‘Okkupasiefooi’ vir informele nedersettings oorweeg

HoofredaksieStad Windhoek (CoW) beplan om ten minste N$100 van inwoners van informele nedersettings te hef wat okkupasiesertifikate besit om infrastruktuur in hul gemeenskappe te finansier. Dit is egter nie bekend of die eenmalig, maandeliks of jaarliks sal wees en wanneer invorderings sal begin nie. CoW se uitvoerende hoof, Moses Matyayi, het Dinsdag aan ’n parlementêre komitee gesê byna 29 000 inwoners het okkupasiesertifikate ontvang. Volgens Matyayi sal die geld vir die ontwikkeling van infrastruktuur herbelê word. Hy het gesê die sertifikate laat inwoners toe om op hul erwe te begin bou sodra grondbeplanningsreëlings goedgekeur is.Die reëling bied sekuriteit van besitreg, maar bied finansiële uitdagings, omdat baie eiendomme nie formeel geregistreer is nie. Dit verhinder die munisipaliteit om konvensionele eiendomsbelasting en sekere diensgelde in te vorder.Matyayi het gesê statutêre eiendomsgelde kan slegs gehef word sodra grond behoorlik beplan, geregistreer en ’n erfnommer toegeken is.Die munisipaliteit oorweeg ook om inkomste uit kragaankope in informele nedersettings weer in infrastruktuur soos paaie, water- en rioolwerke te belê as deel van ’n langtermynstrategie om dienslewering en finansiële volhoubaarheid te verbeter.TEKORTVolgens Matyayi het Windhoek ’n tekort van sowat N$221 miljoen in 2025 aangeteken nadat waardevermindering in ag geneem is. Dit het die surplus van N$66 miljoen wat in 2024 behaal is, omgekeer. Die munisipaliteit het in 2021 ’n tekort van N$482 miljoen aangeteken, toe sy finansiële posisie so versleg het dat kommersiële banke huiwerig was om finansiering te verskaf.Matyayi het gesê die munisipaliteit het daarna oudits, uitgawebeheer, interne prosesverbeterings en maatreëls ingestel om te verseker dat inwoners en besighede korrek gefaktureer word.“Vandag agtervolg banke ons om te sê ons kan sien daar is goeie likiditeit,” het Matyayi gesê.Volgens hom het die munisipaliteit van ’n finansiële reddingsfase na ’n tydperk van stabiliteit beweeg, hoewel toenemende inkomste nie die gaping tussen inkomste en uitgawes uitgeskakel het nie.PAAIECoW oorweeg ook die instelling van ’n heffing vir padgebruikers. “Ons kan dalk nou voertuie belas wat op ons paaie ry, sodat die paaie waarop hulle ry in stand gehou kan word,” het hy gesê.Volgens Matyayi is sowat N$190 miljoen nodig om bloot voorkomende instandhouding aan paaie te doen. Die munisipaliteit het vroeër N$15 miljoen van die Padfondsadministrasie (RFA) ontvang, maar onderhandelinge het daartoe gelei dat dit na N$45 miljoen verhoog is.Die voorgestelde heffing vir voertuie word nog bespreek, met geen bedrag of implementeringsdatum wat al aangekondig nie.Volgens Matyayi het paaie, anders as krag en water wat ’n inkomste deur verbruikersfooie genereer, aansienlike uitgawes vir instandhouding vereis. Dit sonder dat dit ’n vergelykbare direkte inkomstestroom aan die munisipaliteit bied.BUSSEDie finansiële druk strek ook tot ander munisipale dienste, met die munisipaliteit wat staatmaak op ’n inkomste uit krag en water om dienste te subsidieer wat nie hul eie bedryfskoste kan dek nie.Matyayi het gesê die munisipaliteit bestee ongeveer N$70 miljoen aan sy busdiens, maar verhaal net N$10 miljoen van passasiers. Dit laat ’n tekort van N$60 miljoen wat deur ander munisipale inkomste gedek moet word.Die Windhoekse stadspolisie is ook afhanklik van munisipale inkomste, aangesien dit geen direkte subsidie van die sentrale regering ontvang nie. Boonop vloei die meeste verkeersboetes wat deur sy beamptes uitgereik word, na die sentrale regering eerder as na die munisipaliteit.Volgens Matyayi is die munisipaliteit in gesprek oor moontlike finansiële steun van die regering vir die stadspolisie.BRANDWEERBrandbestrydingsdienste het eweneens finansiële ondersteuning nodig gehad. Histories is hierdie dienste gelewer sonder dat inwoners direk daarvoor betaal het, totdat die munisipaliteit in 2020 ’n brandweerfooi ingestel het om ’n gedeelte van die bedryfskoste te verhaal.Die munisipaliteit bestuur bates ter waarde van sowat N$30 miljard, maar beskik oor ’n jaarlikse begroting van ongeveer N$6 miljard. Hiervan is sowat N$1 miljard vir kapitaalontwikkeling bestem. – republikein@republikein.com.na

‘Okkupasiefooi’ vir informele nedersettings oorweeg

Kommentaar

Republikein 2026-10-29

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

‘Okkupasiefooi’ vir informele nedersettings oorweeg

Kommentaar

Republikein 2026-10-29

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.