Olufuko 'n ‘ontkleedansery’

'Onregmatig, ongrondwetlik'

11 October 2019 | Howe
Jana-Mari Smith – Namibië se regering, die voormalige staatshoof Sam Nujoma en twee tradisionele owerhede bestry ‘n regsgeding om die Olufuko-kulturele fees te verbied.

Volgens mnr. Phil ya Nangoloh, NamRights se uitvoerende direkteur, is dié praktyk ’n tentoonstelling van jong meisies wat hul waardigheid en menseregte skend.

Dít is die argumente wat in sy organisasie se eedsverklaring aangevoer is wat in Julie vanjaar, ‘n maand voor die fees, ingedien is.

Die menseregteorganisasie sê die fees, wat in 2012 weer herleef het, is ‘n vroulike seksuele inisiasieritueel en ‘n skadelike tradisionele praktyk wat 80 jaar gelede in die land gestaak is.

Hy sê ook wat meisies jonger as 18 jaar betref, is die fees onwettig én ongrondwetlik en behoort verbied te word.

In 2012 het Ya Nangoloh ‘n verklaring uitgereik waarin hy gesê het die fees is diskriminerend, verneder meisies en strook nie met Namibiese wette nie.

In Oktober verlede jaar het hy gesê die fees is niks minder nie as ‘n ontkleedans waartydens jong meisies aan mans blootgestel word. Hy het bygevoeg dit bevorder partriargie en die ondrukking van vroue.

Ya Nangoloh sê die fees is in kontras met Namibië se kontemporêre, burgerlike, kulturele, politieke en maatskaplike gebruike en praktyke, en is ’n parade van arm, kaalbors meisies in die openbaar sonder hul toestemming.

NamRights het die regering toe gewaarsku hy sal binne drie maande regstappe doen as meisies jonger as 18 nie verbied word om aan die fees deel te neem nie.

In Julie het die organisasie in hul verklaring gevra die hof moet die fees as ‘n “skending van verskeie menseregte van jong meisies en vroue” verklaar.

Hy sê kinders so jonk as 12 word vir “’n huwelik, seks en kinders baar” aangebied.

Van die 19 respondente wat in die regsgeding gelys word, het net die eerste vier dit teengestaan.

Dit sluit mnr. Sam Nujoma as vierde respondent, die Namibiese regering as eerste en die Ombalantu- en Ombadja-tradisionele owerhede as onderskeidelik tweede en derde respondente in.

Nujoma is die fees se beskermheer en het vanjaar s’n amptelik geopen.

Die oorblywende respondente sluit die ombudsman, die Namibiese Toerismeraad, Women’s Solidarity Namibia, Sister Namibia, die Regshulpsentrum en Lifeline/Childline in.

Volgens NamRights is die meeste van dié respondente slegs as belanghebbende partye gelys, en tensy hulle die aansoek teenstaan, word geen materiële of ander koste van hulle geëis nie.

Die opponerende partye het ‘n beantwoordende verklaring in Augustus ingedien waarin hulle staatmaak op mnr. Erastus Kautondokwa, ‘n senior kultuurbeampte in die ministerie van onderwys, kuns en kultuur, om hul saak te stel.

Kautondokwa, ‘n lid van die Ombalantu- tradisionele owerheid, het ‘n meestersgraad in kulturele antropologie en sy tesis is op die Olufuko-fees gebaseer.

Hy het aangevoer al die meisies wat aan die fees deelneem, doen dit “gewillig en met hul ouers se toestemming en vrywaring”.

Hy beweer ook die fees is vir die gemeenskappe wat betrokke is, ‘n “inlywingsrite vir jong meisies wat gemik is op onderrig en die bemagtiging van jong meisies met die basiese vaardighede en verantwoordelikhede van vrouwees”.

Kautondokwa sê ook as ‘n ministeriële beampte het hy nog nooit enige klagtes van meisies of ouers ontvang dat hulle op welke manier ook al “ontbloot en onderwerp is aan enige vroulike seksuele inisiasie” soos beweer word nie.

Die verklaring sê voorts NamRights en Ya Nangoloh het geen reg om die regsgeding aanhangig te maak nie, omdat hulle nie direk of indirek deur die beweerde oortreding geraak word nie.

Volgens Kautondokwa staan dit die vermeende slagoffers en hul ouers vry om siviele of strafaksies van stapel te stuur om hul regte af te dwing sou hulle voel dit word geskend.

Die saak is voor hoërhofregter Collins Parker vir ‘n statusverhoor geherskeduleer.

Die eerste vier respondente word deur die regering se regsverteenwoordiger, Mehluli Ndlovu, verteenwoordig.

NamRights het nog nie bevestig wie die organisasie se regsverteenwoordiger is nie, terwyl Ya Nangoloh tot dusver namens hom opgetree het.

Soortgelyk

 

The rose among the thorns

1 dag gelede | Mense

Justicia Shipena It would be difficult to meet anyone who is as passionate about food and educating people about a vegan diet than 25-year-old...

A peek into the HR world

1 dag gelede | Mense

Julia MushellengaThere are a few initiatives one can use to empower employees, but my main preference is through engagement. It’s important to create engagement platforms...

Fishrot-klankie tref korrupsie-indeks

1 dag gelede | Misdaad

Jo-Maré Duddy - Hoewel die Fishrot-skandaal in die jongste korrupsieverslag van 'n internasionale waghond vermeld word en Namibië vier plekke op 'n wêreldindeks moes inboet,...

Boere betáál vir ‘katkoppe’

1 dag gelede | In beeld

Veilingspryse vir tollies en verse bereik tans nuwe rekordhoogtes, met die hoogste prys van N$47,37 per kg wat vandeesmaand tydens ’n Blaauwberg-veiling op Grootfontein betaal...

Swartlys sy voorland, sê Hatuikulipi

1 dag gelede | Howe

Denver Kisting - Die eertydse uitvoerende hoof van Investec Asset ­Management en een van die sogenaamde Fishrot-beskuldigdes, mnr. James ­Hatuikulipi, sê sy bankrekening is N$150...

Bank Windhoek assigns Muukua with CSI and Stakeholder Engagement...

1 dag gelede | Gemeenskap

Bank Windhoek has appointed Veripura Muukua as its new Communication Practitioner, tasked with Corporate Social Investment (CSI) and Stakeholder Engagement, effective Wednesday, 15 January 2020.In...

Investing in the people

1 dag gelede | Gemeenskap

Mariselle Stofberg“A new decade signals a time for reflection and focus on new opportunities that lie untapped before us. A decade passed teaches of victories,...

Commit to be fit

1 dag gelede | Mense

Mariselle Stofberg It takes exceptional perseverance and determination to continue to chase your dreams despite adversity and complications that may arise. Jonathan Mweneni Mwafangeo has...

The value of the journey

1 dag gelede | Mense

Mariselle Stofberg“So many times I focused on what I wanted to become, neglecting the process required to get there. As I matured, I realised the...