Sanet Steenkamp FOTO VERSKAF
Sanet Steenkamp FOTO VERSKAF

Tente weer as klaskamers ingespan

Groeiende druk op skoolinfrastruktuur
Die onderwysminister waarsku teen omkopery vir skoolplasings en erken dat leerarmoede in vroeë grade 'n groot nasionale uitdaging bly.
Elizabeth Kheibes
Tydelike klaskamers is weer nodig namate stygende leerlinggetalle skoolinfrastruktuur oorweldig.

Die ministerie van onderwys, vernuwing, jeug, sport, kuns en kultuur het die groeiende druk op Namibië se skoolinfrastruktuur erken en bevestig dat tydelike oplossings soos tente weer in sommige streke gebruik word namate leerlinggetalle steeds die beskikbare klaskamers oorskry.

Tydens ’n terug-skool-toe-bespreking gister oor die akademiese jaar 2026, het onderwysminister Sanet Steenkamp ​​gesê toenemende stedelike migrasie en verhoogde inskrywings het die ministerie gedwing om tussentydse maatreëls in te stel terwyl langtermyn-konstruksieprojekte aan die gang is.

"Net vanoggend is hulle besig om tente aan sommige skole in Khomas af te lewer omdat Khomas nie die pelotonstelsel wil doen nie," het Steenkamp gesê.

"Ons verstaan waarom nie, maar ons word gedwing. So nou het die tent-opsie een geword wat ons kan ondersoek terwyl ons ook verseker dat die konstruksie waarmee ons besig is binne ’n gegewe tydsbestek voltooi word."

Steenkamp het gesê die regering gaan voort om in permanente infrastruktuur te belê deur kapitaalbegrotings wat jaarliks ​​aan streke toegeken word, tesame met ’n versnelde ontwikkelingsplan wat sanitasie, water, elektrisiteit en klaskamerkonstruksie prioritiseer.

“Dit is wanneer jy die geld vir basiese konstruksie van toilette, klaskamers en opknappings na die streke stuur. Oor die streke heen word skole gebou.”

Sy het die nuutgeboude Cuba Primary School in die Khomasstreek as voorbeeld genoem en gesê dat dit reeds sowat 800 leerling akkommodeer, met onderwysers en skoolhoofde wat aangestel is.

“Jy kan nie ook onderwysers aanstel as ons nie die geriewe het om te onderrig nie,” het sy gesê.

Die minister het gesê verskeie streke het gekies om infrastruktuurbefondsing te konsolideer om volledige skole te bou eerder as verspreide klaskamers.

“Daar is doelbewuste pogings deur die regering om te verseker dat die gaping tussen tydelike klaskamers en permanente klaskamers verminder word sodat ons meer toeganklike permanente klaskamers vir ons leerling het,” het sy gesê.

TOELATINGSDRUK

Die infrastruktuurdruk is vererger deur voortgesette druk op skooltoelatings, veral in stedelike sentrums. Steenkamp het herhaal dat toelatings goed vooruit beplan word en gewaarsku teen pogings om plasing deur omkopery te beïnvloed.

“As ’n onderwyssektor beplan jy jaarliks,” het sy gesê. “Teen Junie of Julie moet die ouers weet waar hul kind skool toe gaan. In September van die vorige jaar moes ouers reeds weet waar hul kind ’n plek het.”

Sy het gesê toelatingskomitees is op streek-, kring- en skoolvlak gestig om billike plasing te verseker gebaseer op beskikbare ruimte en taalvereistes, veral vir graad 1.

‘GEEN OMKOPERY’

Steenkamp het egter gesê die ministerie het bewus geword van ouers wat geskenke of geld aanbied weens angs oor plasings.

“My boodskap aan die onderwysgemeenskap is ondubbelsinnig,” het sy gesê. “Niemand moet enige vorm van omkopery of ’n geskenk aanvaar om dit terug te betaal met ’n guns om vir ’n kind ’n skool te vind nie.”

