Handel en verbeterde voedselsekuriteit

14 February 2017 | Landbou
Dr. Kobus Laubscher



'n Onlangse publikasie van die Voedsel- en Landbou-organisasie (FAO) getiteld The State of Agricultural Commodity Markets, wys op die delikate balans tussen handel en voedselsekuri­teit.

Voedselsekuriteit se vier bekende dimensies, nl. voedselbeskikbaarheid, -toegang, -benutting en -stabiliteit kan in stryd wees met nasionale ontwikkelingsprioriteite.

Die substreek is besig om die las van ernstige droogtes af te skud met reën wat die produksievermoë van lande só kan herstel dat invoerafhank­likheid kan afneem en selfs ophou.

Globale handel het vraag en aanbod gebalanseer, selfs oor grense heen.

Behalwe dat die doeltreffende werking daarvan weer eens bewys was van die grensloosheid van markte, moes verbruikers opdok.

Om weer selfvoorsienend te word, kan egter lei tot skynwelvaart in gevalle waar invoerlande grense wil sluit om binnelandse produksie te beskerm, en sulke beleidsinisiatiewe binnelandse pryse laat styg bo dit wat globaal geld.

Andersyds is daar vraagtekens oor die mededingendheid van pryse waarteen sekere kommoditeite uitgevoer word, omdat regerings beskerming in die vorm van ­allerlei subsidies gee.



Namibië

Namibiese graanboere word beskerm teen goedkoper graan uit Suid-Afrika­, en die ­Suid-Afrikaanse pluimveebedryf is in omstrede debatte en gedinge betrokke om beweerde storting van hoendervleis te beperk of te stop.

Wat ook al die onderliggende beleid is, iemand betaal daarvoor - en na bewering is dit verbruikers.

Andersyds is daar 'n sterk saak ten gunste van opkomende bedrywe waar pryse volhoubaarheid bepaal. In Namibië moes die plaaslike suiwelbedryf as gevolg van die mededingendheid van invoere, herskik. Ander bedrywe moes hulle tot die howe wend vir be­skerming.

Pres. Jacob Zuma se staatsrede vandeesmaand het klem gelê op die belangrikheid van meer doeltreffende streekshandel.

Die voetwerk sal fyntrap vra, want vanweë die disproporsionele groottes van die onderskeie markte in Suider-Afrika­, kan Suid-Afrika so domineer dat die vrese van kleiner ekonomieë bewaarheid word.



Aanvul

Hierteen waarsku die FAO: handel moet voedselsekuriteit aanvul, nie temper nie.

Invoerlande met vrye toegang verhoog beskikbaarheid en kan prysdruk verminder as daar tekorte in die invoerland is, maar dit kan riskant wees. Invoerafhanklikheid en afhanklikheid van internasionale markte kan lande blootstel aan pryswisselvalligheid as gevolg van wisselkoersveranderinge, sowel as beperkende aanbod van uitvoerders.

Suid-Afrika is byvoorbeeld 'n netto uitvoerder van mielies in die streek, maar met die droogte het die hele substreek gely as gevolg van die feit dat Suid-Afrika mielies vir eie gebruik moes invoer. Trouens, lande in die subkontinent moes meeding met Suid-Afrika om skaars witmielies in die wêreldmarkte.

Vir oorgrenshandel om werklike ontwikkeling te dryf, is 'n beleidsmengsel die oplossing. Dit lyk tans of die gaping tussen voornemens en implementering nog te groot is.

Invoervervanging is 'n besliste dryfkrag vir ekonomiese groei, maar ontwikkelende lande word tot versigtigheid gemaan om té gou, té veel handelsvryheid toe te laat.

Dit kan binnelandse produksie-bevorderingsbeleide ernstig kniehalter. Die nakoming van die Agoa met die VSA het die Suid-Afrikaanse pluimveebedryf besonder kwesbaar gemaak, terwyl dit weer nuwe markte oopgemaak het vir ander kommoditeite.



Gevolge

Wie moet instaan vir dié onbedoelde gevolge?

Die meeste lande in die subkontinent is in 'n staat van ontwikkeling en ekonomiese transformasie. Landbou se rol as ekonomiese groeidrywer word deurlopend herbekyk en hoewel vryer handel dit kan komplementeer, ­kan dit noodsaaklike transformasie inhibeer.

Die sluiting van die grens tussen Namibië en Suid-Afrika wat die uitvoer van speenkalwers betref, het ontwrigting aan beide kante van die grens veroorsaak.

Namibiese produsente kon nie doelftreffend bemark nie. Gevolglik het pryse betekenisvol gedaal, terwyl die rooivleis-waardeketting in Suid-Afrika die voordele van 240 000 speenkalwers verloor het.

Suid-Afrikaanse rooivleisprodusente kon beter pryse behaal, maar daar was bedenkinge oor of die hoër speenkalfpryse, wat aanleiding gegee het tot hoër verbruikers­pryse, volhoubaar was.

Soortgelyk

 

Hoop in 'n bondeltjie liefde

1 uur gelede | Omgewing

Hope, die bobbejaan wat in 2016 in die nuus was nadat sy in Windhoek erg mishandel is, het ma geword. Ná sy gered is, het...

Raad ondersoek psigiater

1 uur gelede | Howe

Henriette Lamprecht Die Raad vir Gesondheidsbe­roepe in Namibië (HPCNA) ondersoek verskeie klagtes van onprofessionele gedrag teen 'n psigiater aan die kus.Die psigiater word onder meer...

Hanse-Himarwa gister in hoërhof

1 uur gelede | Howe

Denver Kisting Me. Katrina Hanse-Himarwa, die minister van onderwys, kuns en kultuur, het gisteroggend vlugtig in die Windhoek-hoërhof op aanklag van korrupsie verskyn.Tydens die verskyning...

Okanatje vir Hope

1 uur gelede | Omgewing

Tanja Bause – Hope, die bobbejaan wat in Julie 2016 beseer en mishandel in Windhoek gevind is, het volkome herstel en is vandag ’n trotse...

Groot kommer oor nooddienste in Erongo

1 uur gelede | Regering

Des Erasmus - Ernstige kommer bestaan oor die beskikbaarheid en gehalte van munisipale nooddienste in die Erongo-binneland ná ‘n geknelde vrou se ure van ontbering...

Weer, Vrydag 20 April 2018

1 uur gelede | Weer

BINNELAND: Mooi weer en warm, maar baie warm in die Noorde.KUS: Gedeeltelik bewolk en matig met miskolle in die oggend.GETYE BY WALVISBAAI: H 06:10...

Kalender 20 April

1 uur gelede | Kuns en vermaak

Nou aan die gang» Die Nasionale Teater van Namibië (NTN) bied verskeie poppekaskonserte aan. The Dilemma of Manie Ant is vanaand en môre op...

Bewoners van rivierbedding verskuif

1 uur gelede |

Maria EisebDie Windhoekse munisipaliteit gaan inwoners van die informele nedersetting waar 'n ma en haar seuntjie hul lewens as gevolg van 'n kitsvloed verloor het,...

Indiensnemingstelsel hersien

1 uur gelede | Ministeries

Ellanie Smit'n Skamele 20% van die 15 569 werksoekers, wat deur middel van die Namibië Geïntegreerde Indiensneminginligtingstelsel (NIEIS) tydens die 2017-'18-boekjaar geregistreer, het werk gekry.Die...