Geldelike bystand vir MIV/vigs-programme

ROOI OLIFANT SKRYF:Geagte President NdaitwahEk rig hierdie brief aan u met die hoop en vertroue dat u dringend sal ingryp en die kwessie rondom die huidige impak van die onttrekking/vermindering van Amerikaanse geldelike bystand vir MIV/vigs-programme in Namibië ernstig sal aanspreek.Soos u moontlik reeds weet, het oudminister Kalumbi Shangula in Januarie vanjaar aan die Namibiese volk gesê dat die onttrekking van Amerikaanse geldelike bystand vir ARV-behandeling en verwante sake, soos op 20 Januarie deur president Donald Trump aangekondig, Namibië nie sou raak nie, aangesien sy ministerie kwansuis voorbereidings vir so ’n gebeurlikheid getref het.Die Observer van 25 Januarie het berig dat ’n VSA-hofbeslissing sou verseker dat noodsaaklike finansiering vir sleutelgesondheidsprogramme ononderbroke sou voortbestaan. Op sy beurt het die New Era op 28 Januarie gemeld dat bilaterale verhoudings en huidige projekte tussen Namibië en die VSA, asook finansieringsooreenkomste deur Pepfar, ’n gladde verloop sou verseker, veral aangesien 70% van Namibiese gesondheidsprogramme deur die regering befonds word. Context News het op 19 Maart aanlyn berig dat Amerika se finansieringsiklus van vyf jaar na een jaar verminder is.Op 27 Januarie het NBC News gemeld dat befondsing wat reeds voor president Donald Trump se aankondiging toegeken is, aan Namibië uitbetaal is en dat gesondheidswerk rondom ARV-behandeling en -sorg ongestoord sou voortgaan met die beskikbare hulpmiddels. Die minister het die regering se proaktiwiteit in die inisiëring van MIV/vigs-programme geloof en verwag dat die 90-dae-hersiening positief sou wees. Hy was versigtig optimisties dat die huidige stand van sake na die hersiening sou voortduur. Volgens hom ontvang hierdie programme jaarliks fondse deur toekenning van die parlement, wat volhoubaarheid verseker. Verder is berig dat die WGO met lidlande sal saamwerk om die negatiewe impak van die onttrekking van bystand te minimaliseer deur bykomende hulpbronne te mobiliseer. Tog lyk sake nou anders, en gemeenskapsgesondheid begin in die weegskaal hang.Reeds in Maart vanjaar het DAPP Namibië se TCE-program sy deure op Keetmanshoop en die Walvisbaai-korridorgroep se klinieke gesluit. TCE se tenders is glo tydelik aan IntraHealth toegeken, waartydens slegs sommige programpersoneellede, op grond van emosionele aanbevelings, behou is. Volgens die Observer ervaar Project Hope en SFH ook operasionele ontwrigtings en onsekerhede oor salarisbetalings. Dit is maar die punt van ’n reuse-ysberg wat gemeenskapsgesondheid negatief beïnvloed, anders as die “knypie” wat die nieregeringsektor sou ervaar, volgens die minister. Dit is ’n verwoestende kaphou met ’n genadelose panga wat die hele bevolking binnekort ernstig sal raak, soos ek in my vorige brief, getiteld “Nasionale dinkskrum moet gehou word”, in die Republikein van 30 April geskryf het.Op 13 Augustus in Windhoek is tydens ’n vergadering met belangegroepe besluit dat sommige gesondheidswerkers van CDC Namibië, insluitend dokters, aptekers, verpleegkundiges, gesondheidsassistente en dataklerke in ARV-klinieke landswyd, op 30 September sonder vergoeding weggestuur sal word. Die ministerie kon geen antwoorde verskaf op vrae oor afleggingskriteria, die oorname van afgedankte werkers, of billike uitbetalings nie. Dit dui daarop dat die gesondheidsministerie van die begin af geen planne vir hierdie werkers gehad het nie. Oudminister Shangula het dus, blykbaar, deur sy tande gelieg en valse hoop geskep. Gesondheidswerkers is in daardie vergadering slegs vir hul harde werk bedank en het op 19 Augustus afdankingsbriewe ontvang.Afgedankte gesondheidswerkers is nou amptelik werkloos en staar enorme onsekerhede in die gesig. Dit sal hulself, hul gesinne, uitgebreide families en huishulpe nadelig raak, om nie eens te praat van die bydrae tot reeds stygende werkloosheid en armoede nie. Selfs die nasionale ekonomie sal negatief geraak word, wat moontlik negatiewe BBP-groei kan veroorsaak.Al Jazeera het op 28 Februarie berig dat kundiges waarsku dat tot 500 000 vigsverwante sterfgevalle oor tien jaar in Suid-Afrika alleen, en honderdduisende in Afrika, kan plaasvind weens die bystandsbesnoeiings. Volgens dié nuusagentskap is 83% besnoeiings in finansiële bystand gelas sonder om vir die aanvanklike 90-dae-vrieshersiening te wag, wat meegebring het dat UNAIDS op 1 Julie sy deure wêreldwyd gesluit het. KFF het in Julie aanlyn berig dat tot 565 000 nuwe MIV-infeksies oor tien jaar en vier miljoen sterfgevalle per jaar in sub-Sahara kan voorkom, wat die lewensverwagting van mense met MIV/vigs met 3,71 lewensjare kan verminder.Binnekort sal ons die impak van die besnoeiings en onttrekking van hulpfondse op gesondheidsvlak ervaar. Daar sal ’n groot tekort aan gesondheidswerkers wees, veral aangesien gesondheidsassistente as die ruggraat van ARV-behandeling beskou word. Sonder hul kundige dienste kan talle pasiënte terugval of selfs sterf. Geagte Mevrou President, in die lig van die Namibian Sun se berig op 29 Januarie dat Namibië se gesondheidsprogramme operasioneel en effektief sal voortgaan, in teenstelling met bogenoemde impakte en onsekerhede, eis ek dat u oudminister Shangula aanspreeklik hou vir sy sensasionele en ondeurdagte stellings. Dit blyk dat hierdie stellings gemaak is met die wete dat die agbare minister sou aftree en in elk geval niks verder met hierdie kwessie te doen sou hê nie. Ek eis dat u die huidige minister van gesondheid, dr. Esperance Luvindao, asook rolspelers en besluitnemers dringend betrek om ’n spoedige, daadwerklike oplossing vir hierdie debakel te vind en die volk daarvolgens in te lig. Namibië mag nie uitgelewer word aan die emosionele politieke besluite van die VSA en ander skenkers, of aan ligsinnige uitlatings en besluite nie. God seën u. – Brief verkort* Beste lesers, keuring vir die publikasie van WhatsApp, briewe en alle ander lesersbydraes berus by Republikein. Klagtes oor die diens van private besighede word eers aan die onderneming vir reaksie voorgelê. Die menings van ons lesers en rubriekskrywers verteenwoordig nie noodwendig die standpunt van Republikein nie. Republikein is ’n lid van die Redakteursforum van Namibië (EFN) en onderskryf die etiese kode vir die Namibiese media soos toegepas deur die media-ombudsman.

Geldelike bystand vir MIV/vigs-programme

Kommentaar

Republikein 2026-03-26

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Geldelike bystand vir MIV/vigs-programme

Kommentaar

Republikein 2026-03-26

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.