'Boikot Shoprite'

'Grens aan ekonomiese terrorisme'

31 July 2018 | Arbeid
Augetto Graig - Die permanente sekretaris van arbeid, nywerheidsbetrekkinge en werkskepping, mnr. Bro- Matthew Shinguadja, sê “elke Namibiese werker en sy of haar gesin, vriende, bure en besoekers moet by die boikot aansluit en Shoprite vermy”.

Dit volg op 'n openbare versoek op Namibiese sosiale media dat verbruikers die reuse- Suid Afrikaanse kettingwinkel boikot.

Dié reaksie is teen Shoprite, deel van die Checkers-groep, se besluit om 93 werknemers te dagvaar vir die onkoste van 'n onwettige staking in 2015 waaraan hulle deelgeneem het, asook vir die koste van die dissiplinêre aksie teen die werknemers. Shoprite eis meer as N$4,5 miljoen van die werkers. Dit terwyl al die werkers ook hul werk kan verloor.

Die dissiplinêre verhore is pas voltooi, maar volgens prokureur Samuel Philander, wat Shoprite aangestel het om die aksie die lei, mag dit nog maande neem voordat hy sy finale bevinding maak, sê werkers. Hulle ”hoop nog vir die beste” en dat hulle nie hul werk kwyt is nie.

Shoprite sê hulle het in November 2015 die hofbevel teen werknemers bekom nadat hulle in Desember 2014 en Julie 2015 aan stakings deelgeneem het. Die bevel is vir verlore verkope, regskostes en skade wat gely is.

Volgens hul mediaspan glo die maatskappe alle werkers verdien redelike en behoorlike werksomstandighede. “Ons poog altyd om in ons onderhandeling met ons werknemers die prinsiep van regverdigheid en respek in nakoming van die bepalings van heersende arbeidswetgewing te handhaaf.”

Gemiddeld verdien die Shoprite-werkers, sommige ná meer as 20 jaar se diens, minder as N$3 000 per maand. Die permanente kontrakwerkers verdien minder.

Die werkers het aanvanklik aangedring op beter werksomstandighede, vergoeding en verteenwoordiging, asook die wegdoen met die permanente kontrakstelsel. Binnegevegte tussen vakbonde wat Shoprite-werkers wou verteenwoordig, het egter tot die onwettige stakings gelei.

Van die werkers, wat anoniem met Republikein gepraat het, sê hulle “sal nooit weer aan 'n staking deelneem nie, nooit weer 'n vakbond glo nie, en ook nie hulp by die ministerie van arbeid soek nie, omdat dit nie help nie”.

Shinguadja sê die werkers mag weens vrees en desperaatheid so dink. “Dit is nog altyd hul reg om die ministerie te nader of by 'n vakbond aan te sluit as hulle wil."

Hy sê die ministerie is diep teleurgestel deur die Checkers-groep van maatskappye en veral die bestuur van Shoprite in Namibië.

“Die koste verbonde aan die sogenoemde dissiplinêre aksie teen die werkers is selftoegedien en het nie volgens plan verloop nie, nadat Shoprite alle advies geïgnoreer het om óf die proses te verkort óf eenvoudig stop te sit,” sê Shinguadja.

“Shoprite mag nog nooit 'permanente-deeltydse werkers' gehad het nie. Hierdie ministerie is op rekord dat dit aan Shoprite uitgestippel is wat die Namibiese arbeidswet bepaal.

“Shoprite het gedink hulle sou die werkers knak en dwing tot onderdanigheid. Dit is glad nie standaard (-praktyk) nie, maar eerder teistering wat grens aan ekonomiese terrorisme,” sê hy.

“Hoe dagvaar 'n mens weens jou eie optrede wat strydig is met die wet en logika? Die ministerie het al die partye betrek, maar sommige uitdagings is vererger deur Shoprite se arrogansie en gebrek aan respek vir ander rolspelers,” sê Shinguadja.

Volgens Shoprite se mediaspan "open Shoprite gedurig nuwe winkels en oor die laaste vyf jaar is 1 275 nuwe werksgeleenthede in Namibië geskep. Ons hoop hierdie saak word spoedig afgehandel om die supermarkgroep toe te laat om kliëntediens te bied en stabiele werksgeleenthede te skep”.

Shinguadja sê egter die regering maak nie staat op Shoprite se werksgeleenthede nie, omdat dit nie behoorlike werk is nie.

“Die ministerie fokus op die groter prentjie van ernstige en behulpsame werkgewers wat meer glo in hul menslike hulpbronne eerder as wins,” sê hy.

“Shoprite het 'n vreedsame en verdraagsame Namibiese burgery uitgelok,” sê Shinguadja.

“Ná hierdie aksie deur die Checkers-groep word verwag dat Shoprite 'n wyse keuse sal maak deur óf te verander óf die land te verlaat, aangesien dit streeks- en kontinentale implikasies vir sy handelsmerk en etiese sakemodel sal hê.”

Soortgelyk

 

Afrika-lied kom tuis in Namib

20 ure gelede | Kuns en vermaak

Elvira Hattingh - Die Duits-Namibiese kunstenaar Max Siedentopf het wêreldwyd opslae gemaak met ‘n kunsinstallasie in die Namib wat Toto se bekende liedjie “Africa” oor...

CoW verloor ronde teen baas

20 ure gelede | Regering

Denver Kisting - Die geskorste uitvoerende hoof van die Windhoekse stadsraad (CoW), mnr. Robert Kahimise, het 'n ronde teen sy werkgewer gewen.CoW sal waarskynlik binne...

Sowat 7 000 skeepspassasiers sak op Walvis toe

20 ure gelede | Toerisme

Geskiedenis is gister gemaak toe vier groot passasierskepe in die Walvisbaai-hawe op anker gelê het en sowat 7 000 internasionale reisigers op die hawedorp toegesak...

Herstel internet, toegang tot sosiale media in Zim

20 ure gelede | Plaaslik

Ronelle Rademeyer - Om mense in Zimbabwe die gebruik van internetdienste te ontneem, is ‘n skending van hul menseregte en benadeel die ekonomie.“Ons raam die...

Weer vir 17 Januarie 2019

20 ure gelede | Weer

BINNELAND: Sonnig en bloedig warm in die ||Kharasstreek. Elders sal dit gedeeltelik bewolk en baie tot bloedig warm wees met enkele donderbuie oor die sentrale,...

Jong Namibiër maak biomediese deurbrake

20 ure gelede | Gesondheid

Denver Kisting - Sy twee jonger sibbe se worsteling as kinders met asma het ’n jong Namibiese ingenieur aangespoor om ’n toestel te ontwerp wat...

Lui-lui telefoon

20 ure gelede | Tegnologie

Telecom Namibia se landlyne in Windhoek was sedert Dinsdag buite werking. Mnr. Oiva Angula, Telecom Namibia se hoof van korporatiewe kommunikaise en openbare skakelwese, het...

Gedenkdiens gehou vir slagoffers van ongeluk

20 ure gelede | Plaaslik

’n Gedenkdiens vir ses van die sewe slagoffers wat onherkenbaar verbrand is tydens die ongeluk op 10 Augustus 2018, is Dinsdag op Otjiwarongo gehou. Die...

Meer as N$2 miljoen se stukkende verkeersligte

20 ure gelede | Regering

Die hoofstad se munisipaliteit het in 2018 meer as N$2 miljoen bestee om stukkende verkeersligte te herstel nadat dit in padongelukke beskadig is.Mnr. Harold Akwenye,...