Deurwinterde diplomaat se memoir meesleurend

Riaan Eksteen vertel sy lewenstorie
In Beyond Diplomacy kry die leser 'n intieme blik op die lewe van een van Suider-Afrika se bekendste diplomate.
Ronelle Rademeyer
Riaan (Koedoe) Eksteen, wat pas 80 geword het, se diplomatieke loopbaan strek oor 58 jaar – van Hendrik Verwoerd tot Nelson Mandela en daarna.

As professionele diplomaat het hy Suid-Afrika in Washington DC verteenwoordig, by die Verenigde Nasies (VN) in New York asook by die (VN) in Genève.

Vir 20 van die 58 jaar was hy ten nouste met die Namibiese vraagstuk gemoeid.

In Beyond Diplomacy deel hy vir die eerste keer sy lewensverhaal in sy eie woorde. Dit span sy lewens- en loopbaanoorgange oor meer as vyf dekades.

Eksteen was in sy tyd Suid-Afrika se jongste ambassadeur, het later aan die stuur gestaan van uitsaaiwese in Suid-Afrika, hy het verskeie presidensiële veranderinge beleef, en was voor en ná onafhanklikwording intiem by Namibië se politiek betrokke – die land waar hy hom met sy aftrede kom vestig het en waar hy steeds woon.

Eksteen het op 78 sy doktorsgraad verwerf en is steeds navorsingskrywer van artikels oor politieke wetenskap en internasionale politiek. Hy bied gereeld lesings in die buiteland aan.

Sy boek The Role of the Highest Courts of the United States of America and South Africa, and the European Court of Justice in Foreign Affairs wat op sy doktorale tesis gegrond is, verskyn in 2020.

Hy beskryf in sy memoir die deurslaggewende oomblikke in sy loopbaan wat die verskil gemaak het.

Oor die Suidwes-Afrika-kwessie skryf hy: “In al daardie tyd was dit Suid-Afrika se vernaamste internasionale bekommernis en die fokus van sy buitelandse beleid. Ek was aan die voorpunt van daardie beleid teenwoordig. Hierdie las van baie dekades is verlig omtrent dieselfde tyd toe Suid-Afrika uitbeweeg het onder die wolk van apartheid wat die internasionale diskoers voortdurend versuur het.

“In al my jare as diplomaat was ek vasbeslote om nie op te tree of gesien te word as ’n apologeet vir die regering nie. Dit was die belangrikste om as ’n betroubare gespreksgenoot op te tree en altyd geloofwaardig te bly,” skryf hy.

Eksteen sê aan Republikein dit was nie die bedoeling om sy lewe vanaf sy geboorte vir die volgende 80 jaar “te katalogiseer” nie.

“Beyond Diplomacy is nie ’n hou-vir-hou-relaas van my loopbane of ’n egotistiese reis nie.

“Dit beskryf my lewenslange ervarings en hoe ek dit teëgekom en beleef het. Die doel was om na te dink oor sommige van die gebeure wat ek gelukkig was om van naby waar te neem, of waarby hy bevoorreg was om by betrokke te wees. In sommige hiervan het ek ’n besondere uitkykpunt beklee,” sê Eksteen.

Sy ervarings en betrokkenheid by Suid-Afrika se diplomasie het oor ’n tydperk van 27 jaar gestrek. Hy het sy loopbaan begin toe Hendrik Verwoerd eerste minister was.

Daarna het hy gedien onder en ambassadeursaanstellings ontvang van John Vorster, PW Botha, FW de Klerk en Nelson Mandela.

Vir 20 van die 27 jaar het hy die Namibiese vraagstuk op kort afstand hanteer. In al daardie tyd was dit Suid-Afrika se vernaamste internasionale bekommernis en die fokus van sy buitelandse beleid.

Die leser kry ’n intieme blik op gebeure wat tot dusver nie openbaar is nie, of dit word binne nuwe konteks geplaas.

Hy beskou sy vyf jaar by die SAUK as ’n buitengewone ervaring met baie hoogtepunte en groot prestasies, ondanks PW Botha se gedrag wat hy as “wispelturig” beskou en aan onderonsies tussen hulle toeskryf.

In die laat 1980’s was hy ’n politieke konsultant by die Johannesburgse Effektebeurs, wat hom die geleentheid gebied het om aan senior korporatiewe kliënte die belangrikheid van internasionale gebeure en die gevolglike impak daarvan op Suid-Afrika te verduidelik.

Sy terugkeer na die diplomatieke diens, in die vorm van 20 maande as Suid-Afrika se eerste ambassadeur in Namibië ná onafhanklikwording, was toevallig.

Eksteen se verplasing na die VN en sy gespesialiseerde agentskappe in Genève op versoek van mnr. Mandela in 1991 was om te fokus op die sosioëkonomiese voordele wat Suid-Afrika daaruit kon begin trek.

Daarna skuif hy na Turkye, met bykomende diplomatieke akkreditasie in Azerbeidjan, Kirgistan, Turkmenistan en Oesbekistan. Dit het volgens hom verskillende uitdagings gebied.

Ton Vosloo, redakteur, uitgewer en voormalige voorsitter van Naspers, sê in sy voorwoord Beyond Diplomacy is ’n insiggewende boek oor ’n uiters belangrike tyd in Suid-Afrika se moderne geskiedenis.

Ná sy diplomatieke loopbaan stel sy ervaring in internasionale betrekkinge en sy kennis van internasionale aangeleenthede hom in staat gestel om gesaghebbende leiding aan verskeie plaaslike en internasionale maatskappye te bied in hul pogings om die politieke klimaat wat in Suider-Afrikaanse state heers, suksesvol te begryp.

