Verdediging oorbestee miljoene aan salarisse

Die departement van verdediging, wat onder die ministerie van verdediging en veteranesake val, het voortgegaan om die ongemagtigde salariskoste van drie maatskappye ná die 2020-’21-boekjaar te subsidieer, sonder dat dit weer deur die kabinet goedgekeur is. 

Dit het gelei tot ongemagtigde uitgawes ten bedrae van N$4,9 miljoen.

Die ouditeur-generaal Junias Kandjeke se oudit vir die boekjaar wat op 31 Maart 2025 geëindig het, wys dat die departement van verdediging op 19 Mei 2020 goedkeuring verleen het vir die subsidiëring van die koste van salarisse vir Ndilimani Pyrotechnics, Windhoek Maschinenfabrik en August 26 Manufacturing. Die totale bedrag was N$100,2 miljoen.

Kandjeke het egter bevind dat die oorspronklike goedkeuring nie gespesifiseer het wanneer die subsidie ​​sou verval, hoe lank dit van krag sou bly, of onder watter voorwaardes dit hernu kon word nie.

“Die kabinetsbesluit en die gepaardgaande memorandum het geen vervaldatum, duur of voorwaardes vir hernuwing vir die goedgekeurde subsidie ​​gespesifiseer nie,” lui die verslag.

Volgens die ouditverslag het die departement voortgegaan om die salariskoste van die drie entiteite ná die 2020-’21-boekjaar te subsidieer, sonder enige daaropvolgende hersiening of hernude magtiging deur die kabinet. 

Kandjeke het gewaarsku dat “voortsetting op grond van die oorspronklike magtiging van die kabinet moontlik nie meer geldig is nie”.

Die oudit het bevind die departement het tussen die datum van die kabinetsbesluit en 31 Maart 2025 ’n bedrag van N$105 miljoen bestee, wat die goedgekeurde toekenning met N$4,9 miljoen oorskry.

Die oorskryding word deur die verslag as “ongemagtigde uitgawes” beskryf, met die waarskuwing dat die bedrag kan styg, omdat die departement in die 2025-’26-boekjaar steeds hierdie tipe uitgawes aangaan. 

GEEN GOEDKEURING

Kandjeke verwys ook in sy verslag na ’n afsonderlike betaling van N$4 miljoen aan die Agrotour Development Initiative Project (ADIP) waarvoor goedkeuring van nog die kabinet nog tesourie gedokumenteer is. 

Sy bevinding was dat die kabinetsbesluit wat ter stawing van die betaling gegee is, nie op ADIP van toepassing was nie. 

“Die goedkeuring is geregverdig deur na ’n kabinetsbesluit te verwys wat uitsluitlik betrekking het op subsidies vir Ndilimani Pyrotechnics, Windhoek Maschinenfabrik en August 26 Manufacturing, wat nie die Agrotour Development Initiative Project insluit nie,” lui die verslag.

Kandjeke het gevolglik bevind die uitgawe kon nie bevestig word as gemagtig kragtens die toepaslike wetgewing en instruksies van tesourie gemagtig was nie. 

OORBESTEDING

Die verslag identifiseer ook oorbesteding in verskeie militêre afdelings, insluitend die Namibiese weermag (NDF), vloot, lugmag, opleiding en spesiale magte. 

Die weermag het sy gematigde begroting met sowat N$114,9 miljoen oorskry, terwyl oorbesteding by die vloot ongeveer N$56,1 miljoen was. Oorbesteding by die lugmag was sowat N$21,31 miljoen. 

n Groot deel van die oorbesteding word toegeskryf aan vergoedingskoste ná die implementering van ’n salarisaanpassing van 5%, wat op 1 April 2024 in werking getree het. Volgens die verslag het die departement tydens die middeljaar-begrotingshersiening tekorte in personeeluitgawes geïdentifiseer, maar is geen bykomende fondse hiervoor toegekennie. 

– [email protected]