Osino Gold mik na die Khanrivier as waterbron

Osino Gold Exploration and Mining, in samewerking met NamWater, soek omgewingsgoedkeuring vir ’n voorgestelde sandopgaardam in die Khanrivier om die watertoevoer vir die Twin Hills-goudmyn naby Karibib te versterk.

Twin Hills is ’n goudmyn in ontwikkeling sowat 25 km noordoos van Karibib. Die myn het in Januarie verlede jaar met bouwerk begin en word as ’n oopgroefbedryf beplan. Sodra dit in bedryf is, sal dit ongeveer 3 300 kubieke meter water per dag nodig hê, of 1,1 miljoen kubieke meter per jaar, vir sy aanvanklike produksiefase.

Die voorstel kom kort ná die herbekendstelling van die Erongo-waterforum in Swakopmund, waar rolspelers uit die regering, die mynbedryf en plaaslike owerhede hul weer verbind het tot gekoördineerde beplanning rondom die streek se uitdagings met watervoorsiening. 

Die forum is aanvanklik in 2016 gestig, maar is onder Erongo-goewerneur Nathalia /Goagoses herleef ná jare van gefragmenteerde gesprekke wat nie blywende oplossings opgelewer het nie.

“Ons is almal dit eens dat water in ons streek inderdaad onder druk is,” het /Goagoses by die forum gesê.

Tegniese inligtingsessies by die forum het die kus se waterverbruik op ongeveer 28 miljoen kubieke meter per jaar gestel, reeds bo die huidige beskikbare kapasiteit. 

Amptenare het gesê die groei in vraag word hoofsaaklik gedryf deur mynbedrywighede, toekomstige uraanprojekte en stedelike nedersettings wat uitbrei.

Die streek se voorsieningstelsel steun op grondwater uit die Omdel- en Kuiseb-akwifers en ontsoute water vanaf die kus. Verouderende infrastruktuur, hoë produksiekoste, energie-onstabiliteit en beperkte pyplyne beïnvloed egter steeds die betroubaarheid.

Orano Namibia se bestuurder van die Erongo-ontsoutingsaanleg, Tommie Gouws, het aan die forum gesê waterproduksie alleen sou nie die probleem oplos nie.

“Ons kan 50 ontsoutingsaanlegte bou. Ons het nie die vermoë om. . . water na die hele streek te verskuif nie,” het hy gesê.

Teen hierdie agtergrond kyk Osino na bykomende waterbronne vir Twin Hills. Die myn se hoofwaterbron sal grondwater uit die Karibib-marmerakwifer wees. Reguleerders het onttrekking van 0,75 miljoen kubieke meter per jaar uit daardie akwifer gelisensieer.

Die voorgestelde Khanrivier-projek sou daardie voorsiening aanvul en die afhanklikheid van één bron verminder. Die voorkeurterrein is op die Spes Bona-gedeelte van die Khanrivier, onmiddellik stroomaf van die samevloeiing van die Khan- en Okawayoriviere, sowat 240 meter stroomop van waar die C33-pad die Khanrivier kruis.

Die projek is nie as ’n groot, konvensionele dam ontwerp nie. Die voorkeuropsie is ’n een meter hoë struktuur wat vloedwater in die rivier sou vertraag, sand sou laat opbou en water hoofsaaklik onder die oppervlak sou berg. Eenvoudig gestel, die sand- en ondergrondse waterstelsel sou as die opgaarput dien en waterverlies deur verdamping verminder.

Die verslag sê hierdie opsie sou tydens vloei oppervlakwater van nie meer as 125 000 kubieke meter hou nie. Dit beraam ondergrondse berging op ongeveer 362 000 kubieke meter, waarvan sowat 250 000 kubieke meter per jaar onttrek sou kon word.

Die breër Spes Bona-wateropsie is beoordeel as in staat om tot 30% tot 40% van die myn se waterbehoefte te voorsien.

’n Groter vyf meter-opsie is ook beoordeel. Daardie opsie sou ongeveer 1,32 miljoen kubieke meter oppervlakwater kon berg, maar is nie gekies nie, omdat dit ’n groter omgewingsvoetspoor en hoër verdampingsverliese sou hê.

“Weens sy minimale omvang van oppervlakwater, verminderde verdampingsverliese en laer omgewingsimpak, word die 1 m-hoë sandopgaardam as die voorkeuropsie geïdentifiseer,” sê die verslag.

Bou en inbedryfstelling sal na verwagting ses tot 12 maande neem. Sodra dit deur Osino gebou is, sou die dam aan NamWater oorhandig word, wat vir die bedryf en instandhouding daarvan verantwoordelik sou wees.

MOONTLIKE RISIKO’S

Die verslag identifiseer moontlike risiko’s, insluitend veranderinge aan die Khanrivier se vloei, impakte op bome wat van grondwater afhanklik is, moontlike uitwerkings op stroomaf boorgate, en bekommernisse oor watertoegang en billikheid.

Dit beveel monitering van grondwater en oppervlakwater stroomop en stroomaf van die projek aan, aanpassings aan onttrekkingskoerse waar nodig, en beheerde vrystellings indien negatiewe stroomaf-impakte opgespoor word.

Openbare kommentaar op die konsepverslag is tot 26 Junie 2026 oop. Die verslag beveel aan dat die projek goedgekeur word en ’n omgewingsklaringsertifikaat toegestaan word, onderhewig aan die implementering van die omgewingsbestuursplan.

– [email protected]