Sy het bygevoeg dat hoewel die regering ’n verantwoordelikheid het om leerlinge te plaas, ouers ook ’n plig het om betyds aansoek te doen.

“Ons het steeds ouers wat geweldige druk op die streekdirektorate en toelatingskomitees plaas bloot, omdat baie ouers van een dorp na ’n ander trek,” het sy gesê.

LEERARMOEDE

Behalwe infrastruktuur en toelatings, het Steenkamp gesê die ministerie se hoofbekommernis bly die gehalte van leer, veral in die vroeë grade, waar assesserings kommerwekkende uitkomste getoon het.

“Ons het ’n graad 3-assessering gedoen en ons weet nou dat die situasie in die 14 streke nie goed lyk in terme van lees- en basiese syfervaardigheid nie,” het sy gesê.

“Ten minste sewe uit tien kinders in Namibië van 10 jaar oud, kan nie met begrip ’n Engelse teks lees of basiese wiskunde doen nie.”

Sy het gesê die ministerie het ’n reeks intergrypings uitgerol wat daarop gemik is om leerarmoede te takel, insluitend deurlopende professionele ontwikkeling vir onderwysers van voorgraads tot graad 3.

“Ons het begin met kapasiteitsbou en verbetering van die leer, asook die monitering en evaluering van ons departementshoofde,” het sy gesê.

“Daar is Jolly Phonics, daar is spesifieke kursusse, daar is onderrig op die regte vlak, lees- en wiskundemaatreëls vir vroeë grade.”

Hierdie ingrypings, het sy gesê, is in beide die moedertaal en Engels ontwikkel. “Ons fokus is om die einde van leerarmoede te takel waar kinders nie kan lees of skryf nie,” het Steenkamp gesê.

“As ons daardie fondament bou en korrek in ons onderwysers belê, en ouers aanmoedig om kinders tuis aan leesmateriaal bloot te stel, kan ons nogal ver kom.”

DISSIPLINE, LEIDING

Steenkamp het beklemtoon dat die verbetering van onderwysuitkomste dissipline en verantwoordbaarheid oraloor die stelsel vereis, van skoolleierskap tot ouers en leerlinge.

“Die skoolhoof vervul ’n kritieke ro. ’n Skoolhoof het gesag en moet daardie gesag op die beste moontlike manier gebruik, beleide afdwing en ’n kultuur van dissipline, sorg en behoorlike kommunikasie verseker.”

Sy het gesê skoolhoofde moet toeganklik bly vir leerlinge, ouers en gemeenskappe, terwyl hulle deur inspekteurs en streekdirektorate ondersteun word.

Onderwysers, het sy bygevoeg, bly die kern tot die stelsel: “Ons onderwysers is ons grootste hulpbron. Ek verwag dat ons onderwysers fisies maar ook sielkundig teenwoordig sal wees, goed voorbereid sal wees en sal verseker dat dissipline met die grootste respek afgedwing word.”

Ouers, het sy gesê, is die eerste opvoeders. “Dissipline moet reeds tuis bevorder word. ’n Kind het roetine en struktuur nodig. As ons ouers ons daarmee in 2026 kan help, word daar reeds baie bereik.”

Steenkamp het ’n beroep gedoen op verbeterde beplanning, vinniger uitvoering en sterker betrokkenheid van belanghebbendes dwarsdeur die jaar.

“Ons moet teen ’n baie beter tempo begin beplan en dit baie vinniger uitvoer, maar die belangrikste is dat ek elke belanghebbende versoek om nie net vasgevang te word in die ophef van die eerste twee weke van die akademiese jaar nie.”

Sy het ouers, gemeenskappe, die private sektor en staatsamptenare aangespoor om betrokke te bly.

“Ons kan dit nie alleen doen nie. Elke kind moet voel dat hulle waardig is en dat hulle die onderrig wat hulle kry, verdien – en dat dit die beste onderrig ooit is.”

[email protected]

Kommentaar

Republikein 2026-05-02

Geen kommentaar is op hierdie artikel gelaat nie

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer