Justisie stil oor hoërhofaansoek

Die ministerie van justisie en arbeidsverhoudinge wou nie kommentaar lewer op die hoërhofaansoek wat deur die Landdroste- en Regtersvereniging van Namibië (MJA) ingedien is nie. 

In antwoord op Republikein se vrae het die ministerie se hoofwoordvoer Edmund ||Khoaseb, erken hulle is bewus van die aansoek. Aangesien die saak egter sub judice is, kan die ministerie volgens hom egter nie kommentaar lewer oor die meriete van die aansoek of die kwessies wat daarin geopper word nie. 

Volgens ||Khoaseb respekteer die ministerie die geregtelike proses en sal dit die hof toelaat om die kwessies voor hulle te bepaal.

“Gevolglik kan ons nie verdere kommentaar lewer nie,” het ||Khoaseb gesê.

Die MJA het die hoërhof genader om regeringsbesluite oor die gradering van landdrosposte en die bepaling van hul behuisings- en voertuigtoelaes te betwis. Die vereniging vra ook dat verskeie bepalings van die landdrostewet ongrondwetlik verklaar word.

In ’n hersieningsaansoek wat Maandag by die hoërhof ingedien is, word die minister van justisie, Wise Immanuel, die landdrostekommissie, die minister van Finansies, Erica Shafudah, die prokureur-generaal, Festus Mbandeka, president Netumbo Nandi-Ndaitwah, die kantoor van die regbank asook sy uitvoerende direkteur as respondente gelys. 

Die MJA wat deur Florian Beukes van Metcalfe Beukes Attorneys verteenwoordig word, vra die hof om die vertraging in die indiening van die hersieningsaansoek toe te laat, voordat ’n besluit deur deur die ministerie van finansies wat in Oktober 2023 gekommunikeer is, tersyde gestel word. Laasgenoemde het die gradering van landdrosposte na staatsdiensgrade vir die doeleindes van behuisings- en voertuigtoelaes goedgekeur. 

Benewens die vergoedingsgeskil, vra die vereniging vir ’n bevel wat verskeie bepalings van die landdrostewet ongrondwetlik verklaar. 

Die MJA wil ook hê dat die hof ’n beslissing van Immanuel, gepubliseer in Staatskoerant nr. 8810 op 18 Desember 2025, hersien en tersyde stel, hetsy in sy geheel of, alternatiewelik, en in so ’n mate waarin hy staatsdiensgrade op landdroste se posisies by die bepaling van behuisings- en voertuigtoelaes toepas.  

Benewens die vergoedingsgeskil, versoek die vereniging ’n bevel wat verskeie bepalings van die landdrostewet ongrondwetlik verklaar, met die argument dat hulle óf buite die bevoegdhede val wat ingevolge Artikel 83(3) van die Grondwet verleen word, óf strydig is met grondwetlike bepalings met betrekking tot die oppergesag van die reg, administratiewe geregtigheid, billike verhoorregte en geregtelike onafhanklikheid.

As alternatief vra die vereniging die hof om die betwiste bepalings te verbreek of te lees om enige ministeriële of uitvoerende magte te verwyder wat die institusionele onafhanklikheid van landdroste of die grondwetlike funksies van die landdrostekommissie ondermyn.

Die aansoek versoek verder dat enige ongeldigheidsverklaring vir 18 maande opgeskort word om die parlement toe te laat om die wetgewing te wysig. Hangende daardie wysigings, vra die verening vir bevele wat die uitvoerende gesag verhinder om magte uit te oefen wat strydig is met die aanbevelings van die landdrostekommissie en wat verseker dat besluite wat landdroste se vergoeding, diensvoorwaardes, dissipline, aanstellings, bevorderings en aftrede raak, aan die Grondwet voldoen.

Die vereniging wil ook hê dat die gradering van landdrosposte en die bepaling van vergoedingsverwante voordele aan die betrokke respondente vir heroorweging na behoorlike konsultasie oorbetaal word. Dit versoek die hof verder om te las dat geen landdros vergoeding of voordele wat verminder of verhaal is hangende ’n wettige heroorweging, mag opgebou het nie.

Die respondente is 15 dae na die betekening van die aansoek gegee om kennisgewings van voorneme vir beswaar in te dien. Indien geen beswaar ingedien word nie, sal die saak op 11 September 2026 in die hoërhof aangehoor word. 

– [email protected]