Fosfaatmynbou (steeds) onder skoot

Die Konfederasie van Namibiese Visseryeverenigings (CNFA) het gedreig om die besluit van die omgewingskommissaris – om ’n omgewingsklaringsertifikaat (ECC) aan Namibian Marine Phosphate (NMP) toe te ken vir sy mariene fosfaatmynbouprojek, Sandpiper – te betwis.

Die ECC vir mynboulisensie 170 (ML 170) is op 5 Augustus 2026 toegeken en is vir drie jaar geldig.

In ’n brief gedateer 10 Augustus het die CNFA se regsverteenwoordiger, Sisa Namandje, gesê die kommissaris het met die besluit voortgegaan terwyl vroeëre korrespondensie van die vereniging onbeantwoord gebly het. Die vereniging het gesê hy het ’n geregverdigde verwagting van ’n reaksie gehad voordat ’n besluit oor die ECC geneem is.

Volgens die brief het die kommissaris se kantoor in Julie 2022 op opvolgkommunikasie gereageer met die woorde “ons is besig om op so ’n brief te reageer”.

Namandje het gesê dat daardie reaksie nog uitstaande was toe die CNFA op 7 Augustus verneem het die ECC is toegeken.

“Ons kliënt was verbaas toe hy op Vrydag 7 Augustus 2026 inligting ontvang het dat. . . u op eienaardige wyse voortgegaan en die ECC aan Namibia Marine Phosphate toegeken het,” lui die brief.

Die CNFA voer aan die besluit voldoen nie aan die vereistes van billikheid en redelikheid ingevolge Artikel 18 van die Grondwet nie.

“Neem asseblief kennis dat die geldigheid van hierdie besluit onmiddellik betwis gaan word,” het Namandje geskryf. 

Hy het teen sluitingstyd op 10 Augustus 2026 ’n verduideliking geëis oor waarom die kommissaris voortgegaan het sonder om te reageer.

BEKOMMERNISSE

Ocean Conservation Namibia (OCN) het ook hul misnoë oor die goedkeuring uitgespreek en verwys na moontlike gevolge vir die Benguela-ekosisteem en die visbedryf.

“Ons kan nie toelaat dat Namibië ’n internasionale proefkonyn word nie,” het OCN se direkteur, Naude Dreyer, gister in ’n verklaring gesê.

OCN het gesê mariene fosfaatontginning op die voorgestelde skaal is selde elders uitgevoer en dat baggerwerk op die seebodem mariene habitatte kan vernietig en sedimentwolke kan veroorsaak.

Die organisasie het kommer uitgespreek oor watergehalte, die seelewe en die vrystelling van swaar metale tydens ontginning en daarop aangedring dat die wetenskaplike studies waarop die besluit gegrond is, vir onafhanklike hersiening openbaar gemaak word.

Die president van die Independent Patriots for Change (IPC) en leier van die amptelike opposisie, Panduleni Itula, het ingevolge die Wet op Omgewingsbestuur van 2007 appèl teen die besluit van die minister van die omgewing, bosbou en toerisme, Indileni Daniel, aangeteken. 

Hy versoek dat die besluit tersyde gestel en die ECC nietig verklaar word.

Die IPC voer aan dat grootskaalse baggerwerk vir mariene fosfaat wêreldwyd nog nie getoets is nie en dat die onsekerheid oor die langtermyngevolge daarvan die toepassing van voorsorgbeginsels vereis.

Die party sê die projek kan met openbare belang bots weens risiko’s vir die mariene ekosisteem en die visbedryf.

Die appèl bevraagteken die onafhanklikheid van die wetenskaplike studies wat vir die projek uitgevoer is en voer aan dat sommige beoordelings deur die aansoeker gefinansier is of met die aansoeker verband gehou het. Dit meld ook dat goedkeuring verleen is sonder ’n staatsgeleide strategiese omgewingsassessering van die kumulatiewe gevolge van mariene mynbou.

Die IPC het die minister versoek om die ECC te herroep en ’n moratorium op aansoeke vir die aflandige ontginning van fosfaat te plaas totdat ’n onafhanklike beoordeling voltooi is.

‘MYNBOU SAL NIE DADELIK BEGIN’

NMP het gesê die ECC beteken nie dat mynbou onmiddellik sal begin nie.

“Die toekenning van die ECC beteken nie die onmiddellike aanvang van mynbedrywighede binne ML 170 nie,” het die maatskappy gesê.

NMP het gesê die projek bly onderhewig aan omgewingsmonitering en verdere verkryging van permitte vir sy landgebaseerde ekosisteme. 

Mariene aktiwiteite sou onder toesig staan ​​van ’n struktuur onder leiding van die regering, met die omgewingskommissaris as voorsitter en ondersteun deur onafhanklike deskundiges se hersienings. Dit terwyl ’n multisektorale wetenskaplike raadgewende komitee die mariene omgewingsraad oor die omgewings- en maatskaplike bestuursprogram sou adviseer.

Die maatskappy het gesê geen onmiddellike kommersiële bedrywighede word beplan nie.

Onderhewig aan die verkryging van permitte, sou die projek baggerwerk op waterdieptes van 200 m tot 250 m behels, met verwerking aan land wat ongeveer drie miljoen ton fosfaatkonsentraat per jaar sal lewer. 

NMP sê die mynboubedrywighede sou jaarliks ​​sowat 1,7 vierkante kilometer van ML 170 beslaan, wat volgens die maatskappy gelykstaande is aan 0,1% van die lisensiegebied.

AGTERGROND

Die Sandpiper-projek is reeds meer as ’n dekade lank ’n omstrede kwessie. 

NMP het in 2011 ML 170 verkry en die daaropvolgende jaar met sy omgewingsassessering begin. Die kabinet het in 2013 ’n moratorium van 18 maande op die ontginning van fosfaat op die seebodem geplaas, met verwysing na moontlike gevolge vir die mariene omgewing en die visbedryf.

’n ECC is in 2016 uitgereik, gevolg deur appèlle en hofverrigtinge. In 2021 het die hoërhof beslis dat NMP nie die voorgestelde ontginning sonder ’n geldige ECC kon onderneem nie, maar het nie die mynlisensie ongeldig verklaar nie. NMP het daarna ’n nuwe omgewingsassessering onderneem, wat tot die nuwe ECC gelei het.

– [email protected]