Covid-skuiling steeds sommige se tuiste

Ses jaar is ’n lang tyd om vir ’n plek te wag wat jy huis kan noem. Dit is lank genoeg vir ’n kind om met skool te begin, vir ’n ander om die tienerjare binne te gaan en vir ’n pensioentrekker om te wonder of môre enigsins anders as gister gaan wees.Tog het meer as 150 mense tydens die Covid-19-pandemie in ’n erf in Katutura naby ’n jeugkompleks in Windhoek daardie jare gebly. Hulle bly in skuilings van plastiekseil sonder betroubare toegang tot skoon water, elektrisiteit, toilette of voldoende kos.Wat in Maart 2020 begin het toe Namibië sy eerste Covid-19-gevalle in die gesig gestaar het, het ’n bestaan geword wat deur onsekerheid bepaal word.Die pandemie het intussen uit die opskrifte verdwyn, maar die mense wat by die kompleks skuiling gesoek het, het gebly.Hul geïmproviseerde huise het jare van skroeiende son en veranderende weer deurstaan, wat sommige plastiekseile verslete en beskadig gelaat het.Die lewe het nietemin aangegaan. Kinders speel, gesinne berei etes oor vure voor en volwassenes probeer om elke dag iets om die lewe normaal te laat lyk.Tydens ’n onlangse besoek deur Republikein is kinders gesien wat rondom die kompleks speel terwyl inwoners vure oppas.Waterkanne staan daar naby met vlieë wat rondom hulle saamdrom – ’n ontstellende gesig in ’n gemeenskap waar toegang tot skoon water een van die grootste probleme bly.Inwoners het voorheen N$10 vir water betaal, maar daardie reëling het glo geëindig namate die aantal mense by die skuiling toegeneem het. Hulle is nou afhanklik van water wat hulle gaan haal en in die waterkanne stoor, wat alledaagse aktiwiteite soos kook, klere was en kinders skoon hou ’n voortdurende uitdaging maak.Kos is nog ’n kommer, veral in huishoudings met min of geen inkomste. Kinders is tydens die besoek gesien waar hulle pap eet. Pensioentrekker Gerhard Tjambiru het gesê sommiges ly gereeld aan diarree en braking nadat hulle die kos geëet het wat vir hulle beskikbaar is.Volgens Tjambiru ontvang inwoners geen regeringsvoedselhulp nie en moet hulle klaarkom met wat hulle ook al kan kry.Al ontvang sommige pensioentrekkers maatskaplike toelaes, sê inwoners die meeste mense by die skuiling het geen betroubare finansiële ondersteuning nie.Een inwoner, wat al langer as drie jaar daar woon, het gesê sommige kinders het nie die nodige identifikasiedokumentasie nie, wat hul toegang tot onderwys, gesondheidsorg en ander noodsaaklike dienste bemoeilik.Dit is die stiller gevolge van hul lewe in onsekerheid. ’n Beskadigde skuiling kan gelap word en ’n vuur kan aangesteek word, maar hul kinderjare wag nie totdat volwassenes antwoorde oor behuising en basiese dienste gevind het nie.Sommige kinders ken moontlik geen ander tuiste as die plastiekskuilings waarin hulle grootword nie.‘BURGERSKAP VOEL VER’Tjambiru het genoeg tyd by die skuiling deurgebring om te bevraagteken wat dit beteken om aan ’n land te behoort wanneer die mees basiese geriewe buite bereik bly.“Jy kan sê ek is Namibiër, maar vir my is ek nie,” het hy gesê.Sy woorde weerspieël die frustrasie van iemand wat jare sien verbygaan het sonder om ’n blywende verbetering in sy omstandighede te sien. Die stryd gaan nie meer net oor kos of water kry nie, maar ook daaroor of die mense wat by die skuiling woon, vergete is.“Ons sal hier bly woon totdat ons almal sterf, aangesien die regering nie vir ons ’n antwoord kan gee nie,” het Tjambiru gesê.Dit is ’n donker voorspelling van iemand wat reeds baie jare gewag het. Inwoners bly onseker oor wanneer hulle die skuiling moontlik kan verlaat en of ’n blywende oplossing ooit gevind sal word.ONVEILIGPersoonlike veiligheid is nog ’n kommer. ’n Inwoner wat anoniem wil bly, het gesê mense kom soms snags die skuiling binne op soek na moeilikheid, wat die vrees van gesinne vererger wat kinders grootmaak in strukture wat min sekuriteit bied.Miskien is die opvallendste ding van die kompleks nie bloot dat mense onder plastiekseile woon nie, maar dat hulle dit al ses jaar lank doen.Tydelike reëlings kan permanent word wanneer niemand weet wat volgende behoort te gebeur nie. Gesinne leer om by hul omgewing aan te pas, kinders vind plekke om te speel en bure raak gewoond daaraan om die swaarkry te sien.Sulke aanpassing kan soos veerkragtigheid lyk, maar dit laat ’n ongemaklike vraag ontstaan: Hoe lank behoort van mense verwag te word om sonder basiese dienste of ’n duidelike toekoms te oorleef?Ses jaar nadat die pandemie hulle na die skuiling gebring het, dra gesinne steeds water aan, berei etes oor vure voor en slaap onder verweerde plastiekdakke.Die res van die land het grootliks verby die ontwrigtings van 2020 beweeg, maar hierdie groep se lewens bly aan daardie oomblik vasgeknoop.Soos nog ’n nuwe jaar nader, is die vraag nie meer hoe hulle dit reggekry het om so lank te oorleef nie, maar hoe veel langer daar van hulle verwag gaan word om te wag.– aurelia@nmh-hub.com.na

Covid-skuiling steeds sommige se tuiste

Kommentaar

Republikein 2026-11-03

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Covid-skuiling steeds sommige se tuiste

Kommentaar

Republikein 2026-11-03

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.