Ons taal

Soms laat dink radio luister my aan die grappie wat ek by ’n Afrikaanskonferensie gehoor het. 

Die juffrou vra vir Jannie: “Maak vir my ’n sin met die woord ‘tuinslang’.” Jannie hét hierdie een: “Juffrou, my pa het die tuinslang met die hose pipe doodgeslaan!”

Die mandaat van die radiostasies van die NBC, soos Hartklop FM, bevat ’n duidelike opvoedkundige element. Daarom kan mens verwag dat die taalgebruik moet voldoen aan die norm van die standaardvariëteit. (Wat presies hierdie norm is, kan ons later bespreek.) Maar wat van die kommersiële stasies? As ek ’n advertensie hoor wat sê: “Ons jaag bandiete,” wat duidelik ’n hopelose vertaling van “We chase bandits” is, lag ek my moeg (of is dit moedeloos?). As ’n omroeper tydens ’n onderhoud sê hy sê sommer “software developer,” want dit gly net makliker oor die tong,” dan wonder ek of die omroeper voorberei het op die onderhoud, want wat is fout met “sagteware-ontwikkelaar” of gewoon “programmeerder.” En wat is fout met sy tong? 

As die weervoorspelling praat van die “uiterste suide” in plaas van die “verre suide,” wonder ek hoe kundig die omroeper is wat klakkeloos ’n KI-vertaling aanvaar, soos trouens ook “warm” vir Eng. “warm” in plaas van “matig.” Moet omroepers by kommersiële radiostasies se professionalisme (ook) gemeet word aan hulle (“korrekte”) taalgebruik? Watter verantwoordelikheid het kommersiële radiostasies teenoor die taal of tale wat hulle gebruik? Watter norme is van toepassing? Wat ’n lekker navorsingsonderwerp!

Prof. Herman Beyer

Vakgroep Afrikaans

Universiteit van Namibië

[email protected]

* Beste lesers, keuring vir die ­publikasie van WhatsApp, briewe en alle ander lesers­bydraes berus by Republikein. Klagtes oor die diens van ­private besighede word eers aan die onder­neming vir reaksie voorgelê. Die menings van ons lesers en rubriekskrywers verteenwoordig nie noodwendig die standpunt van Republikein nie. Republikein is ’n lid van die Redakteursforum van Namibië (EFN) en onderskryf die etiese kode vir die Namibiese media soos toegepas deur die media-ombudsman.