Eksteen is in Junie vanjaar benoem tot lid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns.

Hy is tans ook is senior navorsingsgenoot in die kantoor van die dekaan van geesteswetenskappe van die Universiteit van Johannesburg.

*Uitgegee deur Protea, N$495. Beskikbaar in Windhoek by Namibia Book Market en in Swakopmund by Swakopmunder Buchhandlung en Die Muschel.

Kommentaar

Republikein 2024-02-26

Geen kommentaar is op hierdie artikel gelaat nie

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

H.E. Dr Nangolo Mbumba, President of the Republic of Namibia says they will continue to pursue the second struggle of Namibia Zambian President, Hakainde Hichilema said one road will be named after the late president in Lusaka and the other road will be named after the founding president of Namibia The late President Hage Geingob’s casket was stationed at the Eternal Flame before he was taken to his final resting place The casket will of the late president was lowered with a 21 gun salute Accoutrements will be handed over to the former first lady of Monica Geingos An official luncheon by invitation is scheduled to take place at 14:00 at the State House The foreign dignataries are currently paying their last tribute to the former first lady, Monica Geingos Heroes Acre will be closed to the public, the National Council will announce once it is reopenedSix Nations: France 13 vs 13 Italy | Scotland 30 vs 21 England | Ireland 31 vs 7 Wales Premier League: Wolverhampton Wanderers 1 vs 0 Sheffield United | Arsenal 4 vs 1 Newcastle | Bournemouth 0 vs 1 Manchester City | Brighton 1 vs 1 Everton | Crystal Palace 3 vs 0 Burnley | Aston Villa 4 vs 2 Forest | Manchester United 1 vs 2 Fulham | Chelsea 0 vs 0 Tottenham Hotspur LaLiga: Real Madrid 1 vs 0 Sevilla | Las Palmas 1 vs 1 Osasuna | Real Betis 3 vs 1 Athletic Club | Cadiz 2 vs 2 Celta Vigo | Almería 2 vs 2 Atletico Madrid | Deportivo Alaves 1 vs 1 Mallorca | Barcelona 4 vs 0 Getafe | Granada 0 vs 0 Valencia | Real Sociedad 1 vs 3 Villarreal SerieA: AC Milan 1 vs 1 Atalanta | Lecce 0 vs 4 Internazionale | Cagliari 1 vs 1 Napoli | Juventus 3 vs 2 Frosinone | Genoa 2 vs 0 Udinese | Salernitana 0 vs 2 Monza | Sassuolo 2 vs 3 Empoli | Bologna 2 vs 0 Hellas Verona European Championships Qualifying: Watford 1 vs 2 Huddersfield Town | Ipswich Town 3 vs 1 Birmingham City | Sunderland 1 vs 2 Swansea City | Blackburn Rovers 1 vs 1 Norwich City | Southampton 1 vs 2 Millwall FC | Cardiff City 2 vs 1 Stoke City | Queens Park Rangers 2 vs 1 Rotherham United | Sheffield Wednesday 2 vs 1 Bristol City | Middlesbrough 0 vs 2 Plymouth Argyle | Hull City 1 vs 1 West Bromwich Albion | Leeds United 3 vs 1 Leicester City | Coventry City 0 vs 3 Preston North End English Championship: Watford 1 vs 2 Huddersfield Town | Ipswich Town 3 vs 1 Birmingham City | Sunderland 1 vs 2 Swansea City | Blackburn Rovers 1 vs 1 Norwich City | Southampton 1 vs 2 Millwall FC | Cardiff City 2 vs 1 Stoke City | Queens Park Rangers 2 vs 1 Rotherham United | Sheffield Wednesday 2 vs 1 Bristol City | Middlesbrough 0 vs 2 Plymouth Argyle | Hull City 1 vs 1 West Bromwich Albion | Leeds United 3 vs 1 Leicester City | Coventry City 0 vs 3 Preston North End Katima Mulilo: 21° | 36° Rundu: 20° | 37° Eenhana: 23° | 38° Oshakati: 25° | 37° Ruacana: 21° | 38° Tsumeb: 22° | 36° Otjiwarongo: 19° | 34° Omaruru: 22° | 36° Windhoek: 20° | 33° Gobabis: 21° | 36° Henties Bay: 16° | 21° Wind speed: 19km/h, Wind direction: SW, Low tide: 10:35, High tide: 04:40, Low Tide: 22:38, High tide: 16:51 Swakopmund: 16° | 18° Wind speed: 19km/h, Wind direction: SW, Low tide: 10:33, High tide: 04:38, Low Tide: 22:36, High tide: 16:49 Walvis Bay: 16° | 23° Wind speed: 23km/h, Wind direction: SW, Low tide: 10:33, High tide: 04:37, Low Tide: 22:36, High tide: 16:48 Rehoboth: 22° | 34° Mariental: 24° | 37° Keetmanshoop: 23° | 37° Aranos: 24° | 38° Lüderitz: 15° | 27° Ariamsvlei: 20° | 37° Oranjemund: 15° | 29° Luanda: 26° | 28° Gaborone: 18° | 28° Lubumbashi: 17° | 26° Mbabane: 14° | 19° Maseru: 10° | 28° Antananarivo: 17° | 25° Lilongwe: 18° | 24° Maputo: 20° | 28° Windhoek: 20° | 33° Cape Town: 16° | 30° Durban: 17° | 23° Johannesburg: 17° | 22° Dar es Salaam: 27° | 33° Lusaka: 19° | 29° Harare: 17° | 31° #REF! #REF!