Calle klap belastingsweep

Verligting én druk

08 March 2018 | Ministeries
Jo-Maré Duddy - Belastingverligting wag op Namibiërs wat aan die agterspeen suig, maar diegene wat vet salarisse verdien en steeds luukshede soos drank en sigarette kan bekostig, gaan méér moet opdok.

Die minister van finansies, mnr. Calle Schlettwein, het gister 'n boel belastingmaatreëls in sy 2018-'19-begrotingstoespraak aangekondig waarmee hy hoop om staatskas jaarliks met N$500 miljoen méér te vul. Dié hupstoot sal moet vergoed vir geld uit die Suider-Afrikaanse Doeane-unie (Sacu) wat weens die hersiening van die formule vir inkomsteverdeling drasties gaan verminder.

Schlettwein het ook bedryfsbesteding kwaai gesny om Namibië se begrotingstekort van 'n geskatte 5,4% van die bruto binnelandse produk (BBP) in 2017-'18 tot 4,5% in 2018-'19 te laat krimp.

Ondanks sy pogings gaan die land se skuldlas vanjaar egter met meer as N$9 miljard of 12,4% tot sowat N$83,7 miljard styg. In verhouding met die BBP – 'n syfer wat internasionale kredietgradeerders fyn dophou – gaan skuld tot 45% klim. Dit oortref die 43% van 2017-'18 én die regering se plafon van 35%.



Bestedingslem

Schlettwein het 'n begroting van bykans N$64,3 miljard in die parlement ingedien, sowat N$9,6 miljard of 13% minder as die hersiende syfer van 2017-'18 wat in gister se begrotingsdokumente vrygestel is.

Bykans 89% van die 2018-'19-begroting is vir bedryfsuitgawes. Die bykans N$57 miljard wat vanjaar vir bedryfsbesteding opsy gesit is, is ongeveer N$10 miljard of 15,5% minder as verlede jaar.

Sowat 45% van totale bedryfsbesteding – ongeveer N$28,9 miljard – is vir die vergoeding van staatsamptenare. Dit is 51% van verwagte inkomste. Vergeleke met 2017-'18 is die regering se salarisrol vanjaar net 1,45% hoër.

Schlettwein sê stappe gaan oor die volgende vyf jaar gedoen word om staatsamptenare se vergoeding van 16% van BBP tot 12% te verminder. Dit gaan onder meer deur die vries van poste geskied, asook deur verhogings wat laer as inflasie is.

Reis- en verblyftoelae is met 38% tot N$221,8 miljoen gesny. In totaal is die regering se begroting vir goedere en dienste bykans N$6,2 miljard, sowat N$7,6 miljard of 55% minder as in 2017-'18.

Net N$11,9 miljoen is vanjaar vir voertuie beskikbaar, sowat N$33 miljoen of 74% minder as verlede jaar.



Ministeries

Uit die 35 begrotingsposte is net vier se bedryfsbegroting vanjaar hoër as dié van 2017-'18. Hulle is: Arbeid, nywerheidsbetrekkinge en werkskepping (N$186,1 miljoen; 5% meer); myne en energie (N$170,5 miljoen; 3,7%); armoedeverligting en maatskaplike welsyn (N$3,4 miljard; 3%) en finansies (N$9,8 miljard; 9%). Die staat se mediese fonds (Psemas), deel van finansies, slurp vanjaar opnuut sowat N$2,5 miljard op.

Begrotingsposte wie se bedryfsbesteding kwaai gesny is, sluit in geslagsgelykheid en kinderwelsyn (N$1,2 miljard; 48% minder); landbou, water en bosbou (N$997,5 miljoen; 46%); vervoer (N$1,2 miljard; 68%); grondhervorming (N$216,2 miljoen; 55%); sport, jeug en nasionale diens (N$262,6 miljoen; 50%); veteranesake (N$602,6 miljoen; 34%), asook hoër onderwys, opleiding en innovering (N$3,2 miljard; 44%).

Onderwys, kuns en kultuur kry die leeueaandeel van die bedryfsbegroting: N$12,8 miljard, sowat een persent minder as in 2017-'18. Bykans N$6,04 miljard is aan gesondheid en maatskaplike dienste toegeken, 13% minder. Veiligheid en sekuriteit se bedryfsbgroting van sowat N$4,8 miljard is 3% kleiner.



Verdediging

Hoewel Schlettwein in sy begrotingstoespraak gesê het verdediging kry vanjaar 4,9% meer as in 2017-'18, toon die verskillende begrotingsstukke dit kry tussen 1,4% en 7% minder.

Volgens die begrotingsdokument is verdediging se totale begroting vir 2018-'19 bykans N$5,96 miljard. Die hersiende syfer vir 2017-'18 wat in die opsomming in gister se “Estimates of Revenue, Income and Expenditure” verskyn, is sowat N$6,404 miljard. By verdediging se begrotingpos elders in dié boek is die bedrag sowat N$6,046 miljard.

Luidens die ontwikkelingsbegroting is bykans N$435,5 miljoen vanjaar aan verdediging toegeken.

Hiervan is N$227 miljoen of 52% geheime besteding.

Oor die volgende drie begrotingsjare gaan die belastingbetaler sowat N$552 miljoen vir geheime besteding moet opdok.



Kommentaar

“Algeheel gesproke is dit 'n nugter, tog innoverende begroting,” was me. Eloise du Plessis van PSG Namibia se eerste indrukke van die begroting gistermiddag.

Ondanks taai ekonomiese tye is konsolidering op koers, hoewel skuldvlakke steeds hoog bly, sê sy.

“Die vermindering in reis- en verblyftoelae is baie bemoedigend, maar die maatreëls om die algehele salarisrekening te verminder, sal bewys moet word.”

Volgens Du Plessis behoort die nuwe belastings nie 'n té groot bekomende administratiewe las mee te bring nie. Dié belasting is 'n poging om die beginsel van solidariteitsbelasting te implementeer, sê sy.

Mnr. Namene Kalili van FNB Namibia meen daar word steeds nie genoeg gekonsolideer nie.

“Ons stel die onvermydelike uit. Ek dink daar is nog baie wat gedoen kan word. Daar is baie geleenthede om op besteding te sny,” sê Kalili.

– Bykomende beriggewing deur

Ndama Nakashole

Soortgelyk

 

Behati en Adam wys foto van nuwe baba

11 ure gelede | Kuns en vermaak

Elvira HattinghDie Namibiese model Behati Prinsloo en haar man, Adam Levine, het gister vir die eerste keer 'n foto van hul jongste babadogtertjie, wat in...

Resessie verslap sy greep op Namibië

11 ure gelede | Ministeries

Jo-Maré DuddyHoewel die Namibiese ekonomie sedert die tweede kwartaal van 2016 geen of negatiewe groei toon, het die resessie se houvas op die land verminder....

Ek­samens: 'Skole het genoeg tyd'

11 ure gelede | Onderwys

Henriette Lamprecht – Staatskole is deeglik bewus van die datums waarop streekeksamens afgelê word. Dié datums behoort ook op elke skool se kalender van aktiwiteite...

Weer, Woensdag 19 Junie 2018

11 ure gelede | Weer

BINNELAND: Aanvanklik koud oor die binne­land. Gedeeltelik bewolk en matig tot warm in die ||Kharasstreek. Elders sal dit sonnig en warm wees, maar baie warm...

Reeksverkragter sal vir 60 jaar moet boet

11 ure gelede | Howe

Denver KistingJan Rooinasie, wat onlangs emosieloos na sy skuldigbevinding op 16 klagte geluister het, het vandeesweek gehoor hy verdien om uit die samelewing verwyder te...

Duitse vrou vas oor wapens, ammunisie, bigamie en bedrog...

11 ure gelede | Misdaad

Francoise Steynberg - 'n Duitse vrou is steeds in aanhouding ná sy Vrydag in die landdroshof op Okahandja in verband met klagte van die besit...

Aranos-moord: Breinondersoek gevra

11 ure gelede | Howe

Fred Goeieman - 'n Kliniese sielkundige wat Willem Visagie Barnard, wat sy vrou vermoor het, geëvalueer het, het bevind hy het 'n mate van organiese...

April-reën bring uitkoms vir sommige

11 ure gelede | Landbou

Elvira Hattingh - Die 2017-’18-reënseisoen het op ‘n hoë noot afgesluit toe die meeste Noorde-streke en gebiede rondom Windhoek, plaas Monica in die Omahekestreek, Gibeon...

Ouma Sofia is 105!

11 ure gelede | Mense

ont face="Verdana" >Henriette Lamprecht - Sy was al die jare “heeltemal gesond”, maar het skielik blind geword en mettertyd agteruitgegaan. So vertel me. Maria Claassen...