Vlugtelinge: Waar is miljoene

Pogings deur Swapo en die Verenigde Nasies (VN) om voormalige Namibiese vlugtelinge gerus te stel dat geen fondse ná hul repatriasie in 1989 misbruik of teruggehou is nie, blyk tot dusver ’n mislukking te wees.Die groep eis toegang tot rekords en vergaderings om hul sogenaamde langdurige griewe op te los.Hulle kamp sedert 22 Oktober 2025 saam met hul kinders wat in ballingskap gebore is, buite Swapo se hoofkantoor in Windhoek.Onder hul eise is dokumentêre bewyse rakende ’n bedrag van N$21,7 miljoen, wat hulle beweer toegeken is vir hul herintegrasie en hervestiging met onafhanklikheid, maar nooit rekenskap voor gegee is nie.Swapo het Saterdag ’n vergadering met die voormalige vlugtelinge belê om die geskil op te los en te verduidelik hoe fondse wat verband hou met die repatriasie in 1989 hanteer is.Verteenwoordigers van Swapo, amptenare van die VN en leiers van die betogers het die vergadering bygewoon om die bewerings te bespreek en ’n pad na oplossing te ondersoek.Die groep het volgehou die finansiële steun wat na bewering tydens die geskiedkundige repatriasie belowe is, óf wanbestuur óf nooit gelewer is nie.Hulle beweer verder herhaalde verduidelikings van Swapo en die VN is onvoldoende sonder toegang tot amptelike rekords wat toon hoe die fondse hanteer is.Sommige van die voormalige vlugtelinge het gister steeds buite Swapo se hoofkantoor gekamp, ten spyte daarvan dat hulle meegedeel is dat die saak gesluit is en dat geen fondse beskikbaar was nie.‘GEEN BEWYSE’Swapo se sekretaris-generaal, Sophia Shaningwa, het gesê ’n deeglike hersiening van die party se rekords, insluitend dié van die ampstermyn van haar voorgangers, het geen bewyse gevind dat fondse wat vir die terugkerendes bedoel is, deur die party ontvang, teruggehou of misbruik is nie."Ons party hou omvattende lêers van alle inkomste en uitgawes," het Shaningwa gesê. "Nadat ons hierdie rekords hersien het, het ons geen interne bewyse gevind wat die bewerings wat deur die betogers geopper is, ondersteun nie."Sy het gesê die VN is na die vergadering genooi om deursigtigheid en billikheid te verseker, veral met betrekking tot die bewerings dat Swapo skenkerfondse tydens die repatriasieproses wanbestuur het.Shaningwa het gesê die betrokkenheid was bedoel om geskiedkkundige konteks, deursigtigheid en afsluiting te bied en het die party se verbintenis tot diegene wat tot Namibië se bevryding bygedra het, herhaal.“Die Swapo-party bly daartoe verbind om die bydraes van veterane van die bevrydingstryd te eerbiedig en geskiedkundige sake aan te spreek op ’n manier wat die waardigheid van diegene wat vir ons onafhanklikheid geveg het, handhaaf.”In 2017 het die voormalige minister van inligting, Tjekero Tweya, gesê dat Namibië nie geld van die VN ontvang het met onafhanklikwording vir die herintegrasie van Namibiese vlugtelinge en dié in ballingskap nie.“Die posisie van die VN is duidelik: Daar is geen fondse om te eis nie. Daar is geen voordele of geld wat aan Namibiese terugkerendes betaal moes gewees het in die konteks van die implementering van Resolusie 435 nie,” het Tweya destyds gesê.Hy het bygevoeg dat die VN se Hoëkommissariaat vir Vlugtelinge (UNHCR) tot die gevolgtrekking gekom het dat geen fondse wat vir die Namibiese 1989-repatriasie opsy gesit is, deur die agentskap misbruik of behou is nie.UNHCRNamens die VN het die UNHCR se verteenwoordiger vir Suider-Afrika, Kavita Belani, herbevestig dat alle bystand wat tydens die 1989-repatriasie verskaf is, vrywillig was, volledig verantwoordbaar was en amptelik gesluit was. Sy het gesê dat enige onbestede skenkerfondse in ooreenstemming met standaard- finansiële prosedures na die VN-hoofkantoor terugbesorg is.“Die VN se rol was beperk tot die fasilitering van die veilige terugkeer van vlugtelinge en die verskaffing van basiese ondersteuning vir herintegrasie,” het Belani gesê en bygevoeg: “Verantwoordelikheid vir langtermynrehabilitasie en hervestiging berus by die Namibiese regering.”Sy het verder beklemtoon dat die VN die afgelope paar jaar konsekwent dokumentasie gedeel het, op kommer gereageer het en met regeringsowerhede gekoördineer het om enige uitstaande vrae op te klaar.Die VN het gesê dat hulle by verskeie geleenthede met verteenwoordigers van die voormalige vlugtelinge vanaf 2017 en tot Februarie 2025 gesels het.Tydens ’n vergadering in Maart 2021 het die groep na bewering konsensus met die VN bereik dat die organisasie se mandaat vervul is en dat verdere betrokkenheid by nasionale owerhede nagestreef moet word.Ten spyte hiervan, dring die Voormalige Vlugtelinge Repatriasievereniging van Namibië daarop aan dat die VN na bewering nie rekenskap gegee het van N$21,7 miljoen wat hulle sê bedoel was vir die herintegrasie van Namibiese terugkerendes nie.Aina Angula het Saterdag namens die betogers gesê die groep is nie oortuig nie en soek steeds duidelikheid oor die beweerde ondersteuning wat ten tyde van hul terugkeer belowe is.Sy het beweer dat hoewel korrespondensie, verslae en rekords bestaan tussen die VN, Swapo, die Raad van Kerke van Namibië en ander owerhede, die vlugtelinge nog nooit ’n finale, amptelike bevestiging ontvang het wat die probleem oplos nie.Angula het gesê hulle eis al vir ten minste drie tot vier jaar antwoorde, met protesoptogte wat sedert middel-2022 toegeneem het.Sy het gesê dat betogers voorheen "geen geld, geen stem"-protesoptogte gehou het en dat talle 36 jaar nadat hulle na Namibië teruggekeer het, steeds op antwoorde wag.– phillipus@nmh-hub.com.na

Vlugtelinge: Waar is miljoene

Kommentaar

Republikein 2026-03-10

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Vlugtelinge: Waar is miljoene

Kommentaar

Republikein 2026-03-10

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.