Chinese uraanbelegging in Namibië sowat N$50 mjd.

Chinese maatskappye se belang in Namibië se uraanbedryf het ’n reusesprong gegee ná ’n nuwe verbintenis verlede week om N$6,1 miljard in Bannerman Energy se Etango-uraanprojek naby Swakopmund in te spuit. 

Dié stap gee Chinese maatskappye ’n beduidende belang in Namibië se vier grootste uraanmyne. 

Sedert hulle in 2012 die sektor betree het, het Chinese maatskappye meer as US$2,6 miljard belê – gelykstaande aan sowat N$50 miljard – in drie bedryfsmyne en een gevorderde ontwikkelingsprojek. 

Namibië is wêreldwyd derde in uraanproduksie en is die enigste groot uraanproduserende land waar Chinese staatsgekoppelde entiteite posisies beklee in ouer bedrywighede (legacy operations), moderne grootskaalse myne, ’n herleefde bate (restarted asset) en die volgende groot ontwikkelingspypleiding.

Die toetrede het begin met die verkryging en ontwikkeling van die Husab-myn, gevolg deur ’n strategiese belang in die Langer Heinrich-myn in 2014, die oorname van Rössing in 2019, en, verlede week, ’n verbintenis van tot US$321,5 miljoen (ongeveer N$6,1 miljard) om Bannerman Energy se Etango-uraanprojek naby Swakopmund te ontwikkel.

In 2012 het die Chinese staatsbeheerde China General Nuclear Power Group (CGN), deur sy beleggingsmaatskappy Taurus Minerals, die Husab-projek van Extract Resources verkry en dit tot volskaalse konstruksie bevorder. Die totale verkrygings- en ontwikkelingskoste word op ongeveer US$2 miljard beraam, wat dit een van die grootste enkele Chinese mynboubeleggings op die Afrika-vasteland maak.

Husab word 90% deur CGN-gekoppelde entiteite besit, met die oorblywende 10% wat deur Namibië se staatsbeheerde Epangelo Mining Company gehou word.

Toe die myn produksie bereik het, het dit Namibië se uraanprofiel wesenlik verander, die nasionale uitset verhoog en die land se opgang na die wêreld se topdrie verseker. 

BEPALENDE KENMERK

Toe talle Westerse beleggers hulle te midde van swak pryse uit die sektor onttrek het, het Chinese beleggers ’n langtermynbeskouing gehandhaaf en ’n dekade lange bate gesteun wat direk aan China se groeiende kernkragprogram gekoppel is.

Daardie bereidwilligheid om teen die siklies te belê, sou ’n bepalende kenmerk van China se rol in Namibië se uraanbedryf word.

In 2014 het China National Nuclear Corporation (CNNC) by die Langer Heinrich-myn as ’n minderheidsvennoot aangesluit deur sy buitelandse beleggingsarm wat ’n 25%-belang in die myn van Paladin Energy vir ongeveer US$190 miljoen verkry het.

Langer Heinrich was destyds reeds ’n gevestigde produsent, die myn sou later onder sorg en onderhoud geplaas word namate uraanpryse ineengestort het.

CNNC se toetrede het nietemin Chinese blootstelling aan die myn se langtermynpotensiaal en toekomstige produksie verseker, ’n posisie wat hernieude betekenis gekry het ná die myn se suksesvolle herlewing.

Die derde en dalk mees simbolies betekenisvolle transaksie het in 2019 plaasgevind toe Chinese kapitaal na Namibië se oudste uraanmyn gevloei het.

Daardie jaar het ’n CNNC-filiaal Rio Tinto se 68,62%-belang in Rössing Uranium vir ongeveer US$106,5 miljoen verkry, wat dekades van meerderheidseienaarskap van Westerse beleggers beëindig het. 

Rössing, wat in 1976 operasioneel geword het, is nie net ’n produksiebate nie, maar ’n hoeksteen van Namibië se mynbougeskiedenis, met diepgaande institusionele kennis, infrastruktuur en uitvoerverhoudings. 

OOREENKOMS

Nou het Chinese betrokkenheid verder gestrek as die bedryf van myne tot toekomstige voorsiening deur CNNC Overseas Limited (CNOL) se US$321,5 miljoen om die Etango-uraanprojek te finansier, te ontwikkel en te bedryf.

Die ooreenkoms vestig ’n gesamentlike onderneming waarin CNNC Overseas uiteindelik 45% van die Etango-bedryfsmaatskappy sal besit, met Bannerman wat 55% deur sy Britse filiaal behou.

Van kritieke belang is dat die gefaseerde belegging ontwerp is om Etango deur ontwikkeling en in produksie te neem sonder om tydens konstruksie op projekvlak-skuld staat te maak, wat die lang vertraagde projek vir ’n finale beleggingsbesluit en skuldvrye bouwerk posisioneer.

Etango, een van Namibië se mees gevorderde onontwikkelde uraanbates, het al vir etlike jare volledige permitte (fully permitted), maar word deur finansieringsbeperkings gekniehalter.

Bannerman het gesê die CNNC-vennootskap bring die projek in lyn met die langtermyn-uraanvraag deur ’n aankoopverhouding wat gekoppel is aan een van die wêreld se grootste kernkrag-brandstofkopers. Dit terwyl Bannerman se beherende belang en blootstelling aan opwaartse potensiaal in ’n versterkende mark behoue ​​bly.

China koop nie net aandele in Namibiese uraanmyne nie, maar is ook die oorheersende bestemming vir Namibië se uraanuitvoere, wat sy invloed op beide die eienaarskap- en bemarkingskant van die sektor versterk.

In 2024 het Namibië ongeveer US$803,24 miljoen se uraanerts en -konsentraat na China uitgevoer, wat dit die enkele grootste bestemming vir Namibiese uraan maak. 

In 2023 het China die grootste deel van Namibië se uraanuitvoere verteenwoordig, met verskepings ter waarde van sowat US$602,9 miljoen – baie meer as tradisionele kopers soos Frankryk en Kanada.

Handelsdata toon dat ongeveer 77% van Namibië se uraan- en toriumerts- en konsentraatuitvoere in 2023 na China verskeep is, wat beteken dat ongeveer driekwart van Namibië se uraanuitvoerwaarde nou in ’n tipiese jaar na China vloei.

– [email protected]