Klopjagte op vlugtelinge

Polisie- en immigrasiebeamptes se onlangse klopjag douvoordag op die vlugtelingnedersetting van Osire, asook op vlugtelinge en asielsoekers op Otjiwarongo, het wenkbroue onder vlugtelinge laat lig.  

Volgens vlugtelinge op Osire het beamptes omstreeks 01:00 op 17 Augustus by ’n kwarantyngebied sowat twee kilometer van die vlugtelingnedersetting van Osire opgedaag, waar hulle glo ’n sekuriteitswag se foon afgeneem het om te keer dat hy inwoners waarsku.

Omstreeks 05:00, terwyl die meeste inwoners van die nedersetting nog geslaap het, het die beamptes na bewering van huis tot huis begin beweeg, aan deure geklop en inwoners gevra om dokumente te toon wat hul vlugteling- of immigrasiestatus bevestig.

Vlugtelinge wat verlede week deur Republiekin by Osire ondervra is, het gesê die beamptes het aanvanklik huise een vir een nagegaan voordat hulle in spanne verdeel het om die nedersetting se agt woonblokke te dek.

Teen die einde van die operasie is minstens 35 mense na bewering uit Osire na Otjiwarongo geneem. Hulle het glo nuwelinge ingesluit wie se asielaansoeke nog nie verwerk is nie, mense wat op beslissings of appèlverhore wag, asook ander wie se aansoeke jare tevore afgekeur is.

Vroue en kinders wat tydens die operasie na Otjiwarongo geneem is, is na bewering later daardie middag na Osire teruggebring, terwyl sommige van die mans in aanhouding gebly het.

Die operasie het inwoners  laat bevraagteken of beamptes voldoende onderskei het tussen afgekeurde aansoekers wat die asielproses misbruik het en mense wie se onderhoude, aansoeke of appèlle nog hangende was.

Osire is op die C30-pad tussen Otjiwarongo en Gobabis in die Otjozondjupa-streek geleë, sowat 225 kilometer noord van Windhoek. Dit is in 1992 gestig om vlugtelinge te huisves wat tydens die burgeroorlog uit Angola gevlug het. Dit het later Namibië se hoofnedersetting vir vlugtelinge en asielsoekers uit lande soos die Demokratiese Republiek die Kongo (DRK), Burundi, Rwanda en Zimbabwe geword.

Mense wat asiel in Namibië soek, moet by immigrasie, die Namibiese polisie of ander toepaslike owerhede aanmeld en deur die ministerie van binnelandse sake, immigrasie, veiligheid en sekuriteit vir beskerming aansoek doen. 

Aansoekers kan na Osire verwys word en tydelike dokumente ontvang terwyl hulle ondervra word en hul eise oorweeg word. Dié wie se aansoeke onsuksesvol is, kan appèl aanteken.

Namibië se vlugtelingwet laat die regering toe om van vlugtelinge en asielsoekers te vereis om in ’n aangewese nedersetting te woon. Sommige kry toestemming om elders te woon, maar die meeste bly by die Osire-vlugtelingkamp.

REGSHULPSENTRUM

’n Memorandum van die gedateer 5 September van die  vlugtelinggemeenskap van Osire aan die Regshulpsentrum (LAC) beweer dat die operasie nie beperk was tot afgekeurde aansoekers wat ná hul vertrektydperk van 90 dae in Namibië aangebly het nie.

Die gemeenskap beweer dat nuwelinge wat op hul eerste onderhoude wag, aansoekers wat nog geen beslissing ontvang het nie en asielsoekers wat op appèlverhore wag, ook in aanhouding vir ondervraging geneem is.

Sommige geraakte mense het volgens ’n vlugtelingbron 10, 15 of 20 jaar op Osire gewoon terwyl hul dokumentasie- of immigrasiesake steeds onopgelos is.

Die memorandum beweer verder dat sommige aangehoudenes langer as twee weke onder swak omstandighede en sonder voldoende kos in aanhouding gebly het. Hierdie bewerings is nie onafhanklik geverifieer nie.

Inwoners wil hê die owerhede moet die posisie uitklaar van mense wie se aansoeke en appèlle vir lang tydperke hangende gebly het, asook van afgekeurde aansoekers wat 90 of 180 dae gekry het om die land te verlaat, maar in Namibië gebly het.

ARRESTASIES OP OTJI

Die Kongolese vlugteling, Carlos Bangoro, wie se neef onder die aangehoudenes is, het gesê die operasie het ook buitelandse burgers geraak wat op Otjiwarongo woon.

Bangoro het gesê tussen 40 en 50 Kongolese burgers is aanvanklik in die dorp in hegtenis geneem, met sommige wat later vrygelaat is nadat hulle geldige dokumente getoon het.

Hy het gesê 16 mense – 15 mans en een vrou – was nog verlede week in die polisie se aanhoudingselle op Otjiwarongo.

Volgens Bangoro het die aangehoudenes mense ingesluit wie se aansoeke finaal afgekeur is, asielsoekers met hangende sake of appèlle, en individue wat met familieverwante dokumentasie-komplikasies te kampe het.

Sommige afgekeurde aansoekers het na bewering 90 of 180 dae gekry om Namibië te verlaat, terwyl ander volgehou het dat hul sake nog hangende die appèlproses is.

Bangoro, wat gesê het hy het ook appèl aangeteken en wag op ’n beslissing, het beweer sommige asielsake bly vir jare onopgelos.

Families van dié wat aangehou is, was veral bekommerd oor die gebrek aan inligting oor hoe lank hul familielede in aanhouding sou bly, of hulle vrygelaat sou word en of hul deportasie oorweeg word.

’n Volgens vorige berigte is meer as 60 buitelandse burgers is tydens die groot immigrasie-operasie op Otjiwarongo in hegtenis geneem.

Nampol se woordvoerder in  Otjozondjupa, senior inspekteur Maureen Mbeha, het vroeër bevestig dat die immigrasie-operasie van ’n beduidende omvang was.

Sy het gesê dié wat in hegtenis geneem is, word in polisie-aanhouding gehou, maar het gesê vrae oor hul immigrasiestatus en verdere verwerking moet aan die immigrasieministerie gerig word.

Vrae is verlede Maandag aan die ministerie gestuur oor die operasie, die bewering rakende die sekuriteitswag se foon, die kategorieë mense wat in hegtenis geneem is en hoeveel mense nog in dié verband aangehou word.

Die ministerie het teen druktyd nie gereageer nie.

–  [email protected]