Namibië loop risiko om beheer oor mynbou te verloor
Namibië loop die risiko om beheer oor kritieke nywerhede te verloor as staatsbeheerde ondernemings en plaaslike beleggers nie beslissend optree nie, het die minister van van nywerhede, myne en energie, Modestus Amutse, gister in Windhoek gewaarsku. Tydens die bekendstelling van staatsbeheerde ondernemings (SOE's) onder sy ministerie, het Amutse die stygende invloed van buitelandse beleggers in die mynbousektor en die dringende behoefte om plaaslike deelname en waardetoevoeging te verhoog, uitgelig.
Volgens Amutse sien internasionale beleggers "die geleentheid terwyl ons slaap". Hy het gewaarsku dat sonder proaktiewe bestuurs- en lokaliseringsmaatreëls, sleutelsektore soos elektrisiteit en minerale onder buitelandse invloed kan val. Dit kan Namibië se vermoë beperk om pryse en bedryfsbesluite te beheer.
Hy het veral verwys na die belangrikheid van klein verwerkingsaanlegte en sê rou minerale moenie die land verlaat sonder om opgegradeer te word om werk te skep, industrialisering te bevorder en plaaslik waarde toe te voeg nie.
"Waarom moet hierdie minerale die land verlaat soos dit is?" het Amutse gevra. "Waarom kan ons nie klein verwerkingsaanlegte vestig sodat wanneer dit vertrek, dit reeds waarde tot baie lewens toegevoeg het nie?"
Volgens 'n vorige verslag deur Network Media Hub, is ten minste 11 van die 15 groot mynmaatskappye wat plaaslik bedrywig is, 80% of meer in buitelandse besit. Dit is in skerp kontras met die regering se teiken onder die Sesde Nasionale Ontwikkelingsplan (NDP6) om Namibiese ekwiteit in mynbou-ondernemings tot 60% teen 2030 te verhoog. Volgens die vroeë verslag dra die mynboubedryf meer as 13% tot die bruto binnelandse produk (BBP) by en is geoormerk in NDP6 (2025 - 2030) as ‘n sleuteldrywer vir ekonomiese transformasie, werkskepping en industriële ontwikkeling. Die plan beklemtoon die noodsaaklikheid om verder as primêre ontginning te beweeg na waardetoevoeging, veredeling en verhoogde plaaslike deelname. Tog, soos die NMH-verslag ook gewys het, bly plaaslike ekwiteit kommerwekkend laag. Die padkaart om hierdie tendens om te keer is onduidelik, met ambisieuse teikens maar beperkte meganismes om betekenisvolle Namibiese belange te verseker sonder om beleggers af te skrik.
Amutse het hierdie uitdagings ook as 'n kwessie van bestuur en verantwoordbaarheid uitgesonder. Hy het herhaaldelik beklemtoon dat uitvoering op die grond, en nie verslae op papier nie, die ware maatstaf van prestasie is. Hy het gewaarsku teen opgeblase syfers en vertel van besoeke aan persele waar gerapporteerde voltooiingskoerse van 85 – 95% nie die werklike vordering weerspieël het nie.
“Toe ons by die werklike perseel aankom, was daar baie, baie min mense,” het hy gesê en opgemerk dat sulke teenstrydighede vertroue en openbare vertroue ondermyn. Amutse het beloof om persoonlik projekte en geriewe met of sonder kennisgewing onder sy ministerie te besoek, om die werklike situasie te verifieer in ‘n poging om nie om individue bloot te stel nie, maar eerder om stelsels te versterk.
Die minister het gesê leiers op alle vlakke moet verantwoordelikheid neem en mekaar help eerder as om die skuld aan te skuif.
“Kom ons help mekaar. Kom ons wees eerlik. Ons is 'n groot werksmag wat elkeen ‘n rol het om te speel,” het Amutse gesê en beklemtoon dat goeie bestuur, deursigtigheid en tasbare uitvoering sentraal staan tot die bou van vertroue onder die publiek en die beskerming van Namibië se industriële en ekonomiese toekoms.
