Net een uit ses het werk

Byna een uit elke drie Namibiërs ontvang ’n maatskaplike toelaag, terwyl ongeveer een uit elke ses mense in die land ’n werk het. Dié inligting is vervat in die Namibiese Statistiekagentskap (NSA) se begrotingsdokumente vir die 2026-’27-begroting.Dit beteken ongeveer 29% (900 000) van die bevolking ontvang maatskaplike toelaes, terwyl ongeveer 17% tot 18% (ongeveer 540 000) werk. Dié statistiek wat Maandag deur die minister van finansies, Erica Shafudah, in die Nasionale Vergadering bekend gemaak is, wys dat die toewysing vir maatskaplike toelaes met 1,5% gestyg het van N$7,27 miljard in 2025-’26 tot N$7,38 miljard in die huidige boekjaar.Namibië het ’n omvattende maatskaplike beskermingstelsel wat verskeie kategorieë vir toelaes dek. Dit sluit in pensioen, kwesbares, volwassenes en minderjariges wat met gestremdhede saamleef, onderhoud, die voorwaardelike basiese inkomstetoelaag (CBIG), pleegsorg en ook begrafnisvoordele.Volgens Shafudah het maatskaplike toelaes ’n belangrike bestedingsdryfveer van die operasionele begroting gebly, met ’n uitvoeringskoers van 99%. Dié befondsing het 954 388 begunstigdes oor agt kategorieë in die jongste finansiële jaar bereik.Die grootste deel van die besteding het na pensioene gegaan en wel N$4,14 miljard wat 224 589 begunstigdes ondersteun het.Die toelae vir kwesbares het N$1,05 miljard vir 240 620 begunstigdes beloop en die toelaes vir volwassenes met gestremdhede altesaam N$1,17 miljard vir 62 498 ontvangers.Ander toekennings sluit in N$245,6 miljoen vir gestremdheidstoelaes vir minderjariges (12 801 begunstigdes), N$390,9 miljoen vir onderhoudstoelaes (94 591 begunstigdes) en N$192,1 miljoen onder CBIG wat 27 392 mense bereik het.KONTANTVolgens Shafudah is die begrotingstoewysing vir maatskaplike toelaes vir 2026-’27 vasgestel op N$7,38 miljard, ’n toename van ongeveer 1,5% vanaf N$7,27 miljard in die vorige jaar.Die program maak ongeveer 57% van die totale begroting uit en sal maandelikse uitbetalings van gemiddeld N$615 miljoen finansier om kwesbare groepe, insluitend bejaardes en persone met gestremdhede, te ondersteun.Die minister sê toelaes is ’n kerninstrument vir armoedeverligting, herverdeling van inkomste en die versterking van huishoudelike veerkragtigheid.Met Namibië se bevolking wat op net meer as drie miljoen geraam word, beteken die syfers dat byna ’n derde van burgers op staatsondersteuning staatmaak.Hierdie vlak van afhanklikheid staan in teenstelling met die grootte van die land se werkende bevolking.Volgens die NSA se 2023 opname van die land se arbeidsmag wat in 2024 vrygestel is, het Namibië sowat 546 000 werkende inwoners. Hiervan is sowat 57% in die informele sektor, wat beteken dat ’n groot deel van dié werkers buite die formele belastingnet val.Die Namibiese Inkomste-agentskap (NamRA) het teen Januarie 2026 ongeveer N$76,6 miljard in inkomste en toelaes ingevorder, teenoor ’n totale nasionale begroting van N$89,4 miljard vir die 2025-’26-finansiële jaar.Die begroting self is opwaarts hersien van ongeveer N$86,8 miljard gedurende die middeljaaroorsig, wat stygende bestedingseise weerspieël.Maatskaplike toelaes alleen maak ongeveer 8% van die totale regeringsbesteding uit, wat onder die grootste komponente van bedryfsuitgawes saam met onderwys en gesondheid tel.Shafudah het gesê die administrasie van maatskaplike toelaebetalings is in Maart 2025 na die ministerie van finansies oorgedra as deel van pogings om die maatskaplike beskermingstelsel onder een instelling te konsolideer.Dié funksie word egter, in ooreenstemming met beleidsriglyne, met die ministerie van geslagsgelykheid en kinderwelsyn gedeel.Die ministerie behou die verantwoordelikheid vir die identifisering, registrasie en toesig van begunstigdes onder die vaandel van die geïntegreerde maatskaplike ondersteuningstelsel.Terselfdertyd is die finansministerie verantwoordelik vir die uitvoering van betalings en die konsolidasie ná uitbetalings.Die regering gaan voort om toelaebetalings deur NamPost te administreer, met konsultasies wat gedurende die 2025-’26-boekjaar gevoer is om bewustheid onder begunstigdes te verbeter en ’n verskuiwing van kontantgebaseerde betalings na formele bankkanale aan te moedig. Dit sluit laekoste-bankrekeninge in, het Shafudah gesê. – republikein@republikein.com.na

Net een uit ses het werk

Kommentaar

Republikein 2026-04-02

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Net een uit ses het werk

Kommentaar

Republikein 2026-04-02

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.