Suide verdrink in kragskuld

Plaaslike owerhede en streekrade van ||Kharas en Hardap skuld NamPower gesamentlik N$613,3 miljoen, wat vrae laat ontstaan oor finansiële bestuur by instellings wat inkomste van inwoners vir elektrisiteit en ander dienste invorder.Die syfers, verskaf deur die minister van stedelike en landelike ontwikkeling, Sankwasa James Sankwasa, toon dat die skuld van die gelysde plaaslike owerhede en streekade op 24 September 2026 op N$613,3 miljoen gestaan het.Die munisipaliteit van Mariental maak die grootste deel uit en skuld N$295,9 miljoen, gevolg deur die munisipaliteit van Karasburg met N$74 miljoen en Aranos met N$71 miljoen.By die amptelike opening van die suidelike kragverspreider (Sored) se konsultasievergadering op Keetmanshoop verlede week, het Sankwasa bevraagteken hoe plaaslike owerhede geld bestee wat van inwoners ingevorder word wat voorafbetaalde elektrisiteit koop.“Waarvoor word daardie geld gebruik? Waarheen gaan daardie geld?” het hy gevra.Sankwasa het gesê elektrisiteitsverbruikers betaal voordat hulle die diens gebruik, wat dit noodsaaklik maak dat plaaslike owerhede rekenskap gee van die inkomste wat hulle invorder en verduidelik waarom groot skuld steeds ophoop.“Wat julle ook al in die naam van die plaaslike owerheid invorder, is staatsgeld. Dit is nie privaat geld nie,” het hy gesê.Die minister het gewaarsku dat plaaslike owerhede nie kan aanhou om op die sentrale regering staat te maak om hulle uit finansiële moeilikhede te red, terwyl hulle versuim om inkomste doeltreffend in te vorder of die geld wat hulle ontvang, te bestuur nie.“As julle faal om in te vorder waar julle veronderstel is om in te vorder, sal die bietjie wat julle wel invorder, misbruik word,” het hy gesê.In die Hardapstreek het Mariental die hoogste gerapporteerde skuld gehad, naamlik N$295,9 miljoen, gevolg deur Aranos met N$71 miljoen, Maltahöhe met N$40 miljoen, Gibeon met N$28 miljoen, Kalkrand met N$13 miljoen, Gochas met N$8,6 miljoen en Stampriet met N$4,7 miljoen.Die Hardap-streekraad het nog N$10,7 miljoen geskuld.In ||Kharas het Karasburg NamPower N$74 miljoen geskuld, Keetmanshoop N$32 miljoen, Lüderitz N$26 miljoen, Bethanie N$24 miljoen, Tses N$16 miljoen, Koës N$15 miljoen, Berseba N$9,5 miljoen en Aroab N$8,5 miljoen.Die ||Kharas-streekraad het N$16,4 miljoen geskuld.Die syfers beklemtoon die finansiële druk waarmee plaaslike owerhede oor die twee streke heen te kampe het, met Mariental alleen wat byna die helfte van die gesamentlike gerapporteerde skuld uitmaak.Sankwasa het politici gekritiseer wat tydens verkiesingsveldtogte aan inwoners gratis elektrisiteit en ander munisipale dienste belowe en gesê sulke beloftes skep onrealistiese verwagtinge oor die koste om noodsaaklike dienste te lewer.“Ons gaan nie uit en vertel die mense die waarheid nie, omdat ons bang is dat as ons vir hulle die waarheid sê, hulle nie vir ons sal stem nie,” het hy gesê.“Tydens die veldtog word vir mense gesê: As julle vir ons stem, sal julle nie vir elektrisiteit betaal nie, julle sal nie vir dienste betaal nie, julle sal gratis dienste kry. Daar is geen gratis diens in hierdie wêreld nie.”Hy het gesê daar kan nie van NamPower verwag word om elektrisiteit onbepaald sonder betaling te voorsien nie. Die minister het benadruk dat die nutsmaatskappy sy bedrywighede moet onderhou en sy werknemers moet betaal.“Hoe lank moet NamPower aanhou om elektrisiteit gratis te gee? Hulle moet in hul behoeftes voorsien, hulle moet die salarisse van die personeel betaal,” het hy gesê.Sankwasa het gewaarsku dat die ministerie nie outomaties plaaslike owerhede gaan uithelp om hul skuld te vereffen nie en daarop aangedring dat rade verantwoordelikheid vir hul finansies moet neem en realistiese terugbetalingsplanne moet ontwikkel.AMPTENARE SE BESTEDINGDie minister het ook gekap na besteding aan amptelike reise, werkswinkels en besoeke wat nie meetbare verbeterings in dienslewering oplewer nie.Hy het bevraagteken waarom openbare geld aan kapasiteitsbou-oefeninge bestee word wanneer amptenare terugkeer sonder om te wys dat hulle nuwe vaardighede of lesse wat geleer is, toegepas het.“As die lesse nie geïmplementeer is nie, waarom bestee ons hierdie geld ten koste van behoorlike dienslewering?” het hy gevra.Sankwasa het gesê openbare instellings moet gesonde finansiële bestuur beoefen in ooreenstemming met Namibië se wette, ongeag wie politieke of administratiewe posisies beklee.Hy het ’n beroep op plaaslike owerhede gedoen om werklike aanspreeklikheid te toon en te verseker dat geld wat van inwoners ingevorder word, vir die beoogde doel aangewend word.SORED MOET LEWERSankwasa het belanghebbendes aangespoor om verby besprekings te beweeg en oor ’n praktiese padkaart saam te stem vir die volle operasionalisering van Sored, wat bedoel is om elektrisiteitsverspreiding in die twee suidelike streke te bestuur.Hy het gesê plaaslike owerhede, streekrade, raadslede en ander belanghebbendes moet hul verantwoordelikhede duidelik verstaan en saamwerk om die sektor se finansiële uitdagings aan te pak.“Ons bespreek hierdie kwessies sedert 2003. Ons kan nie aanhou praat tot 2027 en dan weer van voor af met dieselfde besprekings begin nie,” het hy gesê.“Die tyd vir optrede is nou.”Hy het ook Sored-raadslede uitgedaag om hul wetlike verpligtinge te verstaan en te fokus op dienslewering, eerder as om titels na te jaag.“Laat ons nie titels nastreef nie; laat ons op dienslewering fokus,” het hy gesê.Sankwasa het gesê elektrisiteit moet as meer as ’n kommoditeit erken word en dit beskryf as ’n noodsaaklikheid vir onderwys, huishoudelike ontwikkeling en ekonomiese bedrywighede.Hy het bygevoeg deur te sê dat die sukses of mislukking van Sored by die instellings berus wat vir sy bestuur en werking verantwoordelik is.“Die sukses of mislukking van Sored lê in ons hande. Ons het niemand anders om te blameer nie behalwe onsself,” het hy gesê.– nikanor@nmh-hub.com.na

Suide verdrink in kragskuld

Kommentaar

Republikein 2026-10-13

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Suide verdrink in kragskuld

Kommentaar

Republikein 2026-10-13

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.