubriekskrywers verteenwoordig nie noodwendig die standpunt van Republikein nie. Republikein is ’n lid van die Redakteursforum van Namibië (EFN) en onderskryf die etiese kode vir die Namibiese media soos toegepas deur die media-ombudsman.