Miljard kort vir veterane

Die ministerie van verdediging en veteranesake benodig N$1,9 miljard om uitstaande individuele veteraneprojekte (IVP's) vir 11 000 geregistreerde bevrydingsveterane te vereffen wat steeds op finansiële bystand wag. Amptenare waarsku beperkings op befondsing sal veroorsaak dat griewe voortduur, terwyl 'n groter begrotingstekort die ministerie se bedrywighede bedreig.

Volgens die adjunk- uitvoerende direkteur van strategiese beleid, navorsing en koördinering, generaal-majoor Petrus Nathinge, het slegs 15 000 van die land se 26 000 geregistreerde veterane tot dusver befondsing onder die IVP-program ontvang. 

Die IVP is 'n eenmalige toelaag van N$200 000 wat aan geregistreerde bevrydingsveterane verskaf word om inkomste-genererende projekte te vestig en hul lewensonderhoud te verbeter.

Nathinge het tydens 'n aanbieding aan die Nasionale Raad se staande komitees gesê die bedrag wat hiervoor benodig word, is N$1,9 miljard. Volgens hom bestee die ministerie gemiddeld N$81 miljoen per maand aan veterane se maandelikse finansiële toelaes. Dit het ‘n finansieringstekort van N$161 miljoen onder sy begroting vir subsidies vir veteranesake, wat IVP's en ander toelaes finansier.

Volgens strek die maatskaplike program verder as finansiële bystand en sluit dit die identifisering en registrasie van veterane, mediese dienste, psigososiale ondersteuning en ander maatskaplike ingrypings in. Nathinge het gesê die ministerie bou egter nie meer huise of koop plase vir hervestiging nie. Dit gaan egter voort om Namibië se bevrydingserfenis te bewaar deur die grafte van veterane te identifiseer en te merk, monumente op te rig, buite museums te vestig, historiese materiaal en artefakte te bewaar, die land se bevrydingsgeskiedenis te dokumenteer en grafstene op veterane se grafte op te rig om te verseker dat hulle nie vergeet word nie.

Hy het ‘n somber prentjie van die ministerie se algehele finansiële posisie geskets en gewaarsku dat 'n groter begrotingstekort die operasionele gereedheid van die Namibiese weermag bedreig. 

Volgens Nathinge het die ministerie N$8,6 miljard vir die huidige boekjaar versoek, maar het net sowat N$7,5 miljard ontvang. Dit laat ‘n begrotingstekort van N$1 miljard wat reeds tekorte vir personeelkoste, voedselvoorrade en ander bedryfsuitgawes geskep het.

“Ons het ‘n tekort vir die betaling van ons personeel. Ons het ‘n tekort aan voedsel,” het hy gesê.

Hy het verder gewaarsku dat fondse wat vir goedere en dienste toegeken word, na verwagting slegs tot September sal voortduur, waarna die ministerie ernstige uitdagings kan ondervind indien bykomende befondsing nie tydens die middeltermyn-begrotingshersiening verseker word nie.

“Wat ons ook al het, neem ons net tot September. Na September het ons probleme, ernstige probleme,” het Nathinge gesê.

Hy het gewaarsku dat onbetaalde nutsrekeninge bedrywighede by militêre basisse kan ontwrig, en dat 'n gebrek aan befondsing daartoe kan lei dat water- en elektrisiteitsvoorrade afgesny word wat militêre opleiding kan beïnvloed.

“NamWater sal binnekort die krane, water, elektrisiteit na ons basisse toemaak. Ons sal nie kan oefen nie,” het hy gesê.

Volgens Nathinge word baie van die ministerie se toewysing deur personeelkoste geabsorbeer word, met 68% van die begroting wat na salarisse en werknemersvoordele gaan en 14% na goedere en dienste. Slegs 5% word aan kapitaalbates toegeken, terwyl operasionele toerusting en die konstruksie van militêre basisse elk 4% ontvang, met subsidies wat slegs 1% uitmaak.

“Ons ontwikkelingsbegroting was veronderstel om groter as ons operasionele begroting te wees, maar nou het ons die teenoorgestelde,” het Nathinge gesê.

Hy het ‘n beroep op lede van die Nasionale Raad en wetgewers gedoen om bykomende befondsing te ondersteun om bykomende befondsing te ondersteun om te verseker dat die weermag operasioneel bly.

“As ons agbare lede hier nie inkom om te sê dat ons nie 'n hond op die dag van donkerte wil aanskaf nie, help asseblief u land om 'n aktiewe weermag te hê,” het hy gesê. - [email protected]