Die konings en kitskoffie van musiek

Gerhardus van Grootfontein – Gisteraand, skuins na middernag, lê ek skoon gestort (beste gevoel ooit!) in my bed. 

Ek is rustig en my gedagtes reis terug deur die landskappe van die verlede. Ligte musiek speel saggies uit my klein Bluetooth-luidsprekertjie. 

’n Simfonieorkes speel ’n baie mooi interpretasie van die Engelse lied “Greensleeves”. Baie musieksnobs dink “Greensleeves” is kommin, maar ek hou daarvan – net soos geelblik Ricoffy. Daar is min goed wat vir my soveel vreugde bring soos ’n koppie Ricoffy met melk en suiker.  

Terug by musiek. . . Daar word gesuggereer dat Henry VIII, die 16de eeuse Engelse koning, self die “Greensleeves”-lied gekomponeer het. Alhoewel daar geen konkrete bewyse is nie, is dit ’n moontlikheid wat ek van hou. 

Henry VIII was ’n begaafde musikant en, ten spyte van sy bloeddorstigheid, het hy ’n aanvoeling vir die mooi en die kreatiewe gehad. 

Die koning het gesing en verskeie instrumente bespeel. Wat hom van baie ander konings onderskei het, was dat hy soms saam met die hofmusikante in die hof opgetree het. Ten spyte van Henry VIII se godkompleks – hy het twee van sy ses vrouens se koppe laat afkap – het musiek Henry geanker tussen mense. Dit is die mag van musiek!

Musiek is ’n gelykmaker van mense. Dink aan ’n skoolkoor. Die eenstemmigheid wat koormusiek vereis, onderskei nie tussen ryk, arm, kleur of geur nie. Sus wat met die Land Cruiser afgelaai word, moet voldoen aan dieselfde musikaliteit as Daan wat te voet skool toe kom. 

Verder, alle horende mense kan musiek waardeer ongeag van hul omstandighede. Nie almal kan dieselfde kos en drank bekostig nie, so eetervarings is relatief tot ekonomiese welstand. 

Toegang tot musiek is minder streng gebonde. ’n Radio op straat kan vir ’n klompie mense dieselfde ervaring gee. En om musiek te maak, het jy ook nie werklik iets nodig nie. Jy sal verbaas wees oor watter mooi en genotvolle musiek ’n mens kan maak met net stemme en die gebruik van hande en voete. 

Dit is juis met sulke musiek hoe ons voorvaders met mekaar gekommunikeer het. Antropoloë reken dat musiek die oorspronklike verbindingsmeganisme tussen mense was voor taal werklik gevorm het. 

Die ritme en klanke het vir mense ’n sin van identiteit gegee. Musiek is dus ’n antieke vorm van konneksie wat ontstaan het voor dinge soos klassisme. Dit is iets wat ons met ons medemens bind en selfs die mense wat voor ons was. 

Net soos boeke en skilderye, gee dit vir ons ’n blik op die wêrelde wat eeue gelede hul stempels op die tydlyn van menswees afgedruk het. 

Die komposisies van Henry VIII byvoorbeeld, word steeds vandag uitgevoer. Die liefdesliedere wat hy vir Anne Boleyn gekomponeer het, kan ons na luister op YouTube.  

Dit is nogals ’n vreemde idee; om te dink dat hy vir hierdie vrou die mooiste musiek geskryf het, net om haar op die ou end te laat onthoof. 

Blykbaar was die swaard so skerp, dat toe hulle haar kop opgetel het, haar oë heen en weer beweeg het en haar lippe nog gebid het. Dit is soms moeilik om hierdie twee kante van koning Henry te vereenselwig wanneer ’n mens na sy komposisies luister. 

Wat ook moeilik is, is om soms na sommige musiek te luister wat in die Afrikaanse musiekbedryf vervaardig word. Tog, ten spyte van besonderse min talent, maak musiek party sangers baie ryk. Kyk nou net daar! 

Die geskenke van musiek kom werklik uit ’n kruik van oorvloed. Maar nou ja, vir elke diertjie sy plesiertjie. Ons probeer mos nou immers nie klassisties wees nie. . . aangesien my plesiertjies soms uit groot geel blikke kitskoffie kom. 

– Gasskrywer

[email protected]

* Beste lesers, keuring vir die ­publikasie van WhatsApp, briewe en alle ander lesers­bydraes berus by Republikein. Klagtes oor die diens van ­private besighede word eers aan die onder­neming vir reaksie voorgelê. Die menings van ons lesers en rubriekskrywers verteenwoordig nie noodwendig die standpunt van Republikein nie. Republikein is ’n lid van die Redakteursforum van Namibië (EFN) en onderskryf die etiese kode vir die Namibiese media soos toegepas deur die media-ombudsman.