‘RCC sal Namibiërs nooit verraai’

Die minister van werke en vervoer, Veikko Nekundi, het teruggekap teen aansprake van die opposisie dat die Paaiekontrakteursmaatskappy (RCC) Namibiese besighede deur buitelandse vennootskappe ondermyn.

Hy het verlede week in die Nasionale Vergadering benadruk die regering se verbintenis tot plaaslike bemagtiging is nie onderhandelbaar nie.

Nekundi het die opmerkings gemaak in reaksie op die Namibian Economic Freedom Fighters (NEFF) se parlementslid, Longinus Iipumbu, wat RCC se buitelandse vennootskappe daarvan beskuldig het dat dit plaaslike deelname ondermyn en Namibië se ekonomiese soewereiniteit verswak.

Iipumbu het gevra watter onmiddellike stappe die regering sou neem om te verseker dat minstens 70% van die waarde van RCC-projekte in Namibiese hande bly.

Nekundi het bewerings van die hand gewys dat die regering sy agenda vir transformasie laat vaar het en aan die parlement gesê die Swapo-leierskap sal nooit die land se belange prysgee nie.

“Wees verseker, die leierskap van Swapo en die regering sal hierdie land nooit verraai nie,” het hy gesê. 

Hy het bygevoeg dat die regerende party en die land se president Namibiërs is en nie ’n “verlengstuk van enige formasie of ’n gevolmagtigde van opgelegde ideologie” nie.

Die minister het gesê die regering werk daaraan om die RCC se afhanklikheid van die uitkontraktering van groot padprojekte te verminder.

Hy het gesê die RCC, die Paaieowerheid (RA) en sy ministerie finaliseer ’n memorandum van ooreenkoms van vyf jaar wat daarop gemik is om die staatsbeheerde maatskappy se volhoubaarheid en uitvoeringsvermoë te verbeter.

“Hierdie ooreenkoms beoog om die RCC se kapasiteit te versterk om volhoubaar te funksioneer en die maatskappy se afhanklikheid te verminder om die meerderheid van die werk aan plaaslike of buitelandse maatskappye uit te kontrakteer vir die uitvoering van padprojekte,” het Nekundi gesê.

Hy het bygevoeg dat die RCC opdrag gekry het om strategiese vennootskappe vir kapitaalprojekte na te jaag, met ’n sterk fokus op vaardigheidsoordrag, kapasiteitsbou en plaaslike deelname.

FORENSIESE OUDIT

Iipumbu het ook gevra vir ’n forensiese oudit van alle buitelandse vennootskappe met RCC wat terugdateer tot 2015 en versoek dat die bevindings binne ses maande ter tafel gelê word.

Nekundi het die voorstel verwerp en gesê so ’n oefening sou duur wees en onrealisties binne die voorgestelde tydraamwerk.

“Sekerlik kan jy nie verwag dat ’n forensiese oudit oor tien jaar in ses maande gedoen word nie wat onmoontlik is,” het hy aan die parlement gesê.

“Tweedens, ’n forensiese oudit is baie duur. Jy kan dit nie sommer doen net omdat jy dit wil doen nie. Daarom, voorsien ons van redelike feite wat ’n oudit sou regverdig of noodsaak.”

‘EKONOMIESE SABOTASIE’

Iipumbu het RCC se 2018-vennootskap met die Chinese konstruksiemaatskappy Nantong Sanjian aangehaal en beweer dat ongeveer N$2 miljard van die N$4,1 miljard in tenders wat deur die ooreenkoms toegeken is, na die buitelandse maatskappy gegaan het, wat beperkte geleenthede vir Namibiese kontrakteurs gelaat het.

Hy het sulke reëlings as “ekonomiese sabotasie” beskryf en aangevoer dat dit kapitaal uit die plaaslike ekonomie tap terwyl dit geleenthede vir Namibiese besighede en werkers beperk.

Oor beroepe op wetgewing wat staatskonstruksie-entiteite verplig om saam met met maatskappye te werk wat in die meerderheid deur Namibiërs besit word, het Nekundi gesê die regering bly verbind tot die bevordering van plaaslike deelname in die sektor.

“Hierdie regering, en in die besonder die ministerie van werke en vervoer, is duidelik oor sy standpunt om plaaslike deelname in die konstruksiebedryf te bevorder en ons is op openbare rekord daaroor,” het hy gesê.

“Ek moet beklemtoon dat die ministerie, trouens die hele regeringstelsel, die belangrikheid erken om plaaslike deelname in openbare konstruksieprojekte te bevorder.”

Terwyl hy voorgestel het dat bepalings wat die meerderheid Namibiese firmas bevoordeel in die wet op openbare verkryging opgeneem kan word, het Nekundi gesê sy ministerie is nie verantwoordelik vir die wysiging van die wetgewing nie.

GROOT PROJEKTE

Die minister het ook pleidooie verwerp om die RCC se direksie en bestuur te ontbind en gesê die beskikbare feite ondersteun nie bewerings dat die maatskappy versuim het om Namibiërs te bemagtig nie.

“Ek is nie seker of die eerbare lid se bewering deur feite ingelig is nie,” het hy gesê.

Volgens syfers wat deur Nekundi voorgehou is, is al 31 padskraapprojekte wat tans aan die RCC toegeken is, aan ondernemings in plaaslike besit ondernemings uitgekontrakteer. In vergelyking daarmee word al vyf instandhoudingsprojekte van teerpaaie volledig deur die RCC self uitgevoer.

Alhoewel ondernemings in buitelandse besit wat in Namibië geregistreer is, tans vyf kapitaalpadprojekte aanpak, het Nekundi gesê dat meer as 90 klein- en mediumgrootte- ondernemings in Namibiese besit as subkontrakteurs aan daardie projekte deelneem.

– [email protected]