Skadelike kweekhuisgasse het 'n nuwe teenvoeter

03 December 2019 | Landbou
Dr. Kobus Laubscher



Ons almal voel die impak van klimaatsverande­ring aan ons bas en al hoe meer navorsing dui op die gevaar van ongebreidelde vermeerdering van die oorsake van skadelike kweekhuisgasse.

Herwinning is die nuwe modewoord, maar wat kommer wek, is die argelose houding van regerings om die bul by die horings te pak. Geen beter voorbeeld van amptelike ontduiking van verantwoordelikhede ten opsigte van afvalbestuur kan gevind word as die versiering van die omgewing met wapperende plastieksakke nie.

Ten minste een Afrikaland het sy voet dwars neergesit nadat die inbring, besit en gebruik van ­plastieksakke in Ethiopië onwettig verklaar is nie.

Andersyds is daar ook sterk argumente ten gunste van die waarde van plastiek in terme van onder meer bewaring van kos. Wat nodig is, is 'n doelgerigte meesterplan wat die bestuur van plastiekafval verder verfyn, alternatiewelik aggressief implementeer. Suid-Afrika tel tans onder wêreldleiers wat die herwinning van plastiek aanbetref, maar vir Jan Alleman is dit dalk nog nie voldoende nie.



PLANT VAN BOME

Skadelike kweekhuisgasse beduiwel vervolgens ook die optimale interaksie tussen verskillende hulpbronne en daar is bewyse dat gemiddelde ­temperature styg en ysgletsers besig is om te smelt. Baie teenvoeters word voorgestel en is in bedryf, waaronder die plant van bome.

Die nuutste navorsing wys egter dat oplossings baie nader en goedkoper kan wees soos die waarde van ­walvisse in die berging en vrystelling van ­skadelike koolsuurgas (CO²).

Hiervolgens vervul die grootste soogdier op aarde 'n belangriker rol as bome in die “bestuur” van CO².

Volgens die Internasionale Mone­têre Fonds (IMF) bevorder ­walvisse die produksie van plankton – hul hoofbron van voeding. Plankton berg tot 40% meer koolstof as bome en 'n 1%-verhoging in die produktiwiteit van plankton het dieselfde impak op koolstofberging as twee biljoen bome.

Aan die hand hiervan het die IMF 'n waardebepaling gedoen van groot walvisse en dit kom neer op US$2 miljoen. Indien mens dié raming in verband bring met die huidige bevolking van groot walvisse van 'n geraamde 1,3 miljoen, is daardie walvisbevolking 'n aardige US$1 triljoen werd.

Hierdie waarde is gebaseer op walvisse se vermoë om koolstof “vas te vang”, die positiewe impak op die voeding van visse in die oseane en die toerismewaarde van walvisse. Laasgenoemde word geraam op meer as US$2 miljoen per jaar.

Indien die walvisbevolking kan herstel van vlakke voor die kommersiële jag daarvan – 'n geraamde 4 tot 5 miljoen – kan tot 1,7 biljoen ton koolstof jaarliks verwyder word.

Die geraamde koste van beskerming wat nodig geag word vir die herstel van die walvisbevolking, word geraam op US$13 per persoon per jaar. Indien dit opgeweeg word teen wat elke persoon tans bydrae tot besoedeling oor 'n wye boeg, is dié US$13 kleingeld.

'n Volwasse, groot walvis akkumuleer oor sy leeftyd van 60 jaar tot 33 ton koolstof wat by sy dood saam met die karkas sink tot op die bodem van die see. Daar bly dit “opgesluit” vir baie jare. Daarteenoor kan 'n ­volwasse boom 'n maksimum van minder as 22 kg koolstof per jaar berg.

Die grootste waarde van walvisse is egter in terme van hul impak op planktonproduktiwiteit met bewese betekenisvolle impak op koolstofbestuur.

Verder is die lewenspatroon van ­walvisse ook bydraend tot die gesondheid van oseane, want wanneer ­walvisse na die oppervlak kom om asem te haal, skep hulle eie afval/­uitskeiding uitstekende bronne van onder meer yster vir daardie organismes wat dit weer nodig het.

Plankton op sy beurt lewer weer 'n ontsaglike bydrae tot koolstofbeheer en as sodanig verbeterde ­atmosferiese prestasie. Suurstofproduksie en ­koolstofvaslegging deur plankton sou die ekwiwalent van vier Amasone-­reënwoude behels.

'n Hernude beroep om walvisse te spaar, dra dus gewig. Tans sterf tot 100 walvisse per jaar weens onder meer walvisjagte en visnette, en toenemend weens plastiekbesoedeling.

Laasgenoemde is besig om oseane te verswelg, maar geniet darem nou die hoogste vlak van aandag.

Die gesondheid van oseane is van absolute belang en die herwaardering van walvisse se waarde is dus noodsaaklik.

Soortgelyk

 

Gesondheidswerkers, leerlinge en onderwysers deel van 343 nuwe gevalle

2 ure gelede | Gesondheid

Sewe Covid-19-verwante sterftes is vandag aangekondig en wel vier in Windhoek, twee in Swakopmund en een in Grootfontein. Die sterftes in Windhoek sluit 'n 63-jarige...

Moller, Hatuikulipi se belange onder vergrootglas

17 ure gelede | Misdaad

Hoofredaksie – Een van die transaksies wat deur die Teenkorrupsie-kommissie (ACC) as deel van die Fishrot-ondersoek gefynkam word, is 'n bedrag van N$8 miljoen wat...

Rekening van N$151 000 bly toe 'jakkals' gly

17 ure gelede | Misdaad

Francoise Steynberg – 'n Vermeende glyjakkals wat vir 'n maand saam met sy gesin in 'n gastehuis op Swakopmund gebly en glo nie betaal het...

Mans vas oor vervalsing van Covid-19-toetsuitslae

17 ure gelede | Misdaad

Kristien KrugerTwee Zimbabwiese mans is Saterdag omstreeks 12:00 op Katima Mulilo in hegtenis geneem vir die besit was vervalste Covid-19 laboratoriumtoetsverslae van PathCare Namibië.Die mans...

Reënweer bring groot skade

17 ure gelede | Weer

Kristien Kruger – Terwyl Namibië die derde week van swaar neerslae binnegaan, is groot skade reeds aan paaie, landerye en ander infrastruktuur aangerig. Windhoekers is...

Weer vir 11 Januarie 2021

17 ure gelede | Weer

BINNELAND: Gedeeltelik bewolk en baie warm in die Noordweste, verre Weste en dele van die //Kharasstreek. Elders sal dit bewolk en warm tot baie...

Regering slaan toe op klaringsagente

17 ure gelede | Regering

Phillepus Uusiku – Die regering is in die finale fase van die instelling van strenger maatreëls vir die lisensiëring van klaringsagente.Die instellings beoog om die...

Nafau wen in hof teen Shoprite

17 ure gelede | Arbeid

Kristien Kruger en Adolf Kaure – Stakende Shoprite-werknemers was Vrydagmiddag verjuig toe die hoërhof in Windhoek beslis het dat ’n interdik teen die Shoprite-winkelgroep uitgereik...

Op die spoor van Hardapdam se opvangsgebiede

17 ure gelede | Infrastruktuur

Kallie Pauw (gasskrywer)Die onlangse wonderlike reën in groot dele van Namibië en verslae daaroor en foto's van vol riviere en dansende boere het mense (soos...