Tegnologie vir fopvleis al beter

22 June 2021 | Landbou
Dr. Kobus Laubscher – Nagemaakte produkte is deel van ons lewe en met behulp van die toenemende verbetering in tegnologie weet die meeste verbruikers nie eens hoe die ware Jakob proe nie.

Die lys is te lank om hier op te noem, maar die afgelope jare se ontwikkeling in nagemaakte vleis maak dit noodsaaklik om van kennis te neem. Nabootsing (Engels: imitation) is die naaste lekker Afrikaanse woord, want dit lig die debat na iets meer as nagemaak.

Plaasvervangers vir proteïen van dierlike oorsprong is al lank met ons, maar tot dusver het die groentetjop of -worsie my nog nie persoonlik oortuig nie. Krediet aan die poging, want dit is juis wat die nabootsing van vleis nou op ’n meer tegnologiese vlak dryf. Die nuwe naam is eintlik gekweekte vleis/proteïen. Nie net vleis nie, maar ook ander proteïenbronne soos skaars vissoorte word betrek deur die vermeerdering van selle binne ‘n laboratorium met die eindresultaat ‘n vergelykbare én eetbare produk.

Vir die gewone oog en tong is daar weinig verskil en die vooruitsigte lok miljoene Amerikaanse dollar vir die befondsing van die navorsing. Die ontwikkelaars is so positief oor die vordering dat hulle dapper genoeg is om te voorspel dat 1% van die wêreld se verbruik van beesvleis teen 2030 vervang sal kan word. Dit is volgens ‘n verslag van Mckinsey & Co.

Die wetenskap agter die nuwe ontwikkeling is nie nou ter sake nie; trouens as landbouekonoom betwyfel ek nie die geldigheid nie, maar moet kennis neem van die impak. Derhalwe kan die fokus verskuif na wat bepalend kan wees in die verwagte groei in verbruik. In dié verband moet onthou word dat die soeke na proteïenplaasvervangers nie net die gevolg is van die omgewingsvriendelike debat oor die impak van vleisproduksie op die klimaat nie. Dit gaan oor meer, soos om gesofistikeerde verbruiksprodukte te ontwikkel sonder noemenswaardige verhoogde druk op hulpbronne. Vyf aspekte is van belang.

Die eerste aspek handel oor die vraag of verbruikers die gekweekte vleis sal aanvaar al lyk dit op ‘n haar soos die ware Jakob. Die kwekers beweer verder dat hulle met die selle van selfs uitgestefte spesies vleis sal kan kweek. Wie weet, dalk eet ons nog eendag van die langhaar oerdiere wat ystye oorleef het!

Daar is vervolgens kommer oor die erkende risiko, want gekweekte vleis kan ‘n winskoop word vergeleke met konvensionele rooivleis. Maar is die produk uit ‘n laboratorium betroubaar (vergelyk die oorsprong van die Covid-19 pandemie) en wat van die aanlyn impak soos werkverliese, ensovoorts? Daar is reeds scenario’s ontwikkel oor die impak op die werkplek en dit is veral die laer inkomstevlak werkers wat geraak kan word.

Gekweekte vleis se produksie gaan ander en hoër vlak vaardighede vereis. Derdens bly die koste ’n knelpunt. In 2013 het ‘n Hollandse wetenskaplike vleis gelykstaande aan wat benodig word vir ‘n hamburger, gekweek vir U$ 300 000. In 2021 is die ekwivalent van ‘n hoenderborsie gekweek teen US$4, maar daar is ook gebruik gemaak van proteïen van plantaardige oorsprong. Kwekers is hoopvol om dié goedkoper vervaardigingstendens te handhaaf. Vierdens is beleid nog nie komplementerend genoeg nie. Hoe gaan gekweekte vleis van voorkeur oorgrens handel beïnvloed? Gewone voedselveiligheidsvereistes sal ook hersien moet word.

Laastens is die ekonomie van gekweekte vleis onderhewig aan die ekonomie van skaal. Dit raak beide aanbod en vraag. Baie sal egter aan die aanbodkant moet gebeur om veral verbruikersvertroue te wen en te hou, maar dit is alles moontlik omdat laer pryse en ander veronderstelde voordele van gekweekte vleis verbruikersvoorkeure kan verander en derhalwe ook lei tot vraagverskuiwings.

Daar is dus duidelik veranderings in sig en die landbou moet daarvan kennis neem. Debat hieroor is noodsaaklik sodat die bedryf nie onverhoeds betrap word nie.

Veers moet vleisprodusente hul huis in orde hou om negatiewe persepsies oor hulle produk meer doeltreffend die hoof te kan bied.

Soortgelyk

 

Vier sterftes, 25 nuwe gevalle

8 ure gelede | Gesondheid

Die Covid-sterftes styg met vier (een tuissterfte) tot 3 538. Gister is 25 nuwe gevalle aangemeld, 'n positiewe koers van 2,2%. Dit sluit drie leerlinge,...

PAS IN: Drie uit ses skuldig aan moord

11 ure gelede | Howe

‘n Vrou wat ‘n groep mans betaal het om haar man te vermoor, is vandag in die hoërhof in Windhoek skuldig bevind aan moord.Die oorledene...

MTC en regering gaan saamwerk om inentings teen Covid...

12 ure gelede | Gesondheid

'n Inisiatief tussen die regering en die mobiele telekommunikasiemaatskappy MTC, “Namibia VaxUP081 Incentive", gaan inwoners vergoed wat hul eerste dosis entstof teen Covid-19 ontvang. Volgens...

Net 14,2% van bevolking ten volle ingeënt

13 ure gelede | Gesondheid

Terwyl Namibië se doelwit was om 750 000 van die land se 1,5 miljoen geoormerkte persone vir immunisering teen Donderdag in te ent, het net...

Aandklokreël opgehef

13 ure gelede | Regering

President Hage Geingob het die aandklokreël amptelik as deel van die nuwe Covid-19-regulasies opgehef. Openbare byeenkomste kan deur 200 persone bygewoon word, so ook dieselfde...

Tweede lugmagongeluk binne enkele weke

1 dag gelede | Ongelukke

Tunohole Mungoba en Ellanie Smit‘n F-7 vegvliegtuig van die Namibiese lugmag het vroeër vandag by die Ondangwa-lughawe neergestort.Die weermag het joernaliste wat kort na die...

Creativity and mental health: Where do we overstep

1 dag gelede | Gesondheid

Kalistu R Mukoroli, PR and brand strategistWe tend to preach about being creative, but isn’t this contributing to mental health issues? Creative people always push...

Tourism mogul driven by passion

1 dag gelede | Toerisme

Iréne-Mari van der Walt Part-owner of Swakop Cycle Tours Paul Ndjambula says despite his business being conceptualised during his time as an intern, it took...

Kalahari se water in die gedrang

1 dag gelede | Omgewing

Frank Steffen en Brigitte Weidlich – “Dit mag eenvoudig nie gebeur nie! Maak nie saak hoe jy uitloogproses benader nie, hierdie unieke kom sal onvermydelik...