SURVIVAL: Loide Iinane. PHOTO CONTRIBUTED
SURVIVAL: Loide Iinane. PHOTO CONTRIBUTED

'Jou lewe maak saak'

Werkloosheidskrisis lei tot geestesgesondheidsprobleme
'n Vrou wat tydens die Covid-19-pandemie afgedank is, praat openlik oor hoe langdurige werkloosheid en finansiële druk 'n geestesgesondheidskrisis veroorsaak het en waarom sy nou haar stilswye verbreek.
Elizabeth Kheibes
’n Windhoekse vrou het openlik gepraat oor haar stryd met geestesgesondheid nadat jare se werkloosheid en finansiële druk haar geïsoleerd en gespanne laat voel het, so erg dat sy byna haar eie lewe geneem.

Loide Iinane het gesê sy hoop haar storie sal ander aanmoedig om hulp te soek en die stigma rondom emosionele nood te breek.

Sy is in 2021 as gevolg van die Covid-19-pandemie afgedank is, het gesê langdurige werksonsekerheid en toenemende finansiële druk het haar geesteswelstand ernstig beïnvloed, wat in September 2025 op ’n krisis uitgeloop het.

"Ek het gesukkel met die realiteit om heeldag by die huis te sit en niks te doen nie, sonder inkomste aan die einde van die maand," het Loide gesê.

"Geestesgesondheid beïnvloed mense anders, en in my geval het dit my amper my lewe gekos."

Loide het vanaf 2012 tot haar aflegging tydens die pandemie in Brakwater gewerk. Ten spyte van pogings om terug te keer na stabiele werk, het sy gesê geleenthede was van korte duur, met kontrakte wat beëindig is, poste wat oorbodig verklaar is, of proeftydperke wat nie verleng is nie.

Die langdurige onsekerheid, het sy gesê, het gelei tot depressie en ’n groeiende gevoel van hopeloosheid. “Wanneer ek alleen was, was dit op sy ergste,” het sy gesê.

“Ek het in ’n donker plek vasgevang gevoel. Om tussen mense te wees, het my gehelp om vir ’n rukkie te vergeet, maar wanneer ek alleen was, het die gedagtes teruggekeer.”

Op die aand van 10 September 2025 het Loide gesê haar groeiende skuld, volgehoue ​​oproepe van krediteure en die onvermoë om haar voertuig te herstel, het haar oorweldig laat voel het. “Ek het myself oortuig om te verdwyn sal die pyn en die las beëindig.”

Sy het per taxi na ’n brug naby die B1-winkelsentrum gereis, maar het nie met haar plan voortgegaan nie. Twee Windhoekse stadspolisiebeamptes op patrollie het ingegryp nadat hulle bewus geword het van die situasie en haar huis toe geneem. Loide het die beamptes geprys vir hul professionaliteit en sersant Ervin Katiti uitgesonder omdat hy die voorval met deernis hanteer het.

Sy het gesê die saak is nooit in die openbaar berig nie, wat haar tyd en privaatheid toegelaat het om te herstel.

“Dit het my meer as vier maande geneem om die moed te vind om te praat oor wat gebeur het.”

Loide het bygevoeg haar besluit om na vore te kom, is beïnvloed deur president Netumbo Nandi-Ndaitwah se Nuwejaarsboodskap, waarin die president Namibiërs aangemoedig het om openlik oor selfdood en geestesgesondheidsuitdagings te praat.

“In daardie toespraak het die president die nasie daaraan herinner om na hulp te soek nie ’n teken van swakheid is nie, maar ’n daad van dapperheid,” het Loide gesê.

Sy het gesê werkloosheid bly ’n beduidende bydraer tot emosionele nood in Namibië, veral in die nasleep van die pandemie. Namibië se werkloosheidsyfer word op meer as 36% geraam, wat baie huishoudings onder volgehoue ​​finansiële druk laat.

PROJEK

Loide het in 2024 finansiële steun vir ’n kindertelevisieprojek gesoek deur ongeveer 70 organisasies te kontak, insluitend regeringsdepartemente, mediahuise, nieregeringsorganisasies, finansiële instellings en private maatskappye. Slegs agt het gereageer, waarvan nie een kon help nie.

“Daarna het ek die projek stilweg laat vaar,” het sy gesê en bygevoeg dat vrees vir openbare vernedering en kuberafknouery haar besluit beïnvloed het om die pleidooi nie openbaar te maak nie.

Loide het benadruk dat baie werklose Namibiërs nie hanteringsmeganismes of ondersteuningstelsels het nie, veral diegene sonder tersiêre kwalifikasies en mans wat deur sosiale verwagtinge beperk voel om emosionele nood te onderdruk. “Daar word van mense verwag om sterk en stil te wees. Ons moet besin oor wat dit die volgende generasie leer.”

Sy het ook indiensnemingspraktyke bevraagteken wat individue sonder hoër onderwys uitsluit en bygevoeg dat baie ouer Namibiërs die arbeidsmag betree het met slegs ’n graad 10-sertifikaat in ’n tyd toe werk meer toeganklik was. “Wanneer is iemand veronderstel om ervaring op te doen as niemand hulle ’n kans gee nie?” het sy gevra.

Loide het gesê haar besluit om in die openbaar te praat was nie gemotiveer deur simpatie nie, maar sy hoop dat haar storie nóg ’n selfdood kan voorkom.

“As dit selfs een persoon ontmoedig om hul lewe te neem, dan is dit die moeite werd.”

Sy het jong Namibiërs aangemoedig om onderwys ernstig op te neem en dit beskryf as ’n noodsaaklike instrument om armoede en werkloosheid aan te spreek.

“Jou lewe maak saak,” het sy afgesluit.

* As jy of iemand wat jy ken, sukkel met selfdoodgedagtes of emosionele nood, is hulp beskikbaar:

Lifeline/Childline Namibia: 061 232 221 (24-uur hulplyn)

Tolvry-nommer: 116 (vanaf enige netwerk)

Ministerie van gesondheid en maatskaplike dienste se direktoraat geestesgesondheid: 061 203 9111

Polisie-noodlyn: 10111

Kommentaar

Republikein 2026-03-11

Geen kommentaar is op hierdie artikel gelaat nie

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer