NDF: Beskermer van die nasie of ’n duur simbool?

ROOI OLIFANT SKRYF:

Vir ses-en-dertig jaar vra baie Namibiërs dieselfde vraag: Wat is die werklike rol van die Namibiese weermag (NDF) in die daaglikse lewe van die land?

Die gewone burger sien soldate by parades, op basisse, tydens staatsgeleenthede en soms by nasionale herdenkings. Maar wanneer gemeenskappe worstel met grensbeheer, dwelmhandel, straatbendes, onwettige immigrasie, veediefstal, die verval van infrastruktuur en natuurrampe, ontstaan die vraag of die land nie meer waarde uit sy militêre begroting behoort te kry nie.

Jaar na jaar neem die verdedigingsbegroting toe. Nuwe rekrute word gewerf. Bevorderings word gemaak. Salarisse styg. Militêre infrastruktuur word in stand gehou. Intussen betaal belastingbetalers die rekening.

Terselfdertyd worstel skole met dissiplineprobleme. Hospitale ervaar druk. Polisiedienste kla oor beperkte hulpbronne. Grensbeheer bly ’n uitdaging. Werkloosheid groei. Armoede neem toe. Die volk word toenemend ontmagtig.

Vir baie burgers skep dit die indruk van ’n instelling wat groot finansiële hulpbronne verbruik en ’n nasionale nodige las is, maar min sigbare waarde aan die samelewing teruggee.

NOODSAAKLIKE DIENSTE

Namibië verkeer nie in ’n oorlog nie. Ons word nie deur vyandelike buurlande bedreig nie. Ons geniet een van die mees vreedsame politieke omgewings op die vasteland. Daarom wonder baie burgers waarom die land ’n steeds groter militêre struktuur finansier terwyl ander noodsaaklike dienste onder druk verkeer.

Die debat word verder aangevuur deur herinneringe aan optredes wat sommige burgers as buitensporig of onvanpas ervaar het. Gedurende die Covid-19-inperkings het talle mense gekla oor hardhandige behandeling deur veiligheidsmagte. Sulke voorvalle laat vrae ontstaan oor die verhouding tussen die staat se veiligheidsinstellings en die burgers wat hulle veronderstel is om te dien.

Die probleem is nie dat Namibië ’n weermag het nie. Elke soewereine staat het die reg om homself te verdedig en gereed vir enige veiligheidsuitdagings te wees. Die probleem is dat baie burgers nie meer duidelik kan sien hoe die huidige omvang van die militêre uitgawes hulle daagliks bevoordeel nie.

TYD VIR ’N ERNSTIGE GESPREK

Dit is tyd vir ’n ernstige nasionale gesprek oor die doel, omvang en verantwoordelikhede van die NDF. 

Waarom kan soldate nie groter rolle speel in grensbewaking teen onwettige grensoorgang; beskerming van kritieke infrastruktuur; rampbestuur tydens droogtes, vloede en veldbrande; openbare siektebestryding; bou van paaie, brûe en gemeenskapsprojekte; tegniese opleiding van jongmense; teenstropery-operasies; ondersteuning van die polisie teen georganiseerde misdaad; en omgewingsbewaring en waterprojekte nie?

As belastingbetalers jaarliks miljarde dollars in verdediging belê, behoort hulle ook tasbare voordele te sien.

’n Moderne weermag behoort nie net ’n oorlogsmag te wees nie. Dit behoort ook ’n nasionale ontwikkelingsvennoot te wees. Namibiërs verdien antwoorde. Hulle verdien deursigtigheid. Hulle verdien waarde vir geld.

Die vraag is nie of ons ’n weermag nodig het nie. Die vraag is of ons die beste moontlike weermag kry vir die geld wat ons as nasie bestee. En dit is ’n vraag wat nie langer vermy behoort te word nie.

MOONTLIKE OPLOSSINGS

Moontlike oplossings en hervormings

– Nasionale dienskorps: Gebruik soldate vir padherstel, waterinfrastruktuur, rampverligting, openbare siektebeheer en behuisingsprojekte.

– Grensbeskermingsbrigades: Permanente ontplooiing by kwesbare grensgebiede saam met polisie en immigrasiebeamptes.

– Ontwikkelingsprogramme vir die jeug: Militêre opleiding gekombineer met vakopleiding in bouwerk, loodgietery, elektrisiteit en landbou.

– Nasionale rampmag: Gespesialiseerde eenhede vir droogtes, vloede, veldbrande en reddingsoperasies.

– Volledige openbare oudits: Gereelde onafhanklike oudits van militêre uitgawes en verkrygingsprosesse.

– Parlementêre toesig: Strenger verslagdoening oor begrotings, prestasie-aanwysers en openbare waarde.

– Ondersteuning teen dwelms en bendes: Logistieke, tegnologiese en intelligensie-ondersteuning aan Nampol binne die wetlike raamwerk.

– Infrastruktuurbrigades: Militêre ingenieurs wat skole, klinieke, waterlyne en brûe in afgeleë gebiede help bou.

Die argument teen wat as onbetrokkenheid blyk, is nie woede nie, maar die eenvoudige vraag: “Wat kry die belastingbetaler in ruil vir sy geld?” 

Dit is ’n vraag wat elke openbare instelling – ook die NDF – gereeld behoort te beantwoord. Die fokus moet op aanspreeklikheid, waarde vir geld en beter diens aan die publiek wees.

* Beste lesers, keuring vir die ­publikasie van WhatsApp, briewe en alle ander lesers­bydraes berus by Republikein. Klagtes oor die diens van ­private besighede word eers aan die onder­neming vir reaksie voorgelê. Die menings van ons lesers en rubriekskrywers verteenwoordig nie noodwendig die standpunt van Republikein nie. Republikein is ’n lid van die Redakteursforum van Namibië (EFN) en onderskryf die etiese kode vir die Namibiese media soos toegepas deur die media-ombudsman.