Die mens se beste vriend

’n Hond word algemeen beskou as ’n man se beste vriend. Maar hoe ver terug in die verlede is die saadjie vir hierdie spesiale vriendskap geplant?

Tot op hede is aanvaar dat die oorsprong van die makmaak van wolwe sowat 10 000 jaar terug dateer.

Navorsers het egter nou ontdek dat dié vriendskap tussen mense en honde baie vroeër ontstaan het.

In twee artikels wat einde Maart in die tydskrif Nature gepubliseer is, is die oudste hondegenome wat ooit geïdentifiseer is, bepaal op grond van oorblyfsels van argeologiese terreine in Europa en die Midde-Ooste.

Volgens die tydskrif is hierdie oorblyfsels van die Verenigde Koninkryk, Switserland en Turkye 14 000 tot 16 000 jaar oud en stoot dit die genetiese tydlyn vir honde met meer as 5 000 jaar terug.

Die navorsers wys op ’n vroeë trop van mak honde (Canis lupus familiaris) wat oor Wes-Eurasië gestrek het en deur verskeie jagter-versamelaargroepe aangehou is. Die genetiese handtekening van hierdie diere is, volgens die Nature-artikels, vandag nog steeds in honde teenwoordig.

Die span, wat gelei is deur navorsers van die Ludwig Maximilian Universiteit (LMU) in München en die Natuurhistoriese Museum (NHM) in Londen, het bevind die reeks genome het ontstaan uit vermeende oorblyfsels van honde wat in Gough se Grot in die Cheddar-kloof in die suidweste van Engeland, sowel as uit swaar gefragmenteerde bene van ’n Turkse terrein genaamd Pınarbaşı, gevind is.

Hierdie bepaling van volgorde het bevestig dat die oorblyfsels van Pınarbaşı 15 800 jaar oud is en is op grond van die tande as ’n tefie geïdentifiseer. Die oorblyfsels wat in Gough se Grot gevind is, is 14 300 oud en beide vondse wat daarop dui dat die diere mak was.

Volgens die artikels was die genome merkwaardig soortgelyk, wat volgens die navorsers dui op die vinnige verspreiding van mak honde oor Europa en Wes-Asië. 

Ten spyte van groot verskille in hul lewenstyle het beide gemeenskappe – in Engeland en Turkye – interessant genoeg hul honde se oorblyfsels hanteer asof dit menslike oorskot was.

Volgens Nature het die skedel van die hond van Gough se Grot dekoratiewe perforasies getoon soortgelyk aan die veranderinge wat op menslike skedels op die spesifieke terrein gevind is. Dit kan vermoedelik geassosieer word met kannibalistiese rituele. 

In Pınarbaşı is die oorblyfsels van honde doelbewus bo-op die oorskot van mense begrawe. Isotopiese bevindinge dui daarop dat die honde op beide terreine dieselfde kos as die mense geëet het.

“Vierduisend kilometer uitmekaar sien ons dat hierdie honde op baie soortgelyke maniere behandel is,” sê medeskrywer William Marsh, ’n paleogenetikus by die NHM. 

Mense het honde makgemaak uit ’n bevolking van gryswolwe (Canis lupus) wat dateer uit die Ystydperk.

Tog, ten spyte van dekades van intensiewe argeologiese en genetiese navorsing, bly dit tot vandag toe onbekend wanneer, waar en hoekom.

Volgens Nature is een uitdaging vir wetenskaplikes om mak honde van wolwe te onderskei, aangesien die oorblyfsels dikwels gefragmenteerd is: Bene wat tot 30 000 jaar oud is, is gekoppel aan mak honde op grond van hul vorm.

Die bepaling van die volgorde van hul DNS het egter later gewys dat hulle eintlik wolwe was. Tot dusver het die oudste bekende honde-DNS gekom van fossiele van byna 11 000 jaar oud wat in noordwes-Rusland gevind is.

Wetenskaplikes van München en Londen kon nou hierdie tydlyn beduidend terugstoot. 

Mense en honde is waarskynlik al baie langer vriende as wat voorheen gedink is. 

– [email protected]