Van daaglikse besparings tot duisende huise

Wat begin het met gewone Namibiërs wat klein bedrae geld in spaargroepe opsy sit, het oor drie dekades tot ’n gemeenskapsgedrewe beweging gegroei.

Die inisiatief het gehelp om behuising, die toegang tot grond en die ontwikkeling van informele nedersettings in die land te vorm. 

Lede van die Shack Dwellers Federation of Namibia (SDFN) – wat deur die Namibia Housing Action Group (NHAG) ondersteun word en by Shack/Slum Dwellers International (SDI) geaffilieer is – het besin oor die beweging se reis. Van spaargroepe wat in die laat 1980’s gestig is, tot ’n gemeenskapsgeleide behuisingsnetwerk wat landswyd werksaam is.

Die inisiatief dateer terug tot 1987, toe gewone inwoners – insluitend mense wat in oorbevolkte huurkamers en strukture in agterplase gewoon het – begin het om spaargroepe van stapel te stuur om hul lewensomstandighede te verbeter. 

Die inisiatief is ondersteun deur mense wat met die Rooms-Katolieke Kerk verbind was en later bande met behuisingsbewegings elders in Suider-Afrika gesmee het.

Anna Muller, wat sedert 1987 by die gemeenskap en die stigting van die beweging betrokke is, het tydens die herdenking van die inisiatief gesê haar rol was daarop gemik om te verseker dat Namibiese gemeenskappe aan leeruitruilings met ander lande deelneem.

Sy het gesê dié uitruilings het deelnemers aan praktiese benaderings tot grond, behuising, gemeenskapsbesparings, die opname van informele nedersettings, kartering en die ontwikkeling van databasisse vir gemeenskappe blootgestel.

Die NHAG is in 1992 gestig as ’n sambreelorganisasie wat gemeenskapsbehuisingsgroepe ondersteun. Die SDFN is vervolgens in Oktober 1998 gestig deur 30 behuisingsgroepe op voetsoolvlak wat reeds sedert die laat 1980’s aktief was.

’n Hoofkenmerk van die beweging was die verandering van die manier waarop gemeenskappe gespaar het, sodat selfs huishoudings met ’n baie beperkte inkomste kon deelneem.

“Meer mense kon deelneem,” het Muller verduidelik en daarop gewys dat vaste spaarplanne mense kon uitsluit wat nie groter bedrae op een slag kon opsy sit nie.

Die beweging het ook die Twahangana-fonds gestig – ’n gemeenskapsgebaseerde, roterende ontwikkelingsfonds waardeur spaargroepe toegang tot finansiering vir behuising en verwante ontwikkeling kon verkry.

Internasionale uitruilprogramme, veral met gemeenskappe in lande soos Suid-Afrika en Indië, het nog ’n belangrike deel van die model geword. 

Deelnemers het aangedui dat die uitruilprogramme nie tot huiskonstruksie beperk was nie, maar ook die bestuur van spaargeld, die opname van nedersettings, kartering, databasisse en ander gemeenskapsgeleide ontwikkelingsmetodes ingesluit het.

Een deelnemer het onthou hoe sy tydens ’n SDI-uitruiling na Zimbabwe gereis het en later die eerste persoon geword het wat betrokke was by die ontwikkeling van metodes om inligting te bereken en ’n databasis te vestig.

Sy was ook een van die eerste vroue wat met ondersteuning van Suid-Afrikaanse eweknieë by die kartering van informele nedersettings betrokke was.

Die model het inwoners in die middel van ontwikkeling geplaas. Gemeenskappe het hul eie geld gespaar, inligting oor hul nedersettings ingesamel en regstreeks aan die identifisering van oplossings vir behuisings-, grond- en infrastruktuurprobleme deelgeneem.

Jongmense, ouer inwoners en ander gemeenskapslede is by die proses betrek, terwyl jonger lede toenemend betrokke geraak het by spaargroepe, die opgradering van informele nedersettings, opnames en internasionale leeruitruilings.

EIE HULPBRONNE

Deelnemers het onthou dat die gemeenskapsbesparingsmodel uiteindelik die verhouding tussen die beweging en die regering verander het. 

In plaas daarvan om die regering slegs vir bystand te nader, kon gemeenskappe aantoon dat hulle reeds hul eie hulpbronne tot behuising en grondontwikkeling bydra.

Staatsteun het vervolgens ’n belangrike deel van die uitbreiding van die model geword, met openbare befondsing wat gekombineer is met gemeenskapsbesparings, selfhelp en terugbetalings.

Die regering het ongeveer N$137 miljoen toegeken vir die bou van 3 106 huise deur middel van die SDFN, gefinansier deur die ministerie van stedelike en landelike ontwikkeling.

Deelnemers het gesê ongeveer 2 000 huise is binne ’n jaar voltooi as deel van die breër behuisingsinisiatief, hoewel dié syfer teen die jongste nasionale implementeringsyfers bevestig moet word.

Die benadering strek verder as die bou van huise en sluit die verkryging en ontwikkeling van grond, die insameling van nedersettingsdata en die opgradering van informele nedersettings in. 

Die gemeenskapsgeleide model van SDFN en NHAG het ook die nasionale behuisingsbeleid beïnvloed, aangesien die nasionale behuisingsbeleid van 2023 gemeenskapsgeleide behuising as deel van behuisingsvoorsiening erken.

Vir diegene wat reeds sedert die beweging se beginjare betrokke is, verteenwoordig die herdenking meer as net die voortbestaan ​​van ’n organisasie. 

Dit weerspieël die ontwikkeling van ’n model waarvolgens gemeenskappe wat ’n lae inkomste verdien, hulself organiseer, spaar en regstreeks betrokke by die verbetering van hul nedersettings is. Dit terwyl hulle hul kollektiewe hulpbronne aanwend om steun van die regering en ander vennote te verkry.

Deelnemers het gesê die volgende uitdaging is om te verseker die ervaring wat oor die afgelope drie dekades opgedoen is, aan die jonger geslagte oorgedra word, wat toenemend deel van nasionale en internasionale SDFN-bedrywighede is.

Ná 30 jaar van spaar, uitruiling, selfhelp en gemeenskapsorganisering, bly die beweging se boodskap onveranderd: Gemeenskappe kan bydra, hulself organiseer en gesamentlike pogings aanwend om steun vir ontwikkeling te verkry.

– [email protected]