/Khomani wil verskeie Khomas-plase onteien

Voorleggings tot 15 Augustus aangehoor

06 August 2019 | Politiek
Catherine Sasman - Die /Khomani-gemeenskap eis nie net die onteiening van plekke soos Dordabis, Aub en Omitara omdat dit aan hul voorvaders behoort het nie, maar wil ook die water- en mineraleregte op dié grond hê.

Boonop eis hulle verskeie naamveranderings in die Khomasstreek.

Dié gemeenskap, onder aanvoering van me. Rosa Namises, het gister ‘n voorlegging aan die kommissie van ondersoek na die voorvaderlike grondregte en die herstel daarvan by die VN Plaza in Okuryangava aan die gemeenskap gemaak.

Die kommissie sal nog tot 15 Augustus na voorstelle deur gemeenskappe in hierdie streek luister.

Voorleggings is ook gister deur gemeenskappe aan die kommissie in die Okorukambe-kiesafdeling in die Omaheke-, en die Tsumkwe-kiesafdeling in die Otjozondjupastreek gemaak.

Die /Khomani-gemeenskap sê hulle wil nie net hul grond terug hê nie, maar wil ook die regte op die water en minerale onder die grondoppervlak hê, wat aan die staat behoort.

“Ons wil ons grond en die ondergrondse hulpbronne hê – of dit minerale, water of habitat is. Ons mense moet dit kan benut en daarin handel dryf,” het Namises gesê.

Sy het aanbeveel die reg op voorvaderlike grond moet aan hulle terugbesorg word, tesame met die regte op bronne onder die grondoppervlak. So nie moet mense op grond van hul voorvaderlike grondregte voorkeur geniet wanneer die staat eksklusiewe prospekteerlisensies (EPL’s) en mineraalregte uitreik, en “nie uitgesluit word nie”.

/Khomani

Volgens hierdie gemeenskap is die ‡Nukhoen (Damara- en San-mense) die oorspronklike inwoners en eienaars van Namibië.

Hulle voer aan sentrale Namibië, of die oostelike deel van die /Khomas-hooflande, is hul “kulturele landskap wat hulle tydens die Duitse koloniale tyd en onder die Suid-Afrikaanse apartheidsregering” verloor het.

Die gebied versinnebeeld die /Khomani en San se etos “om sag op die land te leef en hulself as deel van die natuur te sien binne ‘n landskap waar die verhouding tussen mense, plante en diere ter wille van volhoubaarheid eerbiedig word”.

Hulle eis die onteiening van die plase //Khaus, Arexas, //Hoeses, //Khanaxas (of Baumgardsbrom), Hagos, Gubagub, !Garib, en Dordabis, asook die tantieme op die grond.

Hulle wil onbeperkte toegang tot begraafplase op die plase hê, asook titelaktes vir voorvaderlike grond waar hulle tans “in onsekerheid woon” by Omitara, Dordabis, /Aub asook vir die plase met nuwe eienaars, waar hulle reeds geslagte lank as plaaswerkers werk.

Die groep vra ook dat sekere plekke herdoop word: Khomas moet /Khomas word; Aegaigas moet !Ao//Aexas word; Daan Viljoen moet //Gaus word.

Verder sê hulle ’n monument moet opgerig word ter nagedagtenis van diegene wat tydens die Duitse koloniale tydperk gesterf het.

Otjiwetjombungu

Inwoners van die Otjiwetjombungu-nedersetting in die Otjinene-kiesafdeling in Omaheke eis dat ‘n kordonheining, wat deur die vorige eienaar van plaas Alexeck (‘n sekere Bullick) opgerig is, heeltemal verwyder moet word.

Die Otjiwetjombungu-gemeenskap sê die kordonheining, wat in 1962 gebou is, het hul toegang en regte op grond wat hulle voorheen besit het, beperk en ook hul beweging belemmer.

Hulle sê grond wat so ver as 7 km binne die huidige plaas Alexeck 1053 in strek, asook 15 km in Stilhoek is grond wat aan die Otjiwetjombungu-mense behoort, met altesaam 441 ha wat verlore is.

Hulle wil hervestig word op plase wat aan die Otjiwetjombungu-nedersetting grens, of hulle wil toegang tot grond op hierdie plase hê om hul nedersetting te kan uitbrei.

Die plase wat deur hierdie eis geraak word, sluit in Alexeck 1053 en Zimnik Sud 1474 (wat glo deur die staat besit word), asook Stilhoek 1466, Lorenzo 824 en Finale Gebied 2 wat in privaat besit is.

[email protected]

Soortgelyk

 

Teko-trio vrygespreek

11 ure gelede | Howe

Ronelle Rademeyer - Die sakevrou, me. Teckla Lameck, en haar twee vennote, mnre. Yang Fan en Jeroboam (Kongo) Mokaxwa, is vanoggend in die hoërhof in...

Moenie polisie-, weermaglede verfilm nie

21 ure gelede | Regering

Die ministerie van verdediging het lede van die publiek gewaarsku om nie foto’s of video's van lede van die Namibiese polisie of die weermag (NDF)...

Dokters wis nie van voorskrifte

21 ure gelede | Ministeries

Henriette Lamprecht Geen amptelike kennisgewing is aan lede van die twee grootste verenigings vir dokters in die land uitgestuur oor die herske­dulering van medikasie, insluitende...

Regering kry skuld vir SOE-gemors

21 ure gelede | Regering

Denver Kisting Die regering is 'n swak aandeelhouer.Só het die adjunk- uitvoerende direkteur van staatsdiensondernemings, me. Louise Shixwameni, gister op die ontbytprogram Good Morning Namibia...

Teenstropery: 280 polisielede veg saam

21 ure gelede | Misdaad

Francoise Steynberg Altesaam 280 polisielede van oraloor die land word in teenstropingseenhede op 'n driemaandelikse roteringsbasis in die Palmwagkonsessie en die Etosha en Bwabwata Nasionale...

Meer as N$350 000 se goedere kry voete

21 ure gelede | Misdaad

Volgens die Namibiese polisie se misdaadverslag het skelms Woensdag om 14:00 die venster van 'n voertuig in Windhoek se noordelike nywerheidsgebied stukkend geslaan. Die insittende...

Weer vir 18 September

21 ure gelede | Weer

WEERWAAK: Baie warm toestande sal oor die binneland voortduur.BINNELAND: Gedeeltelik bewolk en bloedig warm in die Suide, andersins sonnig en baie tot bloedig warm.KUS: Bewolk...

Konferensie fokus op gehalte-onderrig

21 ure gelede | Onderwys

Die Nasionale Raad vir Hoër Onderrig het, in vennootskap met die Namibiese Kwalifikasie-owerheid en die Universiteit van Namibië (Unam), die Universiteit van Wetenskap en Tegnologie...

'n Kolwyntjie vir Nadine

21 ure gelede | Plaaslik

Tanja Bause'n Elfjarige meisie van Windhoek het verlede jaar tydens die Internasionale Dansfees in Suid-Afrika stof in ander deelnemers sê oë geskop, en is hard...