Padsterftesyfer skiet die hoogte in

Namibië staar ’n padveiligheidskrisis in die gesig, met nuwe statistieke wat ’n skerp toename in sterftes toon, selfs terwyl ongelukke en beserings begin afneem.

Dié inligting is Maandag aan die Nasionale Raad (NR) se staande komitee oor vervoer, infrastruktuur en behuising voorgelê.

Statistieke vir 2025-’26 dui daarop dat padongelukke effens toegeneem het van 3 150 tot 3 221 – ’n styging van 2%. Die aantal beserings het met 7,44% gedaal, maar sterftes het skerp met 13,05% – van 452 tot 511 – gestyg.

Die minister van werke en vervoer, Veikko Nekundi, het gesê die situasie is onaanvaarbaar. 

“Statistieke jok nie; gesinne gaan voort om hul geliefdes te begrawe. Alles moet verander; dit kan nie voortgaan asof dit besigheid soos gewoonlik is nie,” het hy gesê.

Syfers vir die begin van vanjaar tot op 28 Junie 2026 het, volgens die verslag, egter ’n daling in alle kategorieë getoon vergeleke met dieselfde tydperk verlede jaar. Ongelukke het met 9,89% gedaal, beserings met 7,64% en sterftes met 7,51%. Amptenare waarsku egter dat dié verbetering in statistieke steeds broos is.

SISTEMIESE UITDAGINGS

Owerhede het ’n verouderde regsraamwerk as ’n groot struikelblok geïdentifiseer en daarop gewys dat dit nie tred gehou het met moderne vervoerontwikkelings, soos e-vervoerdienste, nie.

Administratiewe ondoeltreffendhede bemoeilik afdwinging verder. Talle stelsels, insluitend die uitreiking van boete en lisensiebestuur, bly papiergebaseerd of verouderd, wat tot verlore rekords en die swak opsporing van herhaalde oortreders lei, luidens die verslag.

Sleuteldatabasisse van wetstoepassings- en vervoerowerhede is nie geïntegreer nie, wat doeltreffende samewerking beperk.

Volgens die verslag ondermyn korrupsie en omkopery steeds die publiek se vertroue, terwyl beperkings op boetes en vertragings in hofverrigtinge ondoeltreffendhede vererger. Veiligheidskwessies word ook verhoog deur die praktyk om substandaard bande en ouer voertuie in te voer.

BEPERKINGS OP HULPBRONNE

Die verslag beklemtoon beduidende personeeltekorte, wat dit moeilik maak om konsekwente handhawing oraloor Namibië se 14 streke te handhaaf.

’n Tekort aan operasionele voertuie en gespesialiseerde toerusting kniehalter pogings verder. Talle verkeersvoertuie is nie in ’n werkende toestand nie of vereis gereelde instandhouding weens ouderdom.

Namibië beskik nie oor ’n gesentraliseerde bestuurstelsel vir verkeersoortredings nie. Daarsonder kan owerhede nie e-boetes doeltreffend implementeer, oortreders opspoor of herhaalde oortreders identifiseer nie. Bestaande stelsels is ook nie aan nasionale voertuig- en identiteitsdatabasisse gekoppel nie.

GEVAARLIKE GEDRAG

Bestuurdergedrag bly ’n groot bron van kommer.

Roekelose bestuur, ongeduld en minagting van verkeersreëls kom steeds wydverspreid voor, met motoriste wat gereeld onnodige risiko’s neem.

Bestuur onder die invloed van alkohol dra steeds aansienlik by tot ongelukke, wat vererger word deur die maklike beskikbaarheid van alkohol by vulstasies.

Om dié kwessie te takel, stel amptenare ’n progressiewe stelsel vir bestuurderslisensies voor wat opleiding in lyn bring met die tipe voertuig wat bestuur word, insluitend strenger vereistes vir kommersiële bestuurders.

HERVORMINGS

Die regering het ’n reeks hervormings uiteengesit wat daarop gemik is om wetstoepassing ten opsigte van verkeer te moderniseer.

Voorgestelde wysigings sluit die instelling van ’n strafpuntestelsel, die opdatering van veiligheidstandaarde vir voertuie en die regulering van ontluikende vervoerdienste in.

Die owerhede beplan ook om die gebruik van tegnologie uit te brei, insluitend kameras wat deur kunsmatige intelligensie (AI) ondersteun word om spoedoortredings en bestuurders wat onwettig verbysteek te identifiseer, intydse monitering by hoërisiko-liggings en verpligte paneelbordkameras vir voertuie.

Van voertuie wat vir openbare vervoer gebruik word, mag vereis word om elektroniese spoedbeperkers te installeer om nakoming af te dwing.

Bykomende hervormings sluit in die akkreditering van bestuurskole, die instel van verpligte opleiding in defensiewe bestuur vir professionele bestuurders en om nuwe bestuurders op ’n proeftydperk te plaas.

Amptenare het beklemtoon dat die verbetering van padveiligheid ’n gekoördineerde poging vereis. Die regering moet hulpbronne en moderne wetgewing voorsien, terwyl wetstoepassers konsekwente toepassing moet verseker.

Bestuurders, passasiers, voertuigeienaars, opvoeders en die private sektor word almal aangespoor om ’n rol in die bevordering van veiliger paaie te speel. 

“Padveiligheid is ’n gedeelde verantwoordelikheid,” sluit die verslag af, en waarsku dat sonder daadwerklike optrede, voorkombare sterftes sal aanhou toeneem. – [email protected]