Die vraag wat meer werd is as die salaris

Die foon het vroegoggend gepiep.

My vrou se salaris was in – en dié keer was die bedrag groter as gewoonlik, want dit het ook ander werk ingesluit wat sy gedoen het. 

Sy was verheug. Maar dit was nie die bedrag wat my bygebly het nie. Dit was wat sy daarna gesê het: “Wat kan ek doen om áltyd dié salaris te kry?”

Daardie vraag het my getref. Want dit is nie die vraag van iemand wat iets verniet wil hê nie. Dit is die vraag van iemand wat bereid is om daarvoor te wérk.

My vrou is ’n harde werker. Sy is eerlik, sy is kreatief, sy het ambisie, sy neem inisiatief, sy is entoesiasties oor wat sy doen. As ek ’n werkgewer was, is dit presies die eienskappe waarna ek sou soek – én waarvoor ek bereid sou wees om goed te betaal.

Iemand wat wil werk. Iemand wat verstaan dat ’n salaris nie ’n geskenk is nie, maar vergoeding vir die waarde wat jy lewer.

En dit het my laat dink: Is dít nie waarna ons behoort te kyk wanneer ons mense aanstel en vergoed nie? Nie net na grade en titels nie. Kwalifikasies is belangrik, ja – niemand wil ’n ongekwalifiseerde dokter hê nie. 

Maar ’n graad sonder motivering is soos ’n motor sonder brandstof: Dit lyk indrukwekkend in die oprit, maar dit gaan nêrens heen nie. Die papier op sigself doen nie die werk nie. Die mens agter die papier moet dit doen.

Ons ken almal die teenoorgestelde voorbeeld. Mense wat op een of ander manier in ’n pos beland, of ’n titel dra, wat hulle outomaties kwalifiseer vir salarisse baie hoër as wat my vrou verdien, maar wat nie eens omgee nie.

Geen dryfkrag, geen trots in hul werk, geen begeerte om waarde te lewer nie. Hulle daag op omdat hulle moet, nie omdat hulle wil nie. Die titel doen die werk; die mens agter die titel doen min. 

En die stelsel beloon hulle steeds, maand na maand, asof die posbenaming self die waarde verteenwoordig. Dit is onregverdig teenoor diegene wat wél hard werk, en dit is eintlik hartseer, want dit leer die verkeerde les: Dat dit nie saak maak hóé jy werk nie, solank jy net die regte stoel beklee.

En dan raak die prentjie nog breër. Ons land worstel met ’n geweldige hoë werkloosheidsyfer. Terselfdertyd is daar baie ryk mense in dieselfde land. Werklose mense kla – met reg – dat daar nie werk is nie, dat hulle nie oor kwalifikasies beskik nie. 

Dit is ’n werklike nood en ’n mens kan dit nie wegredeneer nie. Maar daar is óók dié wat nie bereid is om die moeite in te sit nie; wat groot salarisse wil hê sonder om iets daarvoor te wil doen.

En aan die ander kant van die spektrum is daar mense wat álles het en steeds ondankbaar is – hulle wil net meer hê, altyd meer. Terwyl daar mense is wat byna niks het nie, maar tevrede en dankbaar is vir dit wat hulle wél het.

Dit laat ’n mens wonder oor waarde. Wat maak iemand werklik werd wat hulle verdien? Nie die titel op die deur nie. Nie die sertifikaat teen die muur nie. Dit is die gesindheid: Die bereidwilligheid om op te daag, moeite te doen, eerlik en trots op jou werk te wees.

Dit is die soort werker wat elke werkgewer soek en selde vind en die soort gesindheid wat geen universiteit kan oordra nie.

My vrou se vraag daardie oggend was eintlik die antwoord self. “Wat kan ek doen om altyd dié salaris te kry?” Iemand wat só vra, het reeds die belangrikste kwalifikasie wat daar is. Mag daar meer werkgewers wees wat dit raaksien – en meer werkers wat so vra.

– [email protected]

* Beste lesers, keuring vir die ­publikasie van WhatsApp, briewe en alle ander lesers­bydraes berus by Republikein. Klagtes oor die diens van ­private besighede word eers aan die onder­neming vir reaksie voorgelê. Die menings van ons lesers en rubriekskrywers verteenwoordig nie noodwendig die standpunt van Republikein nie. Republikein is ’n lid van die Redakteursforum van Namibië (EFN) en onderskryf die etiese kode vir die Namibiese media soos toegepas deur die media-ombudsman.