Vyf maande later hang vrae oor Shikongo se skorsing

Vyf maande nadat die inspekteur-generaal van die Namibiese polisie (Nampol), luitenant-generaal Joseph Shikongo, geskors is, bly vrae oor die redes vir die besluit en die uitslag van ’n ondersoek onbeantwoord.

Shikongo is op 5 Mei 2026 deur president Netumbo Nandi-Ndaitwah geskors, met generaal-majoor Anna-Marie Nainda wat as waarnemende inspekteur-generaal vir ’n tydperk van een jaar aangestel is.

Die skorsing het sedertdien ’n saak van openbare belang gebly, met vrae wat nou gestel word oor wanneer die bevindings van die ondersoek openbaar gemaak sal word.

’n Kennisgewing van vrae wat voor die parlement geplaas is, vra waarom die nasie nog nie ingelig is oor die uitslag van die ondersoek na Shikongo se skorsing nie. 

“Gegewe die publiek se belangstelling in hierdie saak, wanneer sal die president die nasie inlig oor die bevindinge en die uitslag van die ondersoek?” vra Ester Haikola-Sakaria, parlementslid van die Affirmative Repositioning (AR). 

Sy vra ook ’n verduideliking waarom die publiek nog nie van besonderhede rondom die skorsing voorsien is nie.

Die vrae strek verder as die skorsing self, met die parlement wat ook gevra word om te oorweeg of aanspreeklikheid konsekwent toegepas is ná ’n afsonderlike veiligheidsvoorval in Mei. 

Ses aangehoudenes het gedurende Mei 2026 uit die polisieaanhoudingselle by Onanjaba in die Omusatistreek ontsnap. Die parlementêre vrae vra waarom Nainda nie geskors is of aan ’n soortgelyke aanspreeklikheidsproses onderwerp is nie.

“Veral, indien veiligheidsmislukkings en institusionele verantwoordelikheid onder die redes vir die skorsing en verwydering van inspekteur-generaal Joseph Shikongo was, kan die minister verduidelik watter objektiewe en konsekwente kriteria toegepas is om te besluit om in hierdie twee gevalle verskillend op te tree?” vra Haikola-Sakaria. 

Nóg ’n kwessie wat geopper is, raak die veiligheidsreëlings by Staatshuis.

Sy het verder die ontplooiing van lede van die Namibiese weermag (NDF) by Staatshuis bevraagteken, insluitend soldate wat by veiligheidsposisies rondom die perseel gestasioneer is. 

Daar word gevra waarom Shikongo geskors is indien die veiligheidsbreuk na bewering tussen 15:00 en 16:00 plaasgevind het, toe NDF-lede aan diens sou gewees het. 

“Kan die minister verduidelik hoe verantwoordelikheid vir die veiligheidsbreuk vasgestel is en waarom aanspreeklikheid nie regverdig op alle veiligheidstrukture toegepas is wat vir Staatshuis-sekuriteit verantwoordelik is nie?” vra sy.

Die rol van Staatshuis se toesigstelsel het ook onder die vergrootglas gekom. Haikola-Sakaria soek bevestiging of alle kringtelevisiekameras (CCTV) in werking was toe die veiligheidsbreuk plaasgevind het en, indien enige nie gewerk het nie, wanneer die probleem die eerste keer geïdentifiseer is. Vrae is gevra oor wie vir die instandhouding, monitering en herstel van die CCTV-stelsel verantwoordelik was, en of iemand aanspreeklik gehou is indien ’n mislukking van die toesigstelsel tot die veiligheidsbreuk bygedra het.

Die onbeantwoorde vrae plaas weer die fokus op die omstandighede rondom Shikongo se skorsing terwyl die waarnemende reëling voortduur. 

Die parlementslid se vrae soek uiteindelik duidelikheid oor die ondersoek, die grondslag waarop aanspreeklikheid bepaal is, en of verantwoordelikheid vir veiligheidsmislukkings konsekwent oor die betrokke instellings toegepas is.

– [email protected]