‘Nie genoeg’ om Namibië se waters te verdedig

Die minister van landbou, visserye, water en grondhervorming, Inge Zaamwani, het gewaarsku dat die N$104 miljoen wat toegeken is aan mariene en binnelandse monitering en beheer en toesig onvoldoende is om Namibië se uitgestrekte kuslyn doeltreffend te polisieer en onwettige visvangbedrywighede te bekamp.

Sy het gemaan die huidige begrotingsbeperking ondermyn pogings om die land se mariene hulpbronne te beveilig.

“Om ons kuslyn te patrolleer met ’n begroting van N$104 miljoen sal nooit genoeg wees nie. Daarom gaan ons op brandpunte fokus, wat die noordelike deel van die oseaan is en waar ons met die ministerie van verdediging en veteranesake en Nampol sal saamwerk om ’n permanente basis te vestig,” het sy gesê.

Die minister het verwys na bedryfsuitdagings op grondvlak en gesê pogings om wetstoepassing te handhaaf, word dikwels deur jurisdiksionele en koördineringsleemtes langs die grensgebied belemmer.

“Maar daar is iets wat jy dalk reeds opgemerk het. Die oomblik as ons patrollievaartuie in daardie rigting beweeg, trek hulle net tien meter aan die ander kant uit die water en sê: ‘Ons is nie in julle waters nie; ons is in ons eie waters.’

“Die probleem is dat daar aan die kant van Angola geen patrollievaartuie is waar hulle nodig is nie,” het sy gesê.

Volgens Zaamwani bemoeilik die situasie doeltreffende afdwinging en sal die regering sy fokus verskuif na die versterking van sy teenwoordigheid in geïdentifiseerde brandgebiede eerder as om die vloot uit te brei.

“Dit maak dit baie moeilik vir ons om doeltreffend werksaam te wees. Dis waar die probleem lê en daarom gaan ons op brandgebiede fokus,” het sy gesê.

Die minister het ook die behoefte aan bykomende vaartuie in hierdie stadium van die hand gewys en gesê dat prioriteit gegee moet word om die bestaande kapasiteit te herstel.

“Daar is geen doel om ’n nuwe vaartuig aan te skaf nie. Ons het die twee vaartuie wat ons nodig het, maar hulle benodig aansienlike herstelwerk. 

“Ons gaan hulle operasioneel maak sodat ons hulle ten minste in die winter kan ontplooi,” het Zaamwani gesê.

Tydens die motivering van haar ministerie se begroting het sy gewaarsku dat volgehoue onwettige, ongerapporteerde en ongereguleerde (IUU)-visvangbedrywighede steeds ’n groot bedreiging vir die volhoubaarheid van die sektor inhou, veral langs Namibië se noordelike maritieme grens.

Sy het gesê die toekenning sal die handhawing van meganismes versterk deur gesamentlike patrollies met die ministerie van verdediging, asook die Namibiese polisie.

Dit terwyl Namibië ook voorberei om die Wêreldhandelsorganisasie (WHO) se visseryeooreenkoms in die parlement ter tafel te lê vir bekragtiging om pogings teen IUU-visvangbedrywighede verder te versterk.

Republikein het laat verlede jaar berig Namibië se stryd teen dié visvangbedrywighede is erg deur ’n gebrek aan patrollievaartuie verswak. 

’n Opvolgprestasie-oudit deur die kantoor van die ouditeur-generaal het getoon die patrollievaartuig Nathaniel Maxuilili is reeds vir twee agtereenvolgende boekjare – 2021-’22 en 2022-’23 – vir herstelwerk vasgemeer.

Die oudit het ook ernstige personeeltekorte binne die visserymoniteringstelsel uitgelig.

Die waarnemeragentskap vir visserye (FOA), wat gemagtig is om waarnemers op alle vaartuie te plaas, het volgens die verslag teen skaars die helfte van sy kapasiteit gewerk. Uit 230 waarnemerposte was slegs 125 gevul, wat slegs 53%-dekking oor die vloot bied.

Die ministerie het ook ’n beleid van “natuurlike uitvloei” geïmplementeer, wat die werwingsproses bevries het om die FOA-loonrekening te beperk. Dit het beteken, soos waarnemers bedank het, het hul poste vakant gebly.

Waarnemers is verantwoordelik vir data-insameling, nakomingsmonitering en die rapportering van oortredings op see. – [email protected]