N$5 000 vir ’n miljoendollarvoertuig

Agtien uitvoerende beamptes en bestuurders van die Namibië Lughawensmaatskappy (NAC) het maatskappyvoertuie gekoop onder ’n direksiegoedgekeurde skema nadat hulle N$5 000 betaal het om eienaarskap oor te dra.

Dokumente wat deur Network Media Hub (NMH) gesien is, toon die skema het toegelaat dat voertuie vir uitvoerende beamptes oor vyf jaar tot ’n boekwaarde van nul verminder voordat eienaarskap aan begunstigdes oorgedra kon word.

Die skema het huidige en voormalige uitvoerende beamptes en bestuurders bevoordeel, insluitend die uitvoerende hoof van NAC, Bisey /Uirab, die voormalige hoofbestuurder van kommersiële dienste, Toska Sem, hoofregsadviseur Lot Haifidi, die bestuurder van risikobestuur en gehalteversekering, Angela Sibalatani, die uitvoerende hoof vir infrastruktuurontwikkeling en batesorg, Ralph !Gaoseb, Johan Smit, Leonard Shipuata, Titus Shungula, Erastus Shapela, Petrus Shippale, Jason Kweyo, Veronica Fiswa, Alex Angula, Justin Strauss en Josephine Soroseb.

Dokumente wys die voertuie wat onder die skema toegeken is, sluit Toyota Land Cruiser 200’s, Land Cruiser Prado’s, Land Cruiser V8-modelle, Volkswagen Amarok V6’s, ’n Range Rover Evoque, ’n Jeep Grand Cherokee, ’n Ford Everest, ’n Toyota Hilux en ’n Mercedes-Benz GLC in. Bestuurders het ook brandstoftoelaes van tot 400 liter per maand ontvang.

KONTRAKTUELE VOORDELE

/Uirab het die oordragte aan NMH bevestig en gesê die N$5 000 vorm deel van ’n ooreenkoms wat met die betrokke werknemers bereik is toe NAC die voertuigskema in 2021 afgeskaf het.

Hy het gesê werknemers wat aan die skema deelneem, het kontraktuele voertuigvoordele geniet en was elke vier jaar geregtig op vervangingsvoertuie.

“Die werknemers was geregtig om die toegekende voertuig vir ’n tydperk van 48 maande te gebruik. Aan die einde van daardie tydperk was hulle geregtig op ’n vervangingsvoertuig,” het hy gesê.

/Uirab het gesê die oorspronklike beleid het werknemers toegelaat om óf hul toegekende voertuie teen 20% van die oorspronklike aankoopprys te koop óf dit aan die maatskappy terug te besorg.

“Die beleid het verder bepaal dat die betrokke werknemer ’n opsie gehad het om die voertuig aan die einde van die 48 maande-siklus te koop, indien hulle so wou, in ooreenstemming met artikel 3,1(h) van die beleid teen 20% van die oorspronklike aankoopwaarde of om die voertuig aan die maatskappy terug te besorg,” het /Uirab verduidelik.

Volgens hom het NAC die voertuigskema en beleid vir toelaes in Maart 2021 afgeskaf as deel van ’n breër oorgang na ’n totale koste vir die maatskappy-vergoedingsmodel.

“Die afskaffing van die beleid het geïmpliseer dat die diensvoorwaardes tussen die maatskappy en die betrokke werknemers gewysig word,” sê /Uirab.

“Die oorgang na die totale koste vir die maatskappy-vergoedingsmodel, het beteken dat NAC die betrokke werknemers se kontraktuele voordele met betrekking tot voertuie weggeneem het. Die behoefte was dus daar om ’n oplossing te vind wat wedersyds aanvaarbaar tussen die maatskappy en die werknemers sou wees.”

Volgens /Uirab het NAC daarna ooreenkomste met die geraakte werknemers aangegaan om die voertuigvoordele te beëindig en eienaarskap van die voertuie aan hulle oor te dra.

Die maatskappy voer aan die oordragooreenkomste het voortgespruit uit regte wat reeds in die voertuigvoordeelskema ingesluit was en deel gevorm het van ’n onderhandelde proses ná die afskaffing van die beleid.

Die maatskappy sê die besluit om die skema af te skaf, het sedert 2021 jaarliks ​​besparings van ongeveer N$6 miljoen opgelewer.

ONDERSOEK

Die voertuigskema is onder die kwessies wat in April vanjaar na bewerings van bestuursonreëlmatighede deur die ministerie van werke en vervoer ondersoek is. 

Ondersoekers het noukeurig gekyk hoe voertuie aan bestuurders en uitvoerende beamptes oorgedra is nadat dit tot ’n boekwaarde van nul afgeskryf is en daarna aan begunstigdes onder die skema oorgedra is.

’n Verslag wat NMH gesien het, beweer dat die meganisme wat gebruik is om die voertuie se waarde te bepaal, nie deur ’n rekeningkundige beleid of ’n erkende rekeningkundige standaard ondersteun word nie.

“Die waardevermindering van N$5 000 is sonder ’n rekeningkundige beleid bepaal. Die voorsiening vir waardevermindering wat in die motortoelaag- en skemabeleid vervat is, is nie op ’n rekeningkundige standaard gebaseer nie,” lui die bevindinge van die verslag.

Die ondersoekers het ook tot die gevolgtrekking gekom dat NAC na bewering nie die tesourie se goedkeuring verkry het voordat die voertuie van die hand gesit is nie.

“NAC het nie die tesourie se goedkeuring gevra om die voertuie ingevolge artikel 18 van die staatsfinansieswet te vervreem nie,” het die verslag bevind.

Die bevindinge laat vrae ontstaan ​​oor of voertuie wat steeds beduidende markwaarde behou het, oorgedra moes gewees het onder ’n meganisme wat hul boekwaarde tot nul verminder het voordat eienaarskap aan bestuurders en uitvoerende beamptes oorgedra is.

NAC ONTKEN BEVINDINGE

Die NAC het die bevindinge verwerp en aangevoer dat ondersoekbeamptes die aard van die reëling fundamenteel verkeerd verstaan ​​het.

Die maatskappy het volgehou die N$5 000 was bloot ’n administratiewe tarief wat verband hou met die oordrag van eienaarskap ná die afskaffing van die voertuigskema en nie die waarde of aankoopprys van die voertuie self nie.

NAC het verder aangevoer werknemers wat aan die skema deelgeneem het, het kontraktuele regte op voertuigvoordele opgebou en dat die oordragte deel gevorm het van ’n onderhandelde proses om daardie voordele te omskep in ’n totale koste vir die maatskappy-vergoedingsmodel wat in 2021 ingestel is.

Die maatskappy het ook gesê dat die oorspronklike voertuigskema reeds werknemers die opsie gebied het om hul toegekende voertuie aan die einde van die voordelesiklus te bekom. Dit beteken dat die uiteindelike oordrag van eienaarskap voortgevloei het uit regte wat in die beleid ingesluit is eerder as ’n spesiale reëling wat geskep is toe die skema beëindig is.

NAC het verder die bevinding verwerp dat goedkeuring van die tesourie vereis word, en het staatgemaak op regsadvies dat die staatsfinansieswet nie op die maatskappy van toepassing is soos deur ondersoekbeamptes voorgestel nie.

– [email protected]