'Elke Namibiër, ongeag hul familie' kan aan ekonomie deelneem

Sakeman Tate Nande Ndaitwah het bevestig dat ’n maatskappy wat hy saam met sy broers mede-besit, ’n lisensie ontvang het om ’n 20 MW-sonprojek te ontwikkel – na bewering sowat N$612 miljoen werd – wat krag aan die Tsumeb-smelterbedrywighede van die Chinese mynboureus Sinomine Resource Group sou lewer.

Dokumente wat Namibian Sun gesien het, toon dat Ndaitwah, ’n seun van president Netumbo Nandi-Ndaitwah, as direkteur en aandeelhouer van Massaus en Titan Energy Solutions (Edms) Bpk gelys is, die maatskappy agter die projek.

Die Elektrisiteitsbeheerraad (ECB) se hoof uitvoerende beampte, Robert Kahimise, het bevestig dat die lisensie-aansoek op 11 September 2025 ontvang is.

Kahimise het gesê die ECB het die aansoek op 12 Desember 2025 aan die Ministerie van Nywerhede, Myne en Energie aanbeveel, voordat dit op 26 Januarie 2026 goedgekeur is.

“Die Ministerie van Nywerhede, Myne en Energie het die projek op 26 Januarie 2026 goedgekeur, en die saak is daarna teruggestuur na die ECB vir die uitreiking van die lisensie op 03 Februarie 2026,” het Kahimise aan NMH gesê.

“Die opwekkingslisensie is op 12 Februarie 2026 aan Massaus en Titan Energy Solutions (Edms) Bpk uitgereik.”

Volgens Kahimise het die finale lisensie ’n totale geïnstalleerde kapasiteit van 23.03 MWp goedgekeur, effens groter as die aanvanklike 20 MW wat in die omgewingsindiening uiteengesit is.

Die minister van myne en energie, Modestus Amutse, was slegs 10 dae in die amp toe die ECB-aanbeveling die ministerie bereik het.

‘Geen inmenging’

Beweringe dat druk vanaf senior vlakke van die regering uitgeoefen is om die aansoek te versnel, kon nie onafhanklik geverifieer word nie.

Kahimise het enige inmenging in die proses ontken.

“Geen kommunikasie, riglyne of ingrypings van senior regeringsamptenare is deur die ECB ontvang met betrekking tot hierdie aansoek tydens die evalueringsproses nie,” het hy gesê.

Namibian Sun het die omgewingsafbakening- en bestuursverslag gesien wat Massaus en Titan Energy Solutions in Maart 2025 by die Ministerie van Omgewing, Bosbou en Toerisme ingedien het.

Die verslag beskryf ’n sonpark wat 40 hektaar beslaan binne die Dundee Precious Metals Tsumeb-lisensiegebied in die Oshikoto-streek, met ’n geraamde waarde van N$612 miljoen.

“Die voornemende ontwikkelaar beoog om ongeveer 130 000 sonpanele op ’n maksimum grondoppervlakte van 40 hektaar te installeer om sowat 20 MW groen energie op te wek,” lui die verslag.

Ndaitwah het die dokument op 31 Maart 2025 onderteken.

Die verslag het verder opgemerk dat die maatskappy beoog het om elektrisiteit direk aan die Sinomine Tsumeb Smelter-bedrywighede te lewer, en sodoende die behoefte aan ’n afsonderlike transmissielyn na die Oshikoto-substasie te vermy.

Sinomine Resource Group het die Tsumeb-kopersmelter in 2024 van die Kanadese maatskappy Dundee Precious Metals vir N$930 miljoen verkry.

Ndaitwah reageer

Ndaitwah het aan Namibian Sun bevestig dat hy sowel ’n direkteur as ’n aandeelhouer in Massaus is, saam met sy twee broers.

“Dit is ’n wettig geregistreerde private maatskappy, een van duisende wat regoor Namibië en wêreldwyd bedryf word. Daar is niks buitengewoons aan sy bestaan of struktuur nie. Dit is my eerste aanleg en ek beplan om in die toekoms meer te ontwikkel,” het hy gesê.

Hy het beklemtoon dat die projek geheel en al privaat is, geen regeringsbefondsing dra nie en geen afname-ooreenkoms met die regering behels nie.

“Ons enigste skakeling met die regering hou verband met regulatoriese vereistes soos permitte, lisensies en nakoming van standaardbedryfsregulasies,” het hy gesê.

Ndaitwah het gesê die maatskappy het laat in 2024 met die ontwikkeling van die projek begin.

Hy het ook voorstelle verwerp dat die goedkeuring gekoppel was aan sy posisie as lid van die eerste familie.

“Elke Namibiër, ongeag hul familie, het die reg om aan hierdie land se ekonomie deel te neem,” het hy gesê.

Geen oliebelang

Ndaitwah en sy broer, Ndelitungapo Ndaitwah, het voorheen betrokkenheid in die olie- en gassektor ontken ná bewerings wat vroeër vanjaar deur die IPC-leier Panduleni Itula geopper is. Die beskuldigings het na vore gekom teen die agtergrond van huidige pogings om die olie- en gasmandaat onder die Kantoor van die President te plaas.

Destyds het die Presidensie verklaar dat president Nandi-Ndaitwah en haar kinders “geen eienaarskap, voordelige belang of aandeel in die olie- en gasbedryf” het nie.

Vroeër vanjaar het die president ook haar kinders se reg verdedig om aan die ekonomie deel te neem.

“Hulle doen dit om by te dra tot nasionale ontwikkeling, die welsyn van ons mense en hul eie wettige lewensbestaan,” het sy gesê.

Intussen het die voormalige ECB-raadsvoorsitter, Evangeline Nailenge, uit haar pos bedank met ingang van 31 Maart 2026, byna twee jaar voor die einde van haar termyn.

Haar bedankingsbrief, gedateer 11 Maart 2026 en deur hierdie publikasie gesien, het geen redes vir haar vertrek verskaf nie.