Volgens Amutse vereis die herstel van vertroue in openbare instellings, die beskerming van Namibië se strategiese nywerhede en die versekering van betekenisvolle plaaslike deelname dat leiers vandag beslissend optree. Uitvoering, het hy gesê, is die maatstaf wat sal bepaal of Namibië se jeug en toekomstige geslagte 'n sterk, regverdige industrieel-dinamiese ekonomie erf. - [email protected]
Volgens Amutse sien internasionale beleggers "die geleentheid terwyl ons slaap". Hy het gewaarsku dat sonder proaktiewe bestuurs- en lokaliseringsmaatreëls, sleutelsektore soos elektrisiteit en minerale onder buitelandse invloed kan val. Dit kan Namibië se vermoë beperk om pryse en bedryfsbesluite te beheer.
Hy het veral verwys na die belangrikheid van klein verwerkingsaanlegte en sê rou minerale moenie die land verlaat sonder om opgegradeer te word om werk te skep, industrialisering te bevorder en plaaslik waarde toe te voeg nie.
"Waarom moet hierdie minerale die land verlaat soos dit is?" het Amutse gevra. "Waarom kan ons nie klein verwerkingsaanlegte vestig sodat wanneer dit vertrek, dit reeds waarde tot baie lewens toegevoeg het nie?"
Volgens 'n vorige verslag deur Network Media Hub, is ten minste 11 van die 15 groot mynmaatskappye wat plaaslik bedrywig is, 80% of meer in buitelandse besit. Dit is in skerp kontras met die regering se teiken onder die Sesde Nasionale Ontwikkelingsplan (NDP6) om Namibiese ekwiteit in mynbou-ondernemings tot 60% teen 2030 te verhoog. Volgens die vroeë verslag dra die mynboubedryf meer as 13% tot die bruto binnelandse produk (BBP) by en is geoormerk in NDP6 (2025 - 2030) as ‘n sleuteldrywer vir ekonomiese transformasie, werkskepping en industriële ontwikkeling. Die plan beklemtoon die noodsaaklikheid om verder as primêre ontginning te beweeg na waardetoevoeging, veredeling en verhoogde plaaslike deelname. Tog, soos die NMH-verslag ook gewys het, bly plaaslike ekwiteit kommerwekkend laag. Die padkaart om hierdie tendens om te keer is onduidelik, met ambisieuse teikens maar beperkte meganismes om betekenisvolle Namibiese belange te verseker sonder om beleggers af te skrik.
Amutse het hierdie uitdagings ook as 'n kwessie van bestuur en verantwoordbaarheid uitgesonder. Hy het herhaaldelik beklemtoon dat uitvoering op die grond, en nie verslae op papier nie, die ware maatstaf van prestasie is. Hy het gewaarsku teen opgeblase syfers en vertel van besoeke aan persele waar gerapporteerde voltooiingskoerse van 85 – 95% nie die werklike vordering weerspieël het nie.
“Toe ons by die werklike perseel aankom, was daar baie, baie min mense,” het hy gesê en opgemerk dat sulke teenstrydighede vertroue en openbare vertroue ondermyn. Amutse het beloof om persoonlik projekte en geriewe met of sonder kennisgewing onder sy ministerie te besoek, om die werklike situasie te verifieer in ‘n poging om nie om individue bloot te stel nie, maar eerder om stelsels te versterk.
Die minister het gesê leiers op alle vlakke moet verantwoordelikheid neem en mekaar help eerder as om die skuld aan te skuif.
“Kom ons help mekaar. Kom ons wees eerlik. Ons is 'n groot werksmag wat elkeen ‘n rol het om te speel,” het Amutse gesê en beklemtoon dat goeie bestuur, deursigtigheid en tasbare uitvoering sentraal staan tot die bou van vertroue onder die publiek en die beskerming van Namibië se industriële en ekonomiese toekoms.
Volgens Amutse vereis die herstel van vertroue in openbare instellings, die beskerming van Namibië se strategiese nywerhede en die versekering van betekenisvolle plaaslike deelname dat leiers vandag beslissend optree. Uitvoering, het hy gesê, is die maatstaf wat sal bepaal of Namibië se jeug en toekomstige geslagte 'n sterk, regverdige industrieel-dinamiese ekonomie erf. - [email protected]


Kommentaar
Republikein
Geen kommentaar is op hierdie artikel gelaat nie