Behuisingsontwikkeling onder druk op Rundu

Rundu staar ’n verergerende behuisings- en grondkrisis in die gesig, met slegs 10% van sy grond wat gediens en gereed is vir ontwikkeling.Die waarnemende uitvoerende hoof van die dorp, Fransiska Kupembona, het vandeesweek aan die parlementêre staande komitee oor stedelike en landelike ontwikkeling gesê dat vinnige bevolkingsgroei die probleem vererger.Die konsultatiewe vergaderings vorm deel van ’n landswye poging om Namibië se toenemende behuisingsnood die hoof te bied.Regeringsyfers plaas die nasionale behuisingsagterstand op ongeveer 300 000 eenhede, terwyl byna 29% van huishoudings in informele strukture woon, die meeste van hulle in stedelike sentrums.Die komitee raadpleeg die land se mees bevolkte plaaslike owerhede om vordering te evalueer, beperkings te identifiseer en volhoubare oplossings vir die lewering van behuising te ondersoek, veral vir lae-inkomstehuishoudings.KAPASITEIT BELEMMERKupembona het Rundu se situasie beskryf en gesê dat die dorp meer as 15 500 hektaar beslaan.Meeste van hierdie grond bly egter ongepas vir ontwikkeling, aangesien dit óf onbeplan, reeds beset óf in vloedvatbare gebiede langs die Kavangorivier geleë is.Dié beperkings verminder die dorp se kapasiteit beduidend om formele behuising uit te brei.“As grond nie beplan is nie, kan dit nie as ’n dorpsgebied geregistreer en goedgekeur word nie,” het sy gesê. “Sonder daardie statutêre prosesse word die gebied as onbeplan verklaar.”Vinnige verstedeliking plaas steeds geweldige druk op die dorp, wat die groei en verdigting van informele nedersettings aanvuur, het sy bygevoeg.Gebiede soos Ndama-Suid, Kaisosi-Suid, Tuhingireni, Tumweneni en Sikanduko beklemtoon hoe die vraag na behuising die beskikbaarheid van gedienste grond verreweg oorskry.Kupembona het onthul dat geen nuwe gedienste residensiële erwe in die afgelope tien jaar gelewer is nie, terwyl die jaarlikse uitsette ver onder die vraag bly.Beperkte toegang tot Build Together-lenings het inwoners se vermoë om formele huise te bou verder beperk, wat die agterstand in behuising bestendig laat groei het.Sy het gesê vroeëre inisiatiewe, insluitend die laaste ontwikkelingsprojek van 2008-’09, het op die formalisering van bestaande informele nedersettings gefokus deur inwoners wettige verblyfreg te gee. Die program het egter nie finansiering vir die konstruksie van huise verskaf nie, wat inwoners toegelaat het om self huise te bou.“Die klem was om grond te formaliseer en mense toegang daartoe te gee,” het Kupembona verduidelik. “Geen voorsiening is onder hierdie projek gemaak om die konstruksie van huise te finansier nie.”VERSKEIE STRUIKELBLOKKEDie behuisingsuitdaging word vererger deur breër sistemiese kwessies, insluitend beperkte finansiële hulpbronne, onopgeloste geskille oor grondvergoeding en onwettige grondtoekennings en -verkope deur tradisionele owerhede. Ander faktore sluit in ongemagtigde gewasverbouing binne munisipale grense, lang goedkeuringsprosesse ingevolge die wet op stedelike en streekbeplanning en beperkings op tegniese en personeelkapasiteit binne die dorpsraad. Hoë werkloosheidsvlakke ondermyn bekostigbaarheid vir baie inwoners verder.Rundu het tans nie ’n plaaslik gedrewe behuisingsprogram nie. Die lewering van behuising hang grootliks af van nasionale inisiatiewe soos die Nasionale Behuisingsonderneming (NHE), die massabehuisingsprogram en Build Together- en private ontwikkelaars, met slegs NHE en private ontwikkelaars wat tans huise lewer.“Build Together is ’n inisiatief onder die ministerie,” het Kupembona gesê. “Fondse word aan plaaslike owerhede toegeken, maar tans is daar niks aan die gang nie.”SENIOR LEIERSKAPTydens die voorlegging het komiteelid Job Amupanda die afwesigheid van die dorp se senior leierskap gekritiseer en dit as onaanvaarbaar beskryf dat junior amptenare voor die komitee oor kritieke bestuursake verskyn.– eliot@nmh-hub.com.na

Behuisingsontwikkeling onder druk op Rundu

Kommentaar

Republikein 2026-01-29

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Behuisingsontwikkeling onder druk op Rundu

Kommentaar

Republikein 2026-01-29

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.