Meer as 5 700 kwesbares wag nog op toelaes

Nuusredaksie

Meer as 5 700 pensioenarisse en ander begunstigdes van maatskaplike toelaes wag steeds om op die regering se betalingstelsel teruggeplaas te word nadat hul toelaes tydens ’n verifikasie-oefening opgeskort is. 

Die minister van geslagsgelykheid en kinderwelsyn, Emma Kantema-Gaomas, het Dinsdag aan die Nasionale Vergadering gesê 15 785 begunstigdes is geraak, waarvan 10 066 sedertdien hul identiteite geverifieer het, weer ingestel is en betaling ontvang het. 

Dit laat 5 719 gevalle onopgelos. Die betrokke groep sluit pensioenarisse, begunstigdes van kinderwelsyn en ontvangers van ander maatskaplike toelaes in wat deur die ministerie geadministreer word. 

Kantema-Gaomas het gesê amptenare gaan voort om dokumentasie te verwerk en begunstigdes se inligting vas te lê, maar het erken dat die hoeveelheid gevalle die oefening vertraag het. 

“Die oorblywendes word vasgelê soos ons die dokumentasie en identifikasie ontvang,” het sy gesê. 

“Alhoewel ons erken dat weens die oorweldigende getalle wat ons ontvang het, was daar traagheid in die stelsel en met die stoor van die data.” 

Die verifikasie-oefening het gevolg op ’n ouditnavraag oor die inligting wat in die ministerie se databasis vir begunstigdes vervat is. Kantema-Gaomas het gesê sommige begunstigdes is oorspronklik geregistreer met ou Suid-Afrikaanse identiteitsdokumente (ID’s), tydelike identiteitstrokies wat uitgereik is terwyl hulle vir permanente dokumente gewag het, of verouderde Namibiese identiteitskaarte. 

In sommige gevalle het die besonderhede wat in die databasis aangeteken is, nie ooreengestem met die inligting in die nasionale bevolkingsregister wat deur die ministerie van binnelandse sake, immigrasie, veiligheid en sekuriteit geadministreer word nie. 

Die minister het gesê begunstigdes wat later bygewerkte identiteitsdokumente verkry het, is verwag om dit aan die ministerie van geslagsgelykheid voor te lê sodat amptenare hul identiteite en lewensstatus kon bevestig. 

“Een van die redes waarom die begunstigdes opgeskort is, het gewissel van ’n tydraamwerk toe begunstigdes op die stelsel vasgelê is met ou Suid-Afrikaanse ID’s, ID-strokies wat nog verwerk moes word, asook met ou Namibiese ID’s,” het sy gesê. 

Die verifikasie het ten doel gehad om te bevestig of mense wat op die betalingstelsel geregistreer is, nog leef en geregtig is om toelaes te ontvang. Kantema-Gaomas het gesê die regering moes verseker dat openbare geld slegs aan wettige begunstigdes betaal word, maar het erken dat die proses kwesbare mense wat van die toelaes afhanklik is, vertraag het. 

“Uit die 15 785 begunstigdes is 10 066 vasgelê, en betaling is gemaak,” het sy gesê. 

Die minister se syfers beteken dat ongeveer 64% van die geraakte gevalle opgelos is, terwyl sowat 36% nog uitstaande is. 

OKTOBER-TEIKEN

Die ministeries van geslagsgelykheid en finansies het ’n bestuurskomitee ingestel om die herinstellingsproses te versnel.

Kantema-Gaomas het gesê die goedkeuring van begunstigdes se rekords behels albei ministeries, omdat haar amptenare die inligting vaslê en verifieer voordat die ministerie van finansies dit vir betaling verwerk. 

Die regering beoog om amptenare se werksure te verleng en oortyd te magtig om die oorblywende gevalle af te handel. Kantema-Gaomas het gesê haar ministerie hoop om teen Oktober die agterstand wesenlik te verminder of uit te wis, hoewel sy nie ’n vaste voltooiingsdatum wou gee nie. 

“Ek wil die nasie gerusstel dat hierdie kwessie die aandag kry wat dit verdien en ons hoop dat ons teen die volgende betalingstydperk, heel waarskynlik Oktober, ten minste duidelikheid oor die agterstand sal hê,” het sy gesê. 

Die minister het gesê betalings wat ná herinstelling gemaak word, sal die verhoging van N$100 insluit wat die maandelikse pensioentoelae van N$1 600 tot N$1 700 verhoog het. 

Haar opmerkings dui daarop dat kwalifiserende begunstigdes nie die verhoging sal verloor, omdat hul rekords tydelik uit die betalingstelsel verwyder is nie. Sy het egter nie verduidelik hoeveel maande se agterstallige bedrae betaal sal word en of elke uitstaande begunstigde weer ingestel sal word nie. 

Kantema-Gaomas het geantwoord op vrae van parlementslede (LP’s) wat gesê het pensioenarisse en ander begunstigdes bly streekrade en kantore van ministeries nader, ondanks dat die formele verifikasie-oefening reeds geëindig het. 

LP’s het gevra wanneer die ministerie die betalingsvertragings sal oplos en gewaarsku dat die ontwrigting senior burgers, kwesbare kinders en huishoudings wat van maatskaplike toelaes afhanklik is, raak. 

Die minister het gesê die oefening het langer geneem as wat verwag is en dat haar ministerie ook ontevrede is met die tempo waarteen geraakte gevalle verwerk word. 

Sy het egter volgehou dat herinstelling slegs kan plaasvind nadat begunstigdes dokumente ingedien het wat met die nasionale bevolkingsregister ooreenstem en amptenare bevestig het dat hulle steeds op toelaes geregtig is.

– [email